مگالاپلیس

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از مهترشهر)
پرش به: ناوبری، جستجو

مگالاپلیس[۱] یا مگالوپلیس (megalopolis) به زنجیره‌ای از چند منطقه کلان‌شهری (متروپلیتن) که تقریباً به یکدیگر پیوند خورده‌اند گفته می‌شود.[۲] مگالاپلیس هنگامی پدید می‌آید که حومه‌ها و شهرک‌های یک مادرشهر، در نتیجه توسعه وسایل ارتباطی و افزایش سرعت وسایل نقلیه با حومه‌ها و شهرک‌های مادرشهرهای دیگر پیوند می‌خورد و از پیوند آنها، یک بافت زنجیری از مادرشهرها و شهرها به صورت وسیعترین شکل شهری تشکیل می‌شود.[۱]

اصطلاح مگالاپلیس توسط پاتریک گدس در کتابش «شهرها در تکامل» در سال ۱۹۱۵، توسط اسوالد اشپنگلر در کتاب «افول غرب» در ۱۹۱۸، و توسط لوئیس مامفورد در کتاب «فرهنگ شهرها» در ۱۹۳۸ به عنوان اولین مرحله بیش‌توسعهٔ شهرها، و توسط جین کاتمن برای توصیف مناطق کلان‌شهری زنجیره‌ای ساحل شرقی آمریکا استفاده شد. واژه «مگالاپلیس» از دو بخش مگالو و پلیس تشکیل شده که بخش اول در یونانی به معنای مهتر و عظیم و بخش دوم به معنی شهر است.[۳]

عوامل مؤثر در تشکیل بافت زنجیری از حوزه‌های مادرشهری و ایجاد مگالاپلیس، شامل شرایط طبیعی، زمینه‌های مساعد طبیعی، عوامل اقتصادی، جغرافیای فرهنگی و گذشته تاریخی ناحیه است. هنگام تشکیل یک مگالاپلیس، چشم‌اندازهای طبیعی بین حوزه‌های مادرشهری، به سرعت توسط واحدهای مسکونی، تأسیسات و سازمان‌های شهری اشغال می‌شوند و بافت زنجیری حوزه‌های مادرشهری تقویت می‌شوند. همچنین ممکن است میان حوزه‌های مادرشهری در محدوده مگالاپلیس، زمین‌های نیمه بایر، ملک‌های وسیع، پارک‌های طبیعی و پایگاه‌های نظامی، گسیختگی ایجاد کند. مگالا پلیس‌ها معمولاً به شکل خطی یا کریدوری هستند و اغلب در طول ساحل طبیعی و حوزه‌های منابع معدنی شکل می‌گیرد. مگالاپلیس‌ها تراکم عظیمی از مردم، بانکها، امور تجاری، شرکت‌های بیمه، عمده فروشی، خرده فروشی، مراکز پذیرایی و تفریحی و فعالیت‌های شدید حمل و نقل را در خود جای داده‌اند. همچنین در مگالوپلیس‌ها فعالیت‌های دیگری نظیر مدیریت، نمایندگی‌های مسافربری، سازمان‌های تبلیغاتی، دفاتر وکلای حقوقی، دانشکده‌ها، دانشگاه‌ها و مؤسسات تحقیقاتی نیز صورت می‌گیرد.[۱]

در ایران هنوز مگالاپلیسی به وجود نیامده است. اما با توسعه جمعیت شهرها و ساخت شهرک‌های جدید، پیش‌بینی می‌شود در سال‌های آینده چند مگالاپلیس (همچون «مگالاپلیس رودهن-تهران-کرج-قزوین»، «مگالاپلیس قم-سلفچگان» و «مگالاپلیس اصفهان-خمینی‌شهر-نجف‌آباد») به وجود آید.[نیازمند منبع]

منابع[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ «مفهوم مگالاپلیس». پایگاه ملی داده‌های علوم زمین کشور. بازبینی‌شده در ۳۰ شهریور ۱۳۹۴. 
  2. Wikipedia contributors, "Megalopolis (city type)," Wikipedia, The Free Encyclopedia, https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Megalopolis_(city_type)&oldid=682016544 (accessed September 21, 2015).
  3. Wikipedia contributors, "Megalopolis (city type)," Wikipedia, The Free Encyclopedia, https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Megalopolis_(city_type)&oldid=682016544 (accessed September 21, 2015).