نامیختگی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

نامیختگی[۱] یا اپومیکسیس (به انگلیسی: apomixis) یک اصطلاح علمی در گیاه شناسی است که از زبان لاتین گرفته شده‌است. اپومیکسی نوعی تولید مثل غیر جنسی است. مثلاً تخم مرغی که بدون آمیزش شدن با خروس به جوجه تبدیل شود نوعی اپو میکسی است. در نباتات نیز چنین تغییرات و تنوعات ژنتیکی به ۱۲ شکل دیده می شود. گفته می شود که می‌توانیم اپو مکس را یک آیبراید یا نسل جدید بدانیم که بدون گرده‌افشانی بدست می آید.

در اپو میکس تغییرات و توعات ژنتیکی نیز رخ می‌دهد. مثلاً بیش از ۱۲ نوعخربزه و حدود ۶۲ نوع انگور طبیعی در افغانستان وجود دارد که رنگ مزه و مقدار مواد معدنی آنها فرق دارد. همه این‌ها در اثر تغییرات ژنتیکی طبیعی از نوع اپو میکسی، کایمیرا «Chimera» و غیره بوجود آمده‌اند. زمانی‌که باغبان متوجه می‌شود که یکی از شاخه‌های درخت زردآلو می تواند میوه‌هایی بزرگتر، سرخ‌رنگ‌تر و با طعم بهتر تولید کند، در سال آینده آن شاخه پندک را گرفته در شاخه‌های دیگر پیوند می‌نماید. اپو میکس می‌تواند غیر مطلوب و غیر مفید هم باشد. تولید نسل از طریق شاخه قلمه و ریشه بطور طبیعی اپو مکسی نیست. تنها تغییرات ژنتیکی در داخل تخم یک گیاه اپومیکسی است. نبات شناسی بنام هانس وینکلر نوشته‌است که تولید مثل بدون لقاح را اپو میکسی می‌گویند. اپو میکسی به چهار نوع دیده شده‌است.

منابع[ویرایش]

  1. نامیختگی از واژه‌های مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی به جای apomixis در انگلیسی و در حوزهٔ زراعت است. «فرهنگ واژه‌های مصوّب فرهنگستان: ۱۳۷۶ تا ۱۳۸۵، بخش لاتین». فرهنگستان زبان و ادب فارسی. ۱۸. بازبینی‌شده در ۸ اردیبهشت ۱۳۹۱. 
  • ویکی پیدیا انگلیسی اپومکسس Apomixis
  • تعریف اپومکس در وبگاه بیولوجی آنلاین [۱]
  • اصطلاح اپومکس در وبگاه دیکشنری آزاد [۲]