ناهمرنگی عنبیه

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
ناهم‌رنگی عنبیه
June odd-eyed-cat cropped.jpg
تخصصچشم‌پزشکی
علائمرنگ عنبیه کاملاً متفاوت یا تا اندازه‌ای متفاوت
مدتهمه عمر
درمانعمل جراحی کاشت عنبیه (مشکوک به عمل زیبایی)

ناهم‌رنگی عنبیه یا هتروکرومیا در آناتومی معمولاً به تفاوت رنگ آمیزی در عنبیه اشاره دارد، اگرچه شامل پوست و مو هم می‌شود. این تفاوت رنگی حاصل فقدان یا مقادیر اضافی ملانین (رنگدانه‌ها) است. ناهم‌رنگی عنبیه می‌تواند ارثی یا ناشی از موزاییسم ژنتیکی، آسیب یا بیماری باشد. ناهم‌رنگی عنبیه می‌تواند کامل یا جزئی باشد. در هتروکرومیای کامل، یک عنبیه رنگ متفاوت از دیگری است. در هتروکرومیای جزئی، بخشی از عنبیه از رنگ باقیمانده متفاوت است. در هتروکرومیای مرکزی، یک حلقه در اطراف مردمک چشم وجود دارد یا احتمالاً سنبله‌هایی با رنگ‌های مختلف وجود دارد که از مردمک تابش می‌کند.[۱]

ناهم‌رنگی عنبیه، در انسان و حیوانات اهلی دیده می‌شود و تنوع ژنتیکی دلیل آن نیست.[۲][۳]

چشم مبتلا ممکن است بیش از حد رنگی (هایپرکرومیک) یا هیپوپیگمانته (هیپوکرومیک) باشد. در انسان، افزایش تولید ملانین در چشم نشان دهنده هیپرپلازی بافت عنبیه است، در حالی که کمبود ملانین نشان دهنده هیپوپلازی است. این اصطلاح از ترکیب کلمه یونان باستان یعنی ἕτερος و χρῶμα است که به معنی رنگ‌های مختلف است.[۴][۵][۶]

نحوه تعیین رنگ چشم[ویرایش]

رنگ چشم، به ویژه رنگ عنبیه، در درجه اول با غلظت و توزیع ملانین تعیین می‌شود. اگرچه فرآیندهای تعیین‌کننده رنگ چشم کاملاً مشخص نیستند، مشخص شده‌است که رنگ چشم ارثی توسط ژنهای مختلف تعیین می‌شود. عوامل محیطی یا اکتسابی می‌توانند این صفات ارثی را تغییر دهند.[۷]

رنگ عنبیه، از جمله انسان، عنبیه بسیار متغیر است. با این حال، فقط دو رنگدانه وجود دارد، eumelanin و pheomelanin. غلظت کلی این رنگدانه‌ها، نسبت بین آنها، تغییر در توزیع رنگدانه در لایه‌های استرومای عنبیه و اثرات پراکندگی نور همگی در تعیین رنگ چشم نقش دارند.[۸]

طبقه‌بندی[ویرایش]

هتروکرومیا در درجه اول با شروع طبقه‌بندی می‌شود: به عنوان ژنتیکی یا اکتسابی. اگرچه اغلب بین هتروکرومیایی که به‌طور کامل چشم یا فقط بخشی از آن چشم تأثیر می‌گذارد (هتروکرومیای بخشی) تمایز قایل می‌شود، اما اغلب به عنوان ژنتیک (به دلیل موزاییک یا مادرزادی) یا اکتسابی طبقه‌بندی می‌شود، با ذکر این که آیا عنبیه یا بخشی از عنبیه تیره یا روشن است. بیشتر موارد هتروکرومیا ارثی است، یا به علت عوامل ژنتیکی مانند کیمریسم ایجاد می‌شود و کاملاً خوش‌خیم بوده و به هیچ آسیب‌شناسی مرتبط نیست، با این حال، برخی از آنها با بیماری‌ها و سندرم‌های خاصی همراه هستند. گاهی ممکن است به دنبال بیماری یا جراحت، یک چشم تغییر رنگ دهد.[۹][۱۰][۱۱]

نگارخانه[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. Imesch PD, Wallow IH, Albert DM (February 1997). "The color of the human eye: a review of morphologic correlates and of some conditions that affect iridial pigmentation throughout life". Survey of Ophthalmology. 41 (Suppl 2): S117–23. doi:10.1016/S0039-6257(97)80018-5. PMID 9154287.
  2. Konovalova EN, Gladyr EA, Kostiunina OV, Zinovieva LK (2017). "Congenital Defects of Beef Cattle and General Principles of their Prevention". Journal of Agriculture and Environment. doi:10.23649/jae.2017.2.3.1.
  3. Ur Rehman H (2008). "Heterochromia". CMAJ. 179 (5): 447–448. doi:10.1503/cmaj.070497.
  4. Konovalova EN, Gladyr EA, Kostiunina OV, Zinovieva LK (2017). "Congenital Defects of Beef Cattle and General Principles of their Prevention". Journal of Agriculture and Environment. doi:10.23649/jae.2017.2.3.1.
  5. Ur Rehman H (2008). "Heterochromia". CMAJ. 179 (5): 447–448. doi:10.1503/cmaj.070497. PMC 2518194. PMID 18725617.
  6. "heterochromia iridis - definition of heterochromia iridis in the Medical dictionary - by the Free Online Medical Dictionary, Thesaurus and Encyclopedia". Medical-dictionary.thefreedictionary.com. Retrieved 2014-04-27.
  7. Wielgus AR, Sarna T (December 2005). "Melanin in human irides of different color and age of donors". Pigment Cell Research. 18 (6): 454–64. doi:10.1111/j.1600-0749.2005.00268.x. PMID 16280011.
  8. Prota G, Hu DN, Vincensi MR, McCormick SA, Napolitano A (September 1998). "Characterization of melanins in human irides and cultured uveal melanocytes from eyes of different colors". Experimental Eye Research. 67 (3): 293–9. doi:10.1006/exer.1998.0518. PMID 9778410.
  9. "Heterochromia: MedlinePlus Medical Encyclopedia". Nlm.nih.gov. Retrieved 2014-04-27.
  10. Gladstone RM (1969). "Development and Significance of Heterochromia of the Iris". Arch Neurol. 21 (2): 184–192. doi:10.1001/archneur.1969.00480140084008. PMID 5797351.
  11. Guha M, Maity D (2014). "Heterochromia iridis - a case study". Explor Anim Med Res. 4 (2): 240–245.

منابع[ویرایش]