مولتی‌متر

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو

مولتی‌متر (Multimeter) دستگاهی برای اندازه‌گیری چندین کمیت الکتریکی مانند ولتاژ، جریان، مقاومت الکتریکی، ظرفیت خازنی و ... است، که می‌توان با آن سلامت یا مشخصات قطعات الکتریکی یا الکترونیکی را نیز ارزیابی کرد.[۱]

یک مولتی‌متر آنالوگ حرفه‌ای
یک مولتی‌متر دیجیتال حرفه‌ای

مولتی‌متر از اساسی‌ترین ابزار مهندسان و تعمیرکاران برق و الکترونیک است که در هر کارگاه، تعمیرگاه یا آزمایشگاه برق یافت می‌شود. مولتی‌متر، دو نوع آنالوگ (عقربه‌ای) و دیجیتال (رقمی) دارد، اگرچه استفاده از نوع آنالوگ آن، دیگر منسوخ شده‌است.

در مولتی‌متر می‌توان به وسیله یک سِلِکتور قابل چرخش (کلید انتخاب‌گر چرخنده)، کمیت‌ الکتریکی موردنظر برای اندازه‌گیری و نیز حدود آن را انتخاب کرد. برای استفاده از مولتی‌متر لازم است با هر کدام از کمیت‌های الکتریکی آشنا بود، چرا که هر یک، واحدی مشخص دارد.

نام دیگر مولتی‌متر، که البته امروزه کمتر رایج است، آوُمِتر (Avometer) است که از حروف اول کلمات آمپر (Amper)، ولت (Volt) و اهم (Ohm) گرفته شده‌است.

تاریخچه[ویرایش]

اولین وسیله برای اندازه‌گیری پارامترهای الکتریکی، گالوانومتر (Galvanometer) بود که در سال 1820 برای اندازه‌گیری جریان‌های کم ساخته‌شد. گالوانومتر (آمپرسنج) را می‌توان با سری کردن یک مقاومت با آن، برای اندازه‌گیری ولتاژ، و با استفاده از پل وتستون، برای اندازه‌گیری مقاومت، نیز به کار برد. گالوانومتر، نمونه اولیه مولتی‌متر و آمپرمترها بود که تنها در آزمایشگاه کاربرد داشت و بزرگ و حساس بود.

اولین مولتی‌متر در دهه 1920 اختراع شد. ساخت این مولتی‌متر را به یک مهندس اداره پست بریتانیا با نام  Donald Macadie نسبت داده‌اند. این دستگاه می‌توانست جریان، ولتاژ و مقاومت را اندازه‌ بگیرد. او این دستگاه را آوُمتر Avometer نامید.[۲]

مولتی‌مترهای امروزی با بهره‌گیری از مدارهای الکترونیکی و پردازنده‌های ساده، انواع پارامترهای الکتریکی را اندازه می‌گیرند و بر روی نمایش‌گر ال‌سی‌دی نشان می‌دهند.


  1. «multimeter ویکی پدیا انگلیسی». ویکی پدیا.
  2. ترجمه کتاب A New Electronic Rectifier", L.O Grondahl & P.H. Geiger, Transactions, American Institution of Electrical Engineers, February 1927 pp. 358 – 366.