منوآ

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
فارسیEnglish
منوآ
پادشاه اورارتو
دوران۸۱۰ پیش از میلاد
لقب(ها)سوارکار
پیش ازآرگیشتی یکم
پس ازایشپوئینی
پدرایشپوئینی
مادرنیارا
فرزندانآرگیشتی یکم
موقعیت اورارتو، شمال غرب پیرامون دریاچه وان

مِنوآ فرزند و جانشین ایشپوئینی پیشوای قبایل اورارتو. وی در دوران حکومت آداد نراری سوم پادشاه آشور به مستعمرات آشور یعنی سرزمین ماننا یورش برد. لشکرکشی منوآ به ماننا در پایان قرن نهم پیش از میلاد صورت گرفت و تعداد این لشکرکشی‌ها کمتر از دو نبود. پیشوای اورارتو قلعه‌ای در خاک ماننا احداث یا احیا کرد و لوحی از وی در آنجا باقی است که حاکی از آن می‌باشد.[۱]

یورش نخست[ویرایش]

نخستین لشکرکشی اورارتو به ماننا در زمان حکومت مشترک ایشپوئینی و منوآ وقوع یافته بوده و مربوط است به سال‌های - ۸۲۰ تا ۸۱۰ پیش از میلاد - لشکرکشی دوم را می‌باید به بعد از سال - ۸۰۶ پیش از میلاد -[۲] و حتی محتملا بعد از سال - ۸۰۲ پیش از میلاد -[۳] مربوط دانست. در عین حال لشکرکشی‌های آشور علیه خوبوشکیه در جنوب دریاچه وان را که در سال - ۸۰۱ پیش از میلاد - آغاز گردیده بوده باید همچون اقدام متقابلی علیه تهاجم اورارتوییان به جناح شرقی آشور دانست. بدین سبب و به ظن اقوی، سلطه و سیادت اورارتو در ماننا در تاریخ - ۸۰۲ و ۸۰۱ پیش از میلاد - صورت گرفته بود.

جنگ‌های منوآ[ویرایش]

سمیرامیس و پسرش آداد نراری سوم با منوآ پیشوای قبایل اورارتوییان دو بار در ماننا[۴] و پنج بار در جنوب دریاچه وان در خوبوشکیه[۵] و یک بار در درّهٔ علیای فرات[۶] پیکار کردند. سلمنسر چهارم جانشین آداد نراری سوم نیز از سال - ۷۸۱ تا ۷۷۸ پیش از میلاد - با اورارتو در جنگ بود، ولی کامیاب نگردید.[۷] در آن زمان قبایل جنگجوی اورارتو برای آشور خطری جدّی بشمار می‌رفت.[۸] حتی در پایان قرن نهم پیش از میلاد اورارتوییان موساسیر را در بخش علیای زاب بزرگ در مرز آشور اشغال کردند و مستقیماً مرکز خاک آشور را مورد تهدید قرار دادند و در آغاز قرن هشتم وارد قسمت علیای رود فرات گشتند.

پانویس[ویرایش]

  1. دژ مُشتا، تاش‌تپه کنونی نزدیک میاندوآب
  2. آخرین لشکرکشی سمیرامیس علیه ماننا
  3. زمان تنظیم نوشتهٔ آداد نراری سوم که از سلطهٔ آشور بر ماننا در آن سخن رفته
  4. در سال‌های ۸۰۶ و ۸۰۷ پیش از میلاد
  5. در سال‌های ۸۰۱، ۷۹۸، ۷۹۱، ۷۸۵ و ۷۸۴ پیش از میلاد
  6. در سال ۷۸۶ پیش از میلاد
  7. RLA, II
  8. رجوع شود به سنگ‌نوشته کله‌شین مربوط به زمان حکومت مشترک منوآ و ایشپوئینی -

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]

Menua
King of Urartu
Reignc. 810–c. 786 BC
PredecessorIshpuini
SuccessorArgishti I
Bornca. 850 BC
Diedca. 786 BC
IssueArgishti I
FatherIshpuini
MotherNaira

Menua (Armenian: Մենուա) was the fifth known king of Urartu from c. 810 BC to approximately 786 BC. The name is sometimes written as Menuas or Minua.

A younger son of the preceding Urartuan King, Ishpuini, Menua was adopted as co-ruler by his father in the last years of his reign. Menua enlarged the kingdom through numerous wars against the neighbouring countries and left many inscriptions across the region. He organized a centralised administrative structure, fortified a number of towns and constructed fortresses. Amongst these was Menuakhinili located on Mount Ararat. Menua developed a canal and irrigation system that stretched across the kingdom. One of those canals was a 50 kilometre canal, which was named the Menua Canal after the king.[1] It flowed at a rate of 1500 to 3000 litres of water per second, depending on the time of the year.[2] Several of these canals are still in use today.

He was succeeded by his son, Argishti I.[3]

In Armenian, Menua is rendered as Manavaz (Manaz).[4] It is believed that Menua founded the city of Manazkert (Malazgirt).[4]

See also

References

  1. ^ Sagona, Antonio; Zimansky, Paul (2009). Ancient Turkey. London: Routledge. p. 323. ISBN 0415481236.
  2. ^ Chahin, M. (1987). The Kingdom of Armenia. London: Croom Helm. p. 67. ISBN 070994800X.
  3. ^ Chahin, M. The Kingdom of Armenia: A History. p. 23.
  4. ^ a b Neusner, J. A History of the Jews in Babylon, Volume 1. p. 77.