مولاژ

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
یک مولاژ از گوم مربوط به سیفلیس برای تمرین دانشجویان در دانشگاه توبینگن.

قالب‌ریزی[۱] یا مولاژ (به فرانسوی: Moulage) به معنی قالب، هنراستفاده از آسیب‌های ساختگی است.منظور از آموزش و ارایه ی آن معرفیِ آسیب ها و واکنش تیم‌های اورژانس و دیگر پرسنل پزشکی و نظامی است.[۲] مولاژها معمولاً از لاستیک یا لاتکس ، یا موم ساخته و با استفاده از فنون تکنیک‌های آرایشی به ارائه نمودار های طبیعی عناصر رئالیسم می پردازند .

ساخت مولاژها در انواع مختلقی صورت می گیرد؛

بعضی از این تندیس ها آسیب های وارده به تن انسان را نمونه‌سازی می‌کنند، مانند: مولاژهایی که زخم و جراحت ، خون ریزی ، استفراغ ، شکستگی باز را نشان می دهند بعضی از مولاژها حالت کالبدشناسی بدنِ کامل یک شخص سالم را نمایش می‌دهد . از آن جایی که مولاژها اهمیّت فراوانی در آموزش پزشکی دارند برخی کشورها موزه‌هایی به منظور معرفی و نگهداریِ آنها ساخته اند.[۳] .به زبان انگلیسی مولاژهای پزشکی را (medical moulage)و یا تندیسهای کالبدشناسی(anatomical model) می گویند[۴] بعضی از مولاژهای کالبدشناسی پزشکی، قسمتی از بدنِ انسان همچون سر ، تنه ، ِقفسه سینه ، لگن ، اندام و بعضی دیگر کالبدشناسی دستگاه‌هایی از بدن انسان مانند دستگاه عصبی، دستگاه گوارش، دستگاه تنفس و دیگر دستگاه‌های بدن را شبیه سازی و ارایه می دهند.

Anatomical lecture by moulages: آموزش کالبدشناسی عملی با استفاده از مولاژهای بدن انسان در دانشکده پزشکی.

بیشتر اوقات به منظورِ آموزشِ درسِ عملیِ کالبدشناسی(آناتومی)، دانشجویانِ رشته پزشکی، دندانپزشکی ، پرستاری ،مامایی و دیگر رشته‌های پیراپزشکی و مهندسی پزشکی در سالن مولاژ[۵] از مولاژهای کالبدشناسی استفاده می‌کنند .

علاوه بر قالب ریزی های موجود مولاژهای دیگری نیز وجود دارند که مربوط به ساختمان بدن جانورات و گیاهان است[۶] .[۷].به آنها مدل‌های آناتومیکهم گفته می شود.

مولاژ می تواند به دانشجویان پزشکی و پیرا پزشکی اطلاعات کاملی در رابطه با آناتومی بدن و محل دقیق قرارگیری هرکدام از اعضا نشان دهد. ساخت این تندیس ها در اندازه های مختلفی صورت می گیرد اما برای مولاژ های نیم تنه یا مولاژ های کامل بدن انسان، معمولا اندازه واقعی مورد استفاده قرار میگیرد.

برخی از مولاژها به اقتضای استفاده و قابلیتهای متفاوتشان با هم، با قابلیتِ جدا شُدگی و نصب مجدد قطعاتِ آنها و برخی دیگر ثابت و نامتحرک ساخته می شوند.

تاریخچه[ویرایش]

تندیس‌های کالبدشناسی نخستین،از جنس موم موم طبیعی بوده و آن را نمونه مومی (wax model) می‌گویند[۸]، این نمونه‌های مومی برای نخستین‌ بار در اواحر قرن هفدهم ، در شهر ناپل ساخته شده سپس به شهرهای فلورانس و پاریس رسید[۹]. در اواخر قرن نوزدهم ، ''جولس بارتا'' بیش از ۲۰۰۰ تندیس مومی را در بیمارستان سنت لوئیس پاریس ساخت. در قرن نوزدهم مولاژها برای آموزش پزشکی با طرح و رنگهای طبیعی رایج شد. در زبان پارسی واژه مولاژ به تندیس‌ها و قالب‌های ساخته شده از روی آثار باستانی و مجسمه‌ها و اشیای هنری هم اطلاق می‌شود.[۱۰]

منابع[ویرایش]

  1. «قالب‌‌ریزی» [هنرهای تجسمی] هم‌ارزِ «moulage»؛ منبع: گروه واژه‌گزینی. جواد میرشکاری، ویراستار. فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان. تهران: انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی. پارامتر |عنوان= یا |title= ناموجود یا خالی (کمک)
  2. «ورودی Moulage».
  3. «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۴ ژوئیه ۲۰۱۵. دریافت‌شده در ۳ ژوئن ۲۰۱۵.
  4. Thomas Schnalke. Diseases in Wax: The History of the Medical Moulage. Translated by Kathy Spatschek. Carol Stream, Ill.: Quintessence Books, 1995. 226 pp. Il , Diseases in Wax: The History of the Medical Moulage
  5. «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۳ ژوئیه ۲۰۱۵. دریافت‌شده در ۳ ژوئن ۲۰۱۵.
  6. Cooke RA ., A moulage museum is not just a museum : Wax models as teaching instruments,Virchows Arch. 2010 Nov;457(5):513-20. doi: 10.1007/s00428-010-0983-8. Epub 2010 Oct 5. PMID 20922409 .[ Abstract].
  7. «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۵ ژانویه ۲۰۱۴. دریافت‌شده در ۲۷ فوریه ۲۰۱۵.
  8. Lotti S1, Altobelli A, Bambi S, Poggesi M.,Illustrations of the anatomical wax model collection in the "La Specola" Zoology Museum, Florence. Arch Nat Hist. 2006;33(2):232-40.,PMID 19845062 .
  9. Alessandro Riva, Gabriele Conti, Paola Solinas and Francesco Loy .The evolution of anatomical illustration and wax modelling in Italy from the 16th to early 19th centuries. J. Anat. (2010) 216, pp209–222, doi: 10.1111/j.1469-7580.2009.01157.x
  10. Jacobi, Eduard (1913) [1903]. Atlas der Hautkrankheiten (به German) (5th ed.). Berlin: Urban & Schwarzenberg. OCLC 250681193. Unknown parameter |trans_title= ignored (help)

مولاژ چیست در تجهیزیار