فهرست جنگ‌های ایران

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
تاریخ ایران
تاریخ ایران
دوران باستان
نیا-ایلامی ۳۲۰۰–۲۷۰۰ پیش از میلاد
عیلام ۲۷۰۰–۵۳۹ پیش از میلاد
منائیان ۸۵۰–۶۱۶ پیش از میلاد
شاهنشاهی
ماد ۶۷۸–۵۵۰ پیش از میلاد
(سکاها ۶۵۲–۶۲۵ پیش از میلاد)
هخامنشیان ۵۵۰–۳۳۰ پیش از میلاد
سلوکیان ۳۱۲–۶۳ پیش از میلاد
اشکانیان ۲۴۷ پیش از میلاد–۲۲۴ پس از میلاد
ساسانیان ۲۲۴–۶۵۱
سده‌های میانه
خلافت راشدین ۶۵۱–۶۶۱
امویان ۶۶۱–۷۵۰
خلافت عباسیان ۷۵۰–۱۲۵۸
طاهریان ۸۲۱–۸۷۳
زیاریان
۹۲۸–۱۰۴۳
صفاریان
۸۶۷–۱۰۰۲
آل بویه
۹۳۴–۱۰۵۵
سامانیان
۸۷۵–۹۹۹
غزنویان ۹۶۳–۱۱۸۶
سلجوقیان ۱۰۳۷–۱۱۹۴
خوارزمشاهیان ۱۰۷۷–۱۲۳۱
ایلخانان ۱۲۵۶–۱۳۳۵
چوپانیان
۱۳۳۵–۱۳۵۷
مظفریان
۱۳۳۵–۱۳۹۳
جلایریان
۱۳۳۶–۱۴۳۲
سربداران
۱۳۳۷–۱۳۷۶
تیموریان ۱۳۷۰–۱۴۰۵
قراقویونلو
۱۴۰۶–۱۴۶۸
تیموریان
۱۴۰۵–۱۵۰۷
آق‌قویونلو
۱۴۶۸–۱۵۰۸
مرعشیان
۱۳۵۹–۱۵۸۲
معاصر اولیه
صفویان
۱۵۰۱–۱۷۲۱
هوتکیان
۱۷۰۹–۱۷۳۸
افشاریان ۱۷۳۸–۱۷۵۰
زندیان
۱۷۵۰–۱۷۹۴
افشاریان
۱۷۵۰–۱۷۹۶
قاجاریان ۱۷۹۶–۱۹۲۵
معاصر
دودمان پهلوی ۱۹۲۵–۱۹۷۹
دولت موقت ایران ۱۹۷۹–۱۹۸۰
جمهوری اسلامی ۱۹۸۰–امروز
مناقشه ایران
و متحدانش
مخالفان نتایج
هخامنشیان
(۵۵۰–۳۳۰ پیش از میلاد)
شورش پارس‌ها
(۵۵۲–۵۴۹ پیش از میلاد)
Standard of Cyrus the Great (White).svg دوازده قبیله متفق پارس ماد پیروزی
  • دولت ماد به‌طور کامل از بین رفت.
فتح لیدیه
(۵۴۷ پیش از میلاد)
Standard of Cyrus the Great (White).svg هخامنشیان امپراتوری لیدیه پیروزی
  • لیدیه توسط ایران ضمیمه شد.
فتح بابل
(۵۴۰–۵۳۹ پیش از میلاد)
Standard of Cyrus the Great (White).svg هخامنشیان امپراتوری بابل نو پیروزی
  • دولت بابل به‌طور کامل از میان رفت.
جنگ با سکاها

(۵۲۹–۵۳۷ پیش از میلاد)

Standard of Cyrus the Great (White).svg هخامنشیان سکاها ی پادشاهی شکست (اما موفقیت استراتژیک)
  • کوروش در این نبرد کشته می‌شود.
فتح مصر
(۵۲۵ پیش از میلاد)
Standard of Cyrus the Great (White).svg هخامنشیان پادشاهی مصر پیروزی
  • مصر توسط ایران ضمیمه شد.
Invasion of Indus Valley
(۵۱۸ پیش از میلاد)
Standard of Cyrus the Great (White).svg هخامنشیان Haryanka dynasty پیروزی
جنگ‌های ایران و یونان
(۴۹۹–۴۴۹ پیش از میلاد)
Standard of Cyrus the Great (White).svg هخامنشیان Greek city states
اتحادیه دلوس
شکست
نبرد کوناکسا
(۴۰۱ پیش از میلاد)
Standard of Cyrus the Great (White).svg هخامنشیان کوروش کوچک پیروزی
اردوکشی اردشیر دوم علیه کادوسیان
(۳۸۵ پیش از میلاد)
Standard of Cyrus the Great (White).svg هخامنشیان کادوسیان شکست، اما موفقیت دیپلماتیک
  • Negotiated peace with rival chiefs.
Revolt of the Satraps
(۳۷۲–۳۶۲ پیش از میلاد)
Standard of Cyrus the Great (White).svg هخامنشیان ساتراپ‌های شورشی پیروزی
  • شورش شکست خورد.
Macedon invasion of Iran
(۳۵۵–۳۲۸ پیش از میلاد)
Standard of Cyrus the Great (White).svg هخامنشیان مقدونیه شکست
اشکانیان
(۲۴۷–۲۲۴ پیش از میلاد)
جنگ‌های ایران و سلوکیان
(۲۳۸–۱۲۹ پیش از میلاد)
اشکانیان سلوکیان پیروزی
جنگ مهرداد کبیر با رومیان(۱۱۷ تا ۱۱۳ پیش از میلاد) اشکانیان امپراطوری روم پیروزی
  • تمام میان رودان تسخیر می‌شود و رومیان شکست سهمگینی می‌خورند.
فتح ارمنستان(۱۱۲ تا ۱۰۹پیش از میلاد) شاهنشاهی اشکانی ارمنستان بزرگ پیروزی
  • تمام ارمنستان اشغال می‌شود.
نبرد با سکاها(۱۰۹ تا ۱۰۷ پیش از میلاد) شاهنشاهی اشکانی سکاها پیروزی
  • سکاها شکست سهمیگینی می‌خورند و از سیحون عقب رانده می‌شوند و دولت جدید سکستان وابسته به ایران می‌شود.
جنگ پارتی–ارمنی
(۸۷–۸۵ پیش از میلاد)
اشکانیان ارمنستان بزرگ شکست
جنگ‌های اشکانیان و رومی‌ها
(۶۶ پیش از میلاد-۲۱۷ CE)
اشکانیان
ارمنستان بزرگ
جمهوری روم
پنتوس
وضع موجود قبل از جنگ
  • مرزها چندین بار تغییر کرد.
ساسانیان
(۲۲۴–۶۵۱)
Roman-Sassanid Wars
(۲۳۲–۴۴۰)
ساسانیان امپراتوری روم وضع موجود قبل از جنگ
  • مرزها چندین بار تغییر کرد.
Byzantine–Sassanid Wars
(۵۰۲–۶۲۸)
ساسانیان امپراتوری روم شرقی وضع موجود قبل از جنگ
  • مرزها چندین بار تغییر کرد.
Ethiopian–Persian Wars
(۵۷۰–۵۷۸)
ساسانیان امپراتوری اکسومیت پیروزی
نخستین جنگ ایران و ترکان
(۵۸۸–۵۸۹)
ساسانیان هپتالیان
گوک‌ترک‌ها
پیروزی
  • ساسانیان، بلخ را تسخیر نمودند.
دومین جنگ ایران و ترکان
(۵۸۸–۵۸۹)
ساسانیان خاقانات غربی ترک
هپتالیان
پیروزی
  • Turkic invasion of ایران repelled.
سومین جنگ ایران و ترکان
(۶۲۷–۶۲۹)
ساسانیان خاقانات غربی ترک
امپراتوری روم شرقی
شکست
حمله اعراب به ایران
(۶۳۳–۶۴۴)
ساسانیان
مسیحیان عرب
خلفای راشدین شکست
صفاریان
(۸۶۱–۱۰۰۳)
غزنویان
(۹۶۲–۱۱۸۶)
خوارزمشاهیان
(۱۰۷۷–۱۲۳۱)
حمله مغول به ایران
(۱۲۱۸–۱۲۲۱)
خوارزمشاهیان امپراتوری مغول شکست
  • Khwarezmia added به امپراتوری مغول.
تیموریان
(۱۳۷۰–۱۵۰۷)
Campaigns of Timur
(۱۳۸۰–۱۴۰۲)
Timurid.svg تیموریان Golden Horde flag 1339.svg اردوی زرین
امپراتوری عثمانی امپراتوری عثمانی
مظفریان
جلایریان
تغلق‌شاهیان
پیروزی
Timurid Civil Wars
(۱۴۰۵-~۱۵۰۱)
Timurid.svg Various factions Timurid.svg Various factions Collapse of the dynasty
صفویان
(۱۵۰۱–۱۷۳۶)
Persian-Uzbek Wars
(۱۵۰۲–۱۵۱۰)
Flag of Persia (1502-1524).svg صفویان شیبانیان پیروزی
  • سقوط شیبانیان.
جنگ چالدران
(۱۵۱۴)
Flag of Persia (1502-1524).svg صفویان  امپراتوری عثمانی شکست
  • پایان قیام شیعیان در امپراتوری عثمانی.
جنگ صفویان و عثمانی (۱۵۲۳)
(۱۵۳۲–۱۵۵۵)
Flag of Shah Tahmasp I.svg صفویان  امپراتوری عثمانی شکست
جنگ صفویان و عثمانی (۱۵۷۸)
(۱۵۷۸–۱۵۹۰)
Flag of Shah Tahmasp I.svg صفویان  امپراتوری عثمانی شکست
جنگ صفویان و عثمانی (۱۶۰۳)
(۱۶۰۳–۱۶۱۸)
Flag of Shah Tahmasp I.svg صفویان  امپراتوری عثمانی پیروزی
جنگ ایران و عثمانی (۱۶۲۳)
(۱۶۲۳–۱۶۳۹)
Flag of Shah Tahmasp I.svg صفویان  امپراتوری عثمانی شکست
به قدرت رسیدن
(۱۷۰۹-~۱۷۲۲)
Flag of Shah Tahmasp I.svg صفویان Black flag.svg هوتکیان تغییر حکومت
جنگ ایران و عثمانی (۱۷۲۲)
(۱۷۲۲–۱۷۲۳)
Flag of Shah Tahmasp I.svg صفویان  امپراتوری روسیه
Flag of the Cossack Hetmanat.svg Cossack Hetmanate
Sakartvelo - drosha.svg Georgia
Bagratuni flag.svg ارمنستان
شکست
هوتکیان
(۱۷۰۹–۱۷۳۸)
Ottoman-Hotaki War of 1722
(۱۷۲۲–۱۷۲۷)
Black flag.svg هوتکیان  امپراتوری عثمانی پیروزی, اما شکست دیپلماتیک
  • Persian territorial cessions to the Ottomans.
Afsharid-Hotaki War
(دهه ۱۷۲۰–۱۷۳۸)
Black flag.svg هوتکیان Afsharid Imperial Standard (3 Stripes).svg افشاریان تغییر حکومت
افشاریان
(۱۷۳۶–۱۷۹۶)
Afsharid–Ottoman War War of 1730
(۱۷۳۰–۱۷۳۵)
Afsharid Imperial Standard (3 Stripes).svg افشاریان  امپراتوری عثمانی پیروزی
حمله به هندوستان
(۱۷۳۸–۱۷۳۹)
Afsharid Imperial Standard (3 Stripes).svg افشاریان  گورکانیان پیروزی
  • Persian plundering هندوستان.
جنگ ایران و عثمانی (۱۷۴۳)
(۱۷۴۳–۱۷۴۶)
Afsharid Imperial Standard (3 Stripes).svg افشاریان  امپراتوری عثمانی بی‌نتیجه
Civil War between Afsharid and Qajar
(۱۷۴۷–۱۷۹۶)
Afsharid Imperial Standard (3 Stripes).svg افشاریان Flag of Agha Mohammad Khan.svg قاجاریان تغییر حکومت
قاجاریان
(۱۷۸۵–۱۹۲۵)
نبرد کرتسانیسی
(۱۷۹۵)
Flag of Agha Mohammad Khan.svg قاجاریان Flag of Kingdom of Kartli-Kakheti.svg پادشاهی کارتلی-کاختی
Imereti - drosha.svg Imereti
پیروزی
  • تفلیس sacked توسط قوای ایران. ایرانیان قفقاز و گرجستان را دوباره فتح نمودند.
Persian Expedition
(۱۷۹۶)
Flag of Agha Mohammad Khan.svg قاجاریان  امپراتوری روسیه پیروزی
  • Tactical Russian withdrawal from ایران.
جنگ ایران و عثمانی (۱۸۰۴)
(۱۸۰۴–۱۸۱۳)
War Flag of Fath Ali Shah.svg قاجاریان  امپراتوری روسیه شکست
  • Russia held on to disputed territories.
جنگ ایران و عثمانی (۱۸۲۱)
(۱۸۲۱–۱۸۲۳)
War Flag of Fath Ali Shah.svg قاجاریان  امپراتوری عثمانی بی‌نتیجه
جنگ ایران و عثمانی (۱۸۲۶)
(۱۸۲۶–۱۸۲۸)
War Flag of Fath Ali Shah.svg قاجاریان  امپراتوری روسیه شکست
محاصره هرات
(۱۸۳۸)
Mohammad Shah Qajar Flag.svg قاجاریان Flag of Afghanistan (1880–1901).svg افغانستان شکست
  • خروج ایرانیان از از هرات.
نبردهای ایران و انگلستان
(۱۸۵۶–۱۸۵۷)
Amir Kabir Flag.svg قاجاریان بریتانیا بریتانیا
Flag of the British East India Company (1801).svg کمپانی هند شرقی
Flag of Afghanistan (1880–1901).svg افغانستان
شکست
  • خروج ایرانیان از هرات.
پهلوی
(۱۹۲۵–۱۹۷۹)
اشغال ایران در جنگ جهانی دوم
(۱۹۴۱)
State Flag of Iran (1964-1980).svg ایران  اتحاد جماهیر شوروی
بریتانیا
 India
شکست
بحران ایران-آذربایجان
(۱۹۴۵–۱۹۴۶)
State Flag of Iran (1964-1980).svg ایران مهاباد
آذربایجان
پیروزی
شورش ظفار
(۱۹۷۳–۱۹۷۶)[۱]
State Flag of Iran (1964-1980).svg ایران
 عمان
PFLOAG
PFLO
پیروزی
  • شکست شورشیان، نوسازی عمان.
Islamic Republic of ایران
(1979-)
جنگ ایران و عراق
(۱۹۸۰–۱۹۸۸)
 ایران
KDP
PUK
Badr Brigades
عراق عراق
MEK
PDKI
بن‌بست
Iran–PJAK conflict
(۲۰۰۴-اکنون)
 ایران پژاک Ongoing
  • Clashes renew در ۲۰۱۳.
جنگ داخلی سوریه
(۲۰۱۱-اکنون)
سوریه Syria
Single Color Flag - FFFF00.svg حزب‌الله
 ایران
Islamic Front
سوریه ارتش آزاد سوریه
جبهه النصره
داعش
Ongoing
  • Rebel and Islamist uprising in much of سوریه
  • بیشتر سوریه توسط داعش کنترل شد.
Iranian intervention in Iraq
(۲۰۱۴-اکنون)
 عراق
 کردستان
 ایران
[[File:|22x20px|border |alt=|link=]] عصائب اهل الحق
سازمان بدر
حزب‌الله
کتائب حزب‌الله
داعش Ongoing
  • Iran launches airstrikes on ISIL positions in Iraq.
  • Iranian military troops engage ISIL on ground.
  • بیشتر عراق توسط دولت عراق کنترل شد.



جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. این شورش در سال ۱۹۶۲ آغاز شد اما تا پیش از ۱۹۷۳ ایران در آن دخالتی نداشت.

پیوند به بیرون[ویرایش]