میرزابابا اصفهانی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از میرزا بابا نقاش)
پرش به ناوبری پرش به جستجو
'میرزا بابا'
نام اصلی میرزا بابای اصفهانی
درگذشت ۱۲۴۵–۱۲۰۰
تهران،
ملّیت  ایران
جایگاه زندگی استراباد، تهران
رشته نقاشی
فتحعلی‌شاه قاجار اثر میرزا بابا. تلفیق سنت نقاشی ایرانی و نقاشی اروپایی در این اثر مشهود است.

میرزا بابا نقاش نیمه اول سدهٔ سیزدهم هجری در دوره قاجار و از بنیان‌گذاران شیوهٔ پیکرنگاری درباری و مکتب نقاشی قاجار است. وی از کسانی بود که باعث رواج فن رنگ‌روغن در ایران شد. او نخستین نقاش‌باشی دربار قاجار است.

دوران فعالیت هنری[ویرایش]

از آثار میرزابابا برمی آید که در بین سال‌های ۱۲۰۰و ۱۲۴۵ق فعالیت هنری داشته‌است. گفته‌اند که میرزا بابا اصفهانی بوده و در استرآباد برای خاندان قاجار کار می‌کرده‌است.[۱]

میرزا بابا ابتدا در دربار کریم‌خان زند مشغول نقاشی بود، و پس از جلوس آقامحمدخان به تخت سلطنت، در تهران به کار پرداخت و فنون و شگردهای مختلفی در هنر خود به کار بست. در اواخر عمر نقاش باشیِ دربار فتحعلی شاه شد. او در نقاشی رنگ و روغن و سیاه‌قلم و تذهیب استاد بود. او در برخی از این نقاشی‌ها از سبکی شبیه سبک محمدصادق استفاده کرده‌است.

میرزا بابا همچنین در رشته گل‌وبوته و شبیه‌کشی تبحر داشت و قلمدان‌نگار هم بود.[۲]

آثار[ویرایش]

از او چندین پردهْ رنگ‌روغنی و تصاویری به شیوه مینیاتور و گل‌وبوته کشی باقی‌مانده‌است:[۲][۳][۴]

  • شمایل فتحعلی‌شاه با عمامهْ جقه‌دار و جامه و اسلحهْ گوهرنشان، که جلوی پنجره‌ای بر روی یک قالیچهْ مرصع نشسته‌است که شاید بهترین نقاشی میرزابابا باشد.
  • تابلو صف سلام فتحعلی شاه، از معروف‌ترین آثار او
  • تک چهرهٔ هرمز چهارم ساسانی در سال ۱۲۰۴ ق (تهران، موزهٔ سابق نگارستان) به احتمال زیاد وابسته به یک سلسله پرده نقاشی‌های تاریخی بود که بعدها هم این شیوه را ادامه داد؛
  • تصویر ملک‌شاه‌سلجوقی همراه وزیرش است (تهران، مجموعهٔ ابتهاج مربوط به ۱۲۱۴ ه‍.ق و در امتداد شیوه ترسیم تک‌چهره هرمز).
  • تابلو طبیعت بیجان انار و هندوانه و گلها (در تهران، موزهٔ سابق نگارستان، از نخستین آثار میرزابابا)
  • قاب چوبی‌ای حاوی تصویر شیرین و فرهاد در کوه‌بیستون (مربوط به ۱۲۰۸ ه‍. ق)
  • اژدها و ققنوس (در سال ۱۲۰۳ ه‍. ق، محفوظ در مجموعهٔ پوتسی از جمله آثار اولیه میرزا بابا).
  • تصویر محمدشاه
  • نقاشی مینیاتور از آقامحمدخان
  • دیوان بسیار نفیس اشعار فتحعلی‌شاه مربوط به سالهای اولیهْ سلطنت این شاه که حاوی اشعار فتحعلی شاه است که به نائب‌السطنه انگلیس هدیه شده و اکنون در موزه سلطنتی بریتانیا نگهداری می‌شود.

پانویس[ویرایش]

  1. آژند۱۳۸۶، ص۷۵
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ حاج‌سیدجوادی، سیدمحسن
  3. پاکباز۱۳۸۵، ص۱۵۰–۱۵۱
  4. تاجبخش، احمد. ص ۱۴۲

منابع[ویرایش]

  • پاکباز، رویین. نقاشی ایران (از دیرباز تا امروز). چاپ پنجم. تهران: انتشارات زرین و سیمین. ۱۳۸۵ ش.
  • آژند، یعقوب. نقاشان دورهٔ قاجار. گلستان هنر، پاییز۱۳۸۶. شمارهٔ ۳(شمارهٔ پیاپی۹)
  • تاجبخش، احمد. فرهنگ و هنر دوره قاجار. شیراز: نویدشیراز، ۱۳۸۰ ش
  • سید محسن حاج سید جوادی (۲ دی ۱۳۸۸). «هنرهای دوره قاجاریه». سایت پژوهش هنر، نماد و اسطوره‌شناسی.

پیوند به بیرون[ویرایش]