منطقه دولتی

منطقه‌های دولتی در آلمان تا ۲۸ اکتبر ۲۰۱۳

منطقهٔ دولتی یا رِگیرونگزبِتسیرک (تلفظ [ʁeˈɡi:ʁʊŋsbəˈt͡sɪʁk]) (به آلمانی: Regierungsbezirk) (اختصار: رگ‌بتس .Reg. -Bez) نام یک منطقهٔ اداری در تقسیمات اداری آلمان است. در حال حاضر، چهار مورد از شانزده ایالت آلمان به منطقه‌های دولتی تقسیم شده‌اند که هرکدام نیز به ناحیه‌های شهری یا روستایی تقسیم می‌شوند.

در چهار ایالت آلمان، منطقهٔ دولتی قلمرو یک مقام دولتی میانی است که وظایف فرابخشی در آن متمرکز شده است. این مقام توسط یک رئیس‌الوزرا اداره می‌شود و خود به نام‌های ریاست‌الوزرا (در بادن-وورتمبرگ و هسن)، دولت (در بایرن) یا (در نوردراین-وستفالن) دولت منطقه‌ای خوانده می‌شود. این نام از تقسیمات کشوری پروس گرفته شده است، جایی که در آغاز سدهٔ نوزدهم با عنوان دولت سلطنتی پدید آمد.

مقام دولتی میانی به عنوان نهادی میان‌رده میان مقامات عالی و عالی‌ترین مقامات ایالتی (وزارت) از یک سو، و فرماندار به عنوان پایین‌ترین مقام ایالتی برای قلمرو یک شهرستان از سوی دیگر قرار دارد.

مناطق دولتی

تقسیمات سیاسی آلمان به ایالت‌ها، مناطق دولتی، شهرستان‌ها و شهرهای مستقل

در چهار ایالت زیر مناطق دولتی وجود دارد:

• بادن-وورتمبرگ – ۴ منطقهٔ دولتی: فرایبورگ، کارلسروهه، اشتوتگارت، توبینگن
• بایرن – ۷ منطقهٔ دولتی (همچنین ببینید اینجا): بایرن علیا، بایرن سفلی، فرانکن علیا، فرانکن میانی، فرانکن سفلی، فالتس علیا، شوابن. مستقل از این دولت‌های منطقه‌ای به عنوان مقام میانی دولتی، نهادهای خودگردانی هم‌پوشانی نیز با نام منطقه وجود دارند.
• هسن – ۳ منطقهٔ دولتی: دارمشتات، گیسِن، کاسل
• نوردراین-وستفالن – ۵ منطقهٔ دولتی (همچنین ببینید فهرست): آرنسبرگ، دتمولد، دوسلدورف، کلن، مونستر

چهار ایالت زیر در گذشته دارای مناطق دولتی بودند، اما آنها را لغو کرده‌اند:

• راینلاند-فالتس – آخرین بار ۳ منطقهٔ دولتی: کوبلنتس، راینهسن-فالتس، تریر – لغو شده از ۱ ژانویهٔ ۲۰۰۰؛ تقسیمات مکانی مناطق دولتی برای آمار رسمی همچنان استفاده می‌شود
• زاکسن-آنهالت – ۳ منطقهٔ دولتی: دسائو، هاله، ماگدبورگ – لغو شده از ۱ ژانویهٔ ۲۰۰۴
• نیدرزاکسن – آخرین بار ۴ منطقهٔ دولتی: براونشوایگ، هانوفر، لونبورگ، وزیر-امز – لغو شده از ۱ ژانویهٔ ۲۰۰۵؛ تقسیمات برای مقام آموزش ایالتی و همچنین برای آمار رسمی همچنان حفظ شد. حیطهٔ صلاحیت مکانی اداره‌های امور توسعۀ منطقه‌ای که در ۲۰۱۴ تأسیس شدند، تا حد زیادی با مناطق دولتی مطابقت دارد.
• زاکسن – ۳ منطقهٔ دولتی: کمنیتس، درسدن، لایپتسیش – لغو شده از ۱ مارس ۲۰۱۲؛ مناطق دولتی در ۱ اوت ۲۰۰۸ در جریان بازسازی اداری به مناطق مدیریتی تغییر نام دادند و از ۱ مارس ۲۰۱۲ در یک مدیریت ایالتی زاکسن ادغام شدند؛ تقسیمات مکانی مناطق مدیریتی برای آمار رسمی همچنان استفاده می‌شود.

براندنبورگ، مکلنبورگ-فورپومرن و تورینگن پس از پیوستن به جمهوری فدرال آلمان در ۱۹۹۰ هیچ منطقهٔ دولتی ایجاد نکردند. در شلسویگ-هولشتاین و زارلاند و همچنین در ایالت‌شهرهای برلین، برمن و هامبورگ هرگز منطقهٔ دولتی وجود نداشته است.

تاریخچه

پروس بین سال‌های ۱۸۰۸ تا ۱۸۱۶ قلمرو خود را به استان‌ها و مناطق دولتی تقسیم کرد. این مناطق از ۱۸۱۱ یک روزنامۀ رسمی برای اطلاعیه‌های عمومی منتشر می‌کردند. با قانون اساسی پادشاهی بایرن در ۱۸۰۸، حتی پیش از پروس، تقسیمات سیستماتیک نهایی پادشاهی بایرن به حوزه‌ها صورت گرفت که به عنوان مقامات میانی، نه با شهرستان‌های امروزی بلکه با مناطق امروزی مطابقت داشتند.

در طول امپراتوری آلمان، در ایالت‌های بزرگ غیرپروسی آلمان نیز نهادهای میانی مشابه مناطق دولتی پروس وجود داشت، اما با نام‌های دیگر: حوزه‌ها در بایرن (از ۱۸۰۶) و وورتمبرگ (۱۸۱۸–۱۹۲۴)، استان‌ها در هسن(-دارمشتات) (۱۸۰۳–۱۸۴۸ و ۱۸۶۱–۱۹۳۷)، حوزه‌های کمیسر ایالتی در بادن، کریشااوبتمانسشافت‌ها در زاکسن.

در دورۀ ناسیونال‌سوسیالیسم، به منظور یکسان‌سازی واژگان اداری بر اساس الگوی پروس، با سومین دستورالعمل بازسازی رایش از ۲۸ نوامبر ۱۹۳۸، حوزه‌های بایرن و کریشااوبتمانسشافت‌های زاکسن از ۱ ژانویهٔ ۱۹۳۹ به مناطق دولتی تغییر نام دادند.

پس از ۱۹۴۵، مناطق دولتی در بیشتر ایالت‌های پهناور دوباره به عنوان نهاد میانی دولتی ایجاد شدند. ادارۀ مسئول مناطق دولتی که مرزهای آنها در طول تاریخ چندین بار تغییر کرده است، یا ریاست‌الوزرا، دولت، رئیس‌الوزرا یا دولت منطقه‌ای نامیده می‌شد. رئیس این اداره، رئیس‌الوزرا است.

در آلمان شرقی، در جریان لغو ایالت‌ها و بازسازی اداری ۱۹۵۲، چهارده منطقه ایجاد شد که قلمرو آنها فقط در مواردی اندک به مناطق دولتی پیشین شباهت داشت. در زمان بازسازی ایالت‌ها در آلمان شرقی در حال فروپاشی در ۱۹۹۰، تنها در زاکسن-آنهالت و زاکسن دوباره مناطق دولتی ایجاد شد که امروزه دیگر وجود ندارند (بخش زیر را ببینید).

لغو مناطق دولتی در چندین ایالت آلمان ناشی از تلاش برای تمرکز وظایف در سراسر ایالت (از طریق وزارتخانه‌ها یا مقامات عالی ایالتی) یا واگذاری آنها به سطح شهرداری‌ها بود. برای نمونه، راینلاند-فالتس مناطق دولتی خود را لغو کرد، در حالی که در بادن-وورتمبرگ این سطح اداری با اصلاحات اداری ۲۰۰۵ تقویت شد و وظایف جدیدی به آن منتقل گردید.

توسعه‌ای دیگر در نوردراین-وستفالن رخ داد. از آغاز ۲۰۰۷، چندین مقام خاص (مثلاً اداره‌های دولتی محیط زیست، اداره‌های نظم کشاورزی، اداره‌های حفاظت از کار) در دولت‌های منطقه‌ای ادغام شدند. بخشی از فعالیت‌های آنها نیز به شهرداری‌ها منتقل شد. نمایندگان صنعت در ابتدا از این گام به عنوان کاهش بوروکراسی حمایت کردند. اما به تدریج نگرانی‌هایی مطرح می‌شود (BDI، VCI) مبنی بر اینکه وابستگی‌های شهرداری دیگر نمی‌تواند استاندارد حقوقی مستقل پیشین را تضمین کند.

در صورت واگذاری وظایف مقامات میانی به نهادهای پایین‌تر، باید اصل تک فضایی در ساختار اداری رعایت شود، مبنی بر اینکه حیطۀ صلاحیت محلی مقامات عمومی و مقامات خاص و نیز مقامات خاص گوناگون با یکدیگر از نظر سرزمینی هم‌پوشانی داشته باشند و این مقامات گوناگون برای یک و همان قلمرو جغرافیایی مسئول باشند («هم‌خوانی جغرافیای اداری»).

منابع

پرونده‌های رسانه‌ای مربوط به Regierungsbezirk در ویکی‌انبار