پرش به محتوا

منوچهر والی‌زاده

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
منوچهر والی‌زاده
والی‌زاده در حال ضبط نریشن
نام هنگام تولدمنوچهر والی‌زادهٔ تهرانی
زادهٔ۴ تیر ۱۳۱۹
درگذشت۱ اسفند ۱۴۰۳ (۸۴ سال)
تهران، ایران
مدفنقطعه هنرمندان بهشت زهرا
پیشه‌ها
سال‌های فعالیت۱۴۰۳–۱۳۳۸
همسر(ها)ایمانی صادقی (۱۳۴۶–طلاق)
میترا کیانی (ا. ۱۳۶۸)
فرزندان۲

منوچهر والی‌زادهٔ تهرانی (۴ تیر ۱۳۱۹ – ۱ اسفند ۱۴۰۳)، صداپیشه، بازیگر و مجری ایرانی بود.[۱]

او بیشتر به خاطر صداپیشگی به‌جای شخصیت کارتونی لوک خوش‌شانس و مایکل اسکافیلد در مجموعه تلویزیونی فرار از زندان، همچنین بازیگران تام هنکس،کیانو ریوز، جان تراولتا، تام کروز، هریسون فورد، نیکلاس کیج، آدام سندلر، بن استیلر، بن افلک، جیسون استاتهام، جیم کری، ویل اسمیت ، ادی مورفی، رابرت واگنر و الویس پرسلی شناخته می‌شود. او پیش از انقلاب نیز در در چند فیلم نقش‌آفرینی کرده بود.[۲][۳]

اوایل زندگی

[ویرایش]
از راست به چپ: منوچهر سخایی، منوچهر وثوق و منوچهر والی‌زاده

منوچهر والی‌زاده تهرانی[۴] در ۴ تیر ۱۳۱۹ در کوچه بوشهری — بین خیابان‌های لاله‌زار و سعدی — در تهران زاده شد. او خانواده‌اش را فقیر توصیف کرد. پدرش انباردار شرکت تلفن در سعدی جنوبی بود و این خانواده در حیاط کوچک این انبار که دو اتاق داشت زندگی می‌کردند. او تا سال دوم دبستان به مدرسه ادیب رفت و سپس تا کلاس ششم در مدرسه برزویه در محله عرب‌های خیابان ناصرخسرو تحصیل کرد. او شاگردی حسن نیرزاده را یکی از افتخاراتش در آن دوره می‌داند.[۵]

حرفه

[ویرایش]

به گفته والی‌زاده، او از ۹ سالگی به تئاتر علاقه‌مند شد. او پس از بازنشستگی پدرش به‌مدت سه سال کارمند دفتری شرکت تلفن بود. پرویز بهادر، گوینده رادیو، به او پیشنهاد گویندگی یک خط از فیلم ایتالیایی نرون و مسالینا را داد. او پس از آن وارد تئاتر شد و در تئاتر تهران در لاله‌زار کار کرد.[۵] او در سال‌های ۱۳۳۸–۱۳۳۷ از دوران دبیرستان بعد از چند تئاتر آماتوری به تئاتر تهران راه یافت و در یک نمایشنامه به کارگردانی خانم مورین، همسر منصور متین، نقش کوتاه یک گدا را به عهده گرفت و پس از آشنایی با منصور متین که از هنرمندان تئاتر و دوبلاژ فیلم بود به استودیوی شاهین فیلم در خیابان بهار برای دوبله دعوت شد و پس از همکاری در چند فیلم کوتاه نزد او به علی کسمایی معرفی شد و چندین سال در خدمت او کارآموز بود و بعد از مدتی در فیلم دختر بنفشه فروش نقش اول فیلم «هل فرر» را به عهده گرفت. در سال ۱۳۴۰ از طریق تاجی احمدی به امین امینی معرفی شد، (استودیو عصر طلائی) و اولین بازیگری او در سینما بازی در فیلم خداداد (۱۳۴۱) بوده است و تا سال ۱۳۵۷–۱۳۵۶ نزدیک به ۱۸ فیلم سینمایی بازی کرد.

وی در فیلم‌های گل گمشده (۱۳۴۱) و فرشته‌ای در خانه من (۱۳۴۲) با بهروز وثوقی و فیلم‌های حریص (۱۳۵۲) و هیولا (۱۳۵۵) با رضا بیک ایمانوردی هم‌بازی بوده است، او همچنین در فیلم‌های حرمت رفیق (۱۳۵۶) و با عشق مردن (۱۳۵۷) در کنار همکار صداپیشه او حسین عرفانی که به عنوان نامداران دوبلهٔ ایران شناخته می‌شود به هنرپیشگی پرداخت. حرفه اصلی والی‌زاده دوبلاژ بود.[۱]

او در مدت فعالیتش شخصیت‌های ماندگاری را دوبله کرد.[۶][۷] شخصیت جیم وست با بازی رابرت کنراد در مجموعه تلویزیونی وست زبل و زرنگ، با صدای او، به محبوبیت زیادی در ایران دست یافت. گویندگی به جای بازیل رتبون در مجموعه فیلم‌های شرلوک هلمز، رابرت دنیرو (جوانی ویتو کورلئونه) در فیلم پدر خوانده ۲، جان میلز (پیپ) در فیلم آرزوهای بزرگ و کیانو ریوز در سه‌گانه ماتریکس و همین‌طور گویندگی در مجموعه تلویزیونی فرار از زندان به جای شخصیت مایکل اسکافیلد در فیلم منتالیست (مجموعه تلویزیونی) به‌جای شخصیت جین و کارتون لوک خوش‌شانس به جای شخصیت لوک، از زمره آثار بیاد ماندنی وی هستند. وی در تمام فیلم‌های شرک که در سندیکا دوبله شده است، گوینده شخصیت گربه چکمه‌پوش با بازی آنتونیو باندراس بوده است.

زندگی شخصی و مرگ

[ویرایش]

والی‌زاده در سال ۱۳۴۶ با ایمانی صادقی ازدواج کرد که پس از چند سال به جدایی انجامید. حاصل این ازدواج یک دختر به نام آیدا بود. والی‌زاده در سال ۱۳۶۸ با میترا کیانی، ازدواج کرد. کیانی طراح لباس بود اما پس از تولد پسرش مجید تصمیم به کنار گذاشتن این کار گرفت. مجید والی‌زاده به موسیقی علاقه‌مند است و در نواختن تار مهارت دارد.[۸]

استاد منوچهر والی‌زاده به علت مشکلات تنفسی و ریوی در بیمارستان بستری شد و پس از دو هفته در ۱ اسفند ۱۴۰۳ در ۸۴ سالگی درگذشت.[۹][۱۰][۱۱][۱۲][۱۳][۱۴]

فیلم‌شناسی

[ویرایش]

سینمایی (صداپیشگی)

[ویرایش]
شخصیت بازیگرفیلم نکات
شرلوک هلمز بازیل رتبون مجموعه فیلم‌های شرلوک هلمز ساخته دهه ۱۹۴۰ میلادی - سینمای آمریکا
پیپ جان میلز آرزوهای بزرگ ساخته دیوید لین (۱۹۴۶)
ویتو کورلئونه

جوان یتراویس بیکل

رابرت دنیرو پدر خوانده ۲

راننده تاکسی

پدرخوانده: قسمت دوم

ساخت فرانسیس فورد کوپولا ۱۹۷۴

راننده تاکسی ساخت مارتین اسکورسیزی

۱۹۷۶ دوبله دوم

وینسنت کورلئونه اندی گارسیا پدر خوانده ۳
ویل فرل افسونگر، شب‌های تالادگا، برادران ناتنی،
وسلی کری الویس عروس شاهزاده ساخته ۱۹۸۷

این فیلم با نام عشق واقعی و با مدیریت دوبلاژ محمود قنبری به فارسی دوبله شده است

بیلی لو بروسلی بازی مرگ۲ ساخت۱۹۸۱دوبله شده در دوبلاژ صدا و سیما دوبله اول
ژان کلود ون دام رینگ خونین
نئو (توماس آندرسون) و جان ویک کیانو ریوز سه‌گانه ماتریکس و جان ویک
تام کروزمتولد چهارم ژوئیه، مأموریت غیرممکن، مرد بارانی، ماگنولیا، آخرین سامورایی، جانبی، مأموریت غیرممکن: پروتکل شبح، مأموریت غیرممکن: ملت یاغی، مأموریت غیرممکن ۶، مأموریت غیرممکن ۷، جک ریچر، وثیقه، لبهٔ فردا، ساخت آمریکا، مصاحبه با خون‌آشام
تام هنکسمسیر سبز، نجات سرجوخه رایان، سالی، فارست گامپ، کاپیتان فیلیپس، روزی زیبا در محله، پل جاسوسان، فینچ، ترمینال
سم ورثینگتونآواتار، آواتار: راه آب، برخورد تایتان ها، خشم تایتان ها
استیو مک کوئینتام هورن، وقتی خون می‌جوشد، مجموعه تلویزیونی پیگرد
آدام سندلرمحبت پدری (فیلم)، آقای دیدز، ۵۰ قرار اول، اسپنگلیش، کلیک (فیلم ۲۰۰۶)
تی لونگ برادران تنی (فیلم ۱۹۷۳)

و اثرهای دیگر

چن کوان-تای گیوتین پرنده دوبله اول
گربه چکمه‌پوش آنتونیو باندراس شرک

۲ و ۳ و ۳/۵ و ۴ و ۴/۵ و ۵ و گربه چکمه پوش ۱ و ۲

دوبله سندیکا
کیکوچیو توشیرو میفونه هفت سامورایی ساخته کوروساوا
شین آلن لاد شین دوبله سوم - مدیر دوبلاژ علی کسمایی
نیکلاس کیج صخره
لیام نیسون پاییز سرافیم، دارک‌من
ارول فیلن مسیر سانتافه دوبله دوم
آدرین برودیگل‌های هریسون
آرون اکهارتشوالیه تاریکی
آرون پالجنون سرعت
آجی دوگانجگر، قانون
آلن بیتسزوربای یونانی
استیون بالدوینمظنونین همیشگی، مجموعه تلویزیونی تولد شوم
اریک رابرتزقطار فراری
اسکات اولریچجریکو
یوری بویکا اسکات ادکینز شکست ناپذیر:رستگاری
اندی گارسیا قهرمان
ژان کلود ون دام رینگ خونین
استیو بوشمیفارگو
ادی مورفیپلیس بورلی هیلز، پلیس بورلی هیلز ۲، پلیس بورلی هیلز ۳، پلیس بورلی هیلز ۴، سرقت از برج، مهدکودک بابا، روز پرستاری پدر، خیابان کندی کین
گارفیلد بیل مری، لورنزو میوزیک، فرانک ولکرروز گراندهاگ، گارفیلد ۱، گارفیلد ۲، گارفیلد واقعی می‌شود، جشنواره سرگرمی گارفیلد، نیروی حیوانات خانگی گارفیلد
بروس درنتوطئه خانوادگی، گروه تعقیب
بن افلکبتمن در برابر سوپرمن: طلوع عدالت، لیگ عدالت، حسابدار، هیپنوتیک
بوکیم وودبینتک‌تیرانداز ۲دوبله اول: دوبله شده در استودیو رها فیلم
بن استیلرملاقات با والدین (در نقش گرک فوکر) شب در موزه
پل واکرسریع و خشمگین ۴
تونی کورتیسآخرین قارون، جانی بوستون
جان تراولتاپالپ فیکشن، پایگاه اصلی، گرفتن پلهام ۱۲۳، فصل کشتن
جان کاساوتیسدو دقیقه مهلت، قاتلین
جای کورتنینابودگر: جنسیس
جیسون استاتهامیک‌بارمصرف‌ها، یک‌بارمصرف‌ها ۲، یک بار مصرف‌ها ۳، بی‌مصرف‌ها ۴، قاپ زنی، مکانیک، خط مقدم خانه، سریع و خشمگین ۷، سریع و خشمگین ۸، هابز و شاو، فست اکس، خشم مردانه، مگ، مگ ۲، زنبوردار، عملیات فورچون
جیم کریاحمق و احمق‌تر، احمق و احمق‌تر ۲، شوخی با دیک وجین، سونیک خارپشت، سونیک خارپشت ۲
جیمی فاکسمرد عنکبوتی شگفت‌انگیز ۲، سقوط کاخ سفید، جنگوی زنجیرگسسته
روی شایدردونده ماراتن
رابرت دنیروشکارچی گوزن - دوبله دوم
رایان اونیلماه کاغذی
دنزل واشینگتن زنده باد مربی، پرونده پلیکان، گانگستر آمریکایی
بروس ویلیس آخرین مرد مقاوم
ترنس هیل جنجال در ریو
رابرت داونی جونیورمرد آهنی ۲، مرد آهنی ۳،

انتقام‌جویان: جنگ ابدیت، چاپلین

سباستین استنکاپیتان آمریکا: جنگ داخلی
مارتین فریمنپلنگ سیاه
رابرت واگنرگوشه گیران آلتونا، آسمان خراش جهنمی، گرگ‌های جوان
سام واترسونگتسبی بزرگ
پل رادمرد مورچه‌ای، کاپیتان آمریکا: جنگ داخلی
شان بینارباب حلقه‌ها
کریستین بیلآغاز بتمن (دوبله تلویزیون)
کرک داگلاسآخرین قطار گان هیل
کیانو ریوزجان ویک
مایکل داگلاس اتاق ستاره
گری اولدمنهری پاتر و زندانی آزکابان، هری پاتر و جام آتش، هری پاتر و محفل ققنوس
مارک والبرگمکس پین
متیو موداینشوالیه تاریکی برمی‌خیزد
مت دیمونرفتگان
مارتین لارنسشوالیه سیاه
ویل اسمیتدشمن کشور، مردان سیاه‌پوش (۱، ۲، ۳در جستجوی خوشبختی، پسران بد، پسران بد ۲، پسران بد ۳، پسران بد ۴، من اسطوره هستم، جوخه انتحار، من، ربات، درخشان، هنکاک
هریسون فوردجنگ ستارگان ، امپراتوری ضربه میزند ، بازگشت جدای ، جنگ ستارگان: نیرو برمی‌خیزد
هیو جکمن فولاد ناب، استرالیا
جورج کلونی خارج از دید
یوان گریفیدچهار شگفت‌انگیز، چهار شگفت‌انگیز: قیام موج‌سوار نقره‌ای
کلایو اوونوالرین و شهر هزار سیاره
یوان مک‌گرگورجنگ ستارگان اپیزود اول: تهدید شبح، جنگ ستارگان اپیزود دوم: حمله کلون‌ها، جنگ ستارگان اپیزود سوم: انتقام سیت
مل گیبسونخون‌بها
جک روسو جرارد باتلر جزیره نیم
آکشی کومارجانور، خاکی، استقبال، پسران هندی، جبار برگشته، خانه شلوغ ۲، رئیس، بازیکن ۷۸۶، اوه خدای من!، چاندی چوک، گروه ۲۶، جان من، چشم‌ها، ترش و شیرین، با عشق ازدواج کن، آرزو
سلمان خانیک ببر، هیجان زندگی
عامر خانتلاش، فنا، سه احمق، خوش‌چهره، گجینی، عشق
شاهرخ خانقطار چنای، من خان هستم، دان، دان۲، ویر-زارا، طرفدار، قهرمانان شرور نیستند، جوان
عمران هاشمیجنت ۲، پادشاهان آدمکش ۲۰۰۶
آدام سندلرکلیک، ۵۰ قرار اول، آقای دیدز، اسپانگلیش، پدر بزرگ، بر من حکمرانی کن، پیکسل‌ها، داستان‌های مایروویتز
ریکی ورونا خوزه پابلو کانتیلو کرانک
اجی دیوگنخشم
ادی کرامبل اد هلمز تشویق کننده (آقای تشویق)
جان پریش گلن فورد مردان خشن (۱۹۵۵)
استوارت ویتمن کومانچروها دوبلهٔ دوم

تلویزیونی (صداپیشگی)

[ویرایش]

انیمیشن

[ویرایش]

به عنوان داور یا کارشناس دوبله

[ویرایش]

به عنوان مجری

[ویرایش]

رادیو

[ویرایش]
  • همکاری با برنامهٔ صبح جمعه با شما
  • گویندهٔ بخش صبحگاهی یکشنبه‌ها و سه‌شنبه‌های رادیو پیام به تهیه کنندگی مرتضی اسدامرجی

بازیگری

[ویرایش]
منوچهر والی زاده و آرزو در هلوی پوست کنده

سایر فعالیت‌ها

[ویرایش]

موسیقی

[ویرایش]
  • گویندهٔ بخش ابتدای قطعهٔ «اینترو» از آلبوم دوران طلایی رضا پیشرو[۱۹]

بازی ویدئویی

[ویرایش]
  • سفیر عشق (۱۳۹۹)

منابع

[ویرایش]
  1. 1 2 «وبگاه سوره سینما - بانک جامع اطلاعات سینمای ایران». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۱ نوامبر ۲۰۰۷. دریافت‌شده در ۳۱ اوت ۲۰۰۹.
  2. ایرنا. «منوچهر والی‌زاده درگذشت».
  3. ایسنا. «منوچهر والی‌زاده چه مرگ‌هایی که به چشم دید!».
  4. «منوچهر والی زاده تهرانی». سوره. دریافت‌شده در ۲۰ فوریه ۲۰۲۵.
  5. 1 2 سبزعلی، فرزانه (۲ اسفند ۱۴۰۳). «خاطرات منوچهر والی‌زاده از دوبله «لوک خوش‌شانس» و ملاقات با بدل صدایش + فیلم». ایسنا. دریافت‌شده در ۲ اسفند ۱۴۰۳.
  6. عصر ایران (۱ اسفند ۱۴۰۳). «دوبله‌های ماندگار زنده یاد منوچهر والی زاده». عصر ایران. دریافت‌شده در ۳ اسفند ۱۴۰۳.
  7. عصر ایران (۱ اسفند ۱۴۰۳). «مستندی کوتاه و پر از خاطره از مرحوم منوچهر والی زاده، دوبلور و صداپیشه». عصر ایران. دریافت‌شده در ۳ اسفند ۱۴۰۳.
  8. «منوچهر والی‌زاده کیست؟». رویداد۲۴. ۱ اسفند ۱۴۰۳. دریافت‌شده در ۶ اسفند ۱۴۰۳.
  9. «منوچهر والی‌زاده دوبلور مطرح درگذشت». خبرگزاری مهر. ۲۰۲۵-۰۲-۱۹. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۲-۲۰.
  10. رادیو فردا (۳ اسفند ۱۴۰۳). «منوچهر والی‌زاده دوبلور لوک خوش‌شانس درگذشت». رادیو فردا. دریافت‌شده در ۱ اسفند ۱۴۰۳.
  11. ایرنا (۳ اسفند ۱۴۰۳). «پیکر «منوچهر والی‌زاده» تشییع شد / دوبله یتیم شده است». ایرنا. دریافت‌شده در ۳ اسفند ۱۴۰۳.
  12. خبرگزاری مهر (۳ اسفند ۱۴۰۳). «منوچهر والی زاده در روزی که آسمان هم گریست تا خانه ابدی بدرقه شد». مهر. دریافت‌شده در ۳ اسفند ۱۴۰۳.
  13. فرارو (۳ اسفند ۱۴۰۳). «تصاویر مراسم تشییع پیکر منوچهر والی‌زاده». فرارو. دریافت‌شده در ۵ اسفند ۱۴۰۳.
  14. همشهری (۳ اسفند ۱۴۰۳). «چهره‌های سینمایی در مراسم تشییع پیکر منوچهر والی‌زاده». همشهری. دریافت‌شده در ۵ اسفند ۱۴۰۳.
  15. «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۲ فوریه ۲۰۱۵. دریافت‌شده در ۲ فوریه ۲۰۱۵.
  16. YJC، باشگاه خبرنگاران جوان | آخرین اخبار ایران و جهان | (۱۳۹۵/۰۷/۲۴ - ۱۵:۰۰). «منوچهر والی‌زاده «در برابر آینده» قرار گرفت». fa. دریافت‌شده در 2025-03-12. تاریخ وارد شده در |تاریخ= را بررسی کنید (کمک)
  17. ماهنامهٔ سینمایی فیلم، سال بیست و یکم، شمارهٔ ۳۰۶، صفحهٔ ۳۸، مهر ۸۲
  18. ماهنامهٔ سینمایی فیلم، سال یازدهم، شمارهٔ ۱۴۸، صفحهٔ ۲۴، آبان ۷۲
  19. «تیزر آلبوم دوران طلایی». آپارات - سرویس اشتراک ویدیو. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۱-۲۰.

پیوند به بیرون

[ویرایش]