مناره ساربان

مختصات: ۳۲°۴۰′۷٫۴۹″ شمالی ۵۱°۴۱′۳۴٫۹۲″ شرقی / ۳۲٫۶۶۸۷۴۷۲°شمالی ۵۱٫۶۹۳۰۳۳۳°شرقی / 32.6687472; 51.6930333
از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
مناره ساربان
Manar-Sareban-1.jpg
انحراف منار ساربان در این نگاره دیده می‌شود
ناممناره ساربان
کشورایران
اطلاعات اثر
کاربریمذهبی
اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت۲۳۲
تاریخ ثبت ملی۱۶ آذر ۱۳۱۴

مناره ساربان در شمال محله جوباره (محلهٔ یهودی‌نشین اصفهان) واقع شده‌است و از زیباترین مناره‌های عهد سلجوقی می‌باشد که دارای تزئینات آجری و کاشی‌کاری است و در سده ششم هجری، میان سال‌های ۵۲۵ و ۵۵۰ هجری قمری، ساخته شده‌است.[۱]

معماری

مناره حدود ۵۴ متر بلندی دارد و دارای ۱۳۵ پله است.[۱] از بلندای آن، درون و پیرامون شهر به خوبی مشاهده می‌شود و معرف سبک خاص معماری دوران سلجوقی در اصفهان است.

این مناره دارای سه رشته سنگ‌نبشته به خط کوفی بر زمینه کاشی است.[۱] بخش اول آن آجرچینی ساده‌است. بخش‌های دوم و سوم آن دارای تزیینات عالی آجری می‌باشد. بخش چهارم آن تاج اول مناره است که مقرنسهای آجری توأم با کاشی‌های فیروزهای دارد. بخش پنجم آن تزیینات آجری است. بخش ششم آن تاج دوم مناره‌است و بخش هفتم آن تارُک مناره است. در قاعده دو تاج این مناره دو کتیبه زیبای فیروزه‌ای رنگ دیده و خوانده می‌شود.

کتیبه‌ها

این مناره با آجر چینی برجسته و همچنین آجرهای تراشیده و کاشیکاری معرق به سبک خط کوفی ریحان تزئین شده است، کتیبه‌های موجود در مناره ساربان سه عدد هستند که با خط کوفی نوشته شده‌اند، مفاد کتیبه اول که با کاشی‌های آبی رنگ ساخته شده شامل عبارات مذهبی است.

در دومین کتیبه که آن نیز به کاشی آبی مزین است، آیه 33 از سوره فصلت آمده است. (این آیه در مناره سین نیز نوشته شده است). سومین کتیبه به خط کوفی مربع با آجر تراشیده بر زمینه‌ای از کاشی‌های آبی ساخته شده و در آن از پیامبر (ص) و خلفای راشدین یاد شده است. [۲]

کج‌شدگی مناره

این مناره به دلیل نشست نامتقارن در پایه‌های آن حدود هشت درجه به سمت جنوب شرقی منحرف شده‌است.[نیازمند منبع] این نشست نامتقارن می‌تواند به دلیل اختلالات موجود در شالودهٔ آن یا به دلیل تغییرات متوالی در سطح تراز ایستایی در سفره آب زیرزمینی یا استفاده از چاهک‌های آب منازل اطراف باشد.[نیازمند منبع]

نگارخانه

جستارهای وابسته

منابع

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ مشکوتی، نصرت‌الله (۱۳۴۹). فهرست بناهای تاریخی و اماکن باستانی ایران. سازمان ملی حفاظت آثار باستانی ایران. از پارامتر ناشناخته |صفحهٔ= صرف‌نظر شد (کمک)
  2. https://www.farsnews.ir/news/13921116000768/%D9%82%D8%A7%D9%85%D8%AA-%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%B1%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D9%87%D9%86%D8%B1-%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D9%81%D9%84%D8%A7%DA%A9-%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%86%D8%AF
  • هنرفر، لطف‌الله،آشنایی با شهر تاریخی اصفهان، اصفهان، انتشارات گلها، ۱۳۷۲
  • شایسته، محمودرضا، اصفهان بهشتی کوچک اما زمینی، انتشارات نقش خورشید، ۱۳۸۳