مگالاپلیس

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از مهترشهر)
پرش به: ناوبری، جستجو

مگالاپلیس[۱] که گاهی مگاپلیس نیز نامیده می شود(megalopolis)؛همچنین ابرمنطقه یا ابرشهر)به زنجیره‌‌ای از چند منطقه کلان‌شهری (متروپلیتن) که تقریباً همجوار گفته می‌شود.[۲]اگرچه این مجتمع‌ها به طور سنتی به مثابه مناطق شهری جدا ازهم بنیان نهاده شدند،به‌خصوص در قرن بیست و یکم، ابرمناطق در جهان پیشرفته درحال‌شکل‌دهی به مجتمع‌های متراکم هستند که از طریق آن تمایز میان یک منطقه‌ی مرکزی واحد با یک ابرمنطقه درحال محوشدن است،یا حتی یک ابرمنطقه فی‌النفسه درحال تبدیل شدن به منطقه‌ی مرکزی یک کلان‌شهراست.چنین مناطقی که در آنها یک منطقه‌ی مرکزی به سرعت درحال شکل‌گیری است هرچند صرفاً به این نواحی محدود نمی شود مانند دلتای رودخانه Pearl که از زمان شکل گیری قسمت مرکزی ابرمنطقه ساحلی جنوب چین را به‌وجود آورد،یا منطقه‌ی مرکزی اتحادیه جاکارتا- باندونگ که ابرمنطقه شمال جاوا را شکل می‌دهد، همانند مرکزیت دلتای رود زرد که بخشی از ابرمنطقه ساحلی مرکزی چین است.اصطلاح مطلوب در این باره برحسب کشورها متفاوت است.

۱ تاریخچه اصطلاح مگالاپلیس
۲ تعاریف
۳ آفریقا
۴ آسیا
   ۴/۱آسیای شرقی
      ۴٫۱٫۱ چین
      ۴٫۱٫۲ ژاپن
      ۴٫۱٫۳ کره جنوبی 
      ۴٫۱٫۴ تایوان 
   ۴٫۲ آسیای جنوبی 
      ۴٫۲٫۱ سریلانکا
      ۴٫۲٫۲ هند
      ۴٫۲٫۳ بنگلادش
      ۴٫۲٫۴ پاکستان 
      ۴٫۲٫۵ نپال
   ۴٫۳ آسیای جنوب شرقی
      ۴٫۳٫۱ فیلیپین
      ۴٫۳٫۲ تایلند، مالزی، سنگاپور و ویتنام
   ۴٫۴ آسیای غربی
      ۴٫۴٫۱ ایران
      ۴٫۴٫۲ ترکیه
۵ اروپا
   ۵٫۱ چند ملیتی ( اروپا )
   ۵٫۲ دانمارک و سوئد
   ۵٫۳ فرانسه
   ۵٫۴ آلمان
   ۵٫۵ ایتالیا
   ۵٫۶ بلژیک
   ۵٫۷  لهستان و جمهوری چک 
   ۵٫۸ اسپانیا
   ۵٫۹ بریتانیا 
۶ آمریکای شمالی 
   ۶٫۱ چندملیتی 
   ۶٫۲ کانادا
   ۶٫۳ مکزیک
   ۶٫۴ ایالات متحده 
۷ اقیانوسیه
   ۷٫۱ استرالیا
۸ آمریکای جنوبی 
   ۸٫۱ برزیل
   ۸٫۲ کلمبیا
   ۸٫۳ ونزوئلا
   ۸٫۴ آرژانتین 
   ۸٫۵ پرو


۱ تاریخچه اصطلاح مگالاپلیس

اصطلاح مگالاپلیس توسط پاتریک گدس در کتابش «شهرها در تکامل» در سال ۱۹۱۵،توسط [[اسوالد 
اشپنگلر]] در کتاب «افول غرب» در ۱۹۱۸، و توسط لوئیس مامفورد در کتاب «فرهنگ شهرها» در 
۱۹۳۸ که آن را به عنوان نخستین مرحله از بیش شهری‌شدگی و تنزل اجتماعی توصیف کرد. بعدها توسط 
ژان گوتمن در مطالعه درخشان وی در سال ۱۹۶۱ تحت عنوان <<مگالاپلیس : منطقه ساحلی شهری شده 
در شمال ایالات متحده >> برای توصیف زنجیره‌ای از مناطق کلان‌شهری ساحل شرقی آمریکا استفاده 
شد که از بوستون و ماساچوست آغاز شده، در ادامه تا نیویورک، فیلادلفیا و بالتیمور امتداد پیدا 
کرده و در نهایت  به واشنگتن و ویرجینیای شمالی ختم می شود. این مفهوم گاهی تحت‌عنوان << بوس 
واش >> شناخته می‌شود.

۲ تعاریف

 واژه «مگالاپلیس» صورت تغییرشکل‌یافته غربی از واژه‌ای یونانی است که از دو بخش مگالو: μέγας 
  به معنی بزرگ و پولیس: πόλις به معنی شهر در زبان یونانی مشتق شده است، که در نتیجه به‌لحاظ 
  دستوری به معنی شهر بزرگ است.[۲] این اصطلاح در معنی به مفهوم 
  ابرشهر نزدیک‌تر است.به دلیل مؤنث بودن واژه پولیس در زبان یونانی، صورت درست این اصطلاح 
  مگالاپلیس است.مگالاپلیس که ابرمنطقه هم نامیده می شود، شبکه‌ی خوشه‌ای از شهرها است. گوتمن 
  جمعیت آنها را 25 میلیون نفر مشخص کرد.دوکسایدیس یک مگالاپلیس کوچک را خوشه‌ای مشابه با جمعیت 
  10 میلیون نفر تعیین می کند. آمریکا 2050، برنامه انجمن برنامه منطقه‌ای، 11 ابرمنطقه در 
  ایالات متحده آمریکا و کانادا را فهرست‌بندی می کند.از نظر لفظی، مگالاپلیس در زبان یونانی به 
  معنای شهری با اندازه‌ی اغراق شده است از آنجا که پیشوند -مگالا بیانگر کمیتی اغراق‌شده در 
  اندازه است. مناطق مگاپلیتن در گزارش رابرت ای. لانگ و دآن دهاول از مؤسسه مگاپلیتن در 
  ویرجینیا تِک در جولای 2005 مورد بررسی قرار گرفتند.مقاله ی لانگ و نلسون در سال 2007 از 20 
  منطقه‌ی مگاپلیتن که در 10 ابرمنطقه ادغام شده‌اند استفاده می‌کنند.این مفهوم برپایه مدل 
  اصلی مگالاپلیس است.مسیرهای حمل‌ونقل به‌هم‌پیوسته‌ی مدرن،مانند خطوط راه‌آهن و بزرگراه‌ها، 
  غالباً به توسعه مگالاپلیس ها کمک می کند.این استفاده‌ی هرروزه از مسیرهای عبوری به سراسر 
  مگالاپلیس را به‌صورت غیررسمی مگالوپینگ (نوعی مصدر سازی؛ به معنی ورود و خروج دائمی و هر 
  روزه از حاشیه به درون مگالاپلیس) می نامند. این اصطلاح توسط دیوید گاردن و استفان برتو ساخته 
  شده است.


عوامل مؤثر در تشکیل بافت زنجیری از حوزه‌های مادرشهری و ایجاد مگالاپلیس، شامل شرایط طبیعی، زمینه‌های مساعد طبیعی، عوامل اقتصادی، جغرافیای فرهنگی و گذشته تاریخی ناحیه است. هنگام تشکیل یک مگالاپلیس، چشم‌اندازهای طبیعی بین حوزه‌های مادرشهری، به سرعت توسط واحدهای مسکونی، تأسیسات و سازمان‌های شهری اشغال می‌شوند و بافت زنجیری حوزه‌های مادرشهری تقویت می‌شوند. همچنین ممکن است میان حوزه‌های مادرشهری در محدوده مگالاپلیس، زمین‌های نیمه بایر، ملک‌های وسیع، پارک‌های طبیعی و پایگاه‌های نظامی، گسیختگی ایجاد کند. مگالا پلیس‌ها معمولاً به شکل خطی یا کریدوری هستند و اغلب در طول ساحل طبیعی و حوزه‌های منابع معدنی شکل می‌گیرد. مگالاپلیس‌ها تراکم عظیمی از مردم، بانکها، امور تجاری، شرکت‌های بیمه، عمده فروشی، خرده فروشی، مراکز پذیرایی و تفریحی و فعالیت‌های شدید حمل و نقل را در خود جای داده‌اند. همچنین در مگالوپلیس‌ها فعالیت‌های دیگری نظیر مدیریت، نمایندگی‌های مسافربری، سازمان‌های تبلیغاتی، دفاتر وکلای حقوقی، دانشکده‌ها، دانشگاه‌ها و مؤسسات تحقیقاتی نیز صورت می‌گیرد.[۱]

در ایران هنوز مگالاپلیسی به وجود نیامده است. اما با توسعه جمعیت شهرها و ساخت شهرک‌های جدید، پیش‌بینی می‌شود در سال‌های آینده چند مگالاپلیس (همچون «مگالاپلیس رودهن-تهران-کرج-قزوین»، «مگالاپلیس قم-سلفچگان» و «مگالاپلیس اصفهان-خمینی‌شهر-نجف‌آباد») به وجود آید.[نیازمند منبع]

منابع[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ «مگالاپلیس(ناشر = پایگاه ملی داده‌های علوم زمین کشور». بازبینی‌شده در 30 شهریور 1394. 
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ Wikipedia contributors, "Megalopolis (city type)," Wikipedia, The Free Encyclopedia, https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Megalopolis_(city_type)&oldid=682016544 (accessed September 21, 2015).