ملک‌منصور قشقایی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از ملک منصور قشقایی)
پرش به: ناوبری، جستجو
ملک‌منصور قشقایی
زادروز ۱۲۸۷ خورشیدی
درگذشت ۱۳۸۵ خورشیدی
ملیت ایرانی
نام‌های دیگر ملک‌منصور خان (صولت)
پیشه ایلخانی قشقایی
سال‌های فعالیت ۱۳۱۱–۱۳۳۲
والدین صولت‌الدوله قشقایی، خدیجه بی‌بی

ملک‌منصور صولت قشقایی معروف به ملک‌منصور خان (زاده ۱۲۸۷، درگذشته ۱۳۸۵)[۱] فرزند دوم صولت‌الدوله قشقایی (پس از ناصر خان و پیش از محمدحسین خان و خسروخان) است.

زندگی‌نامه[ویرایش]

ملک‌منصور خان در میان ایل قشقایی زاده شد. با تبعید اجباری صولت‌الدوله و خانواده وی در زمان سلطنت رضاشاه به تهران، او نیز به تهران منتقل و در کالج البرز مشغول به تحصیل در دوره متوسطه شد. اما هنوز دوران تحصیلی خود را به پایان نرسانده بود که از کلاس درس، به ریاست ایل قشقایی رسید.[۲] به دنبال ناآرامی در فارس، مقامات محلی از رضاشاه می‌خواهند صولت الدوله، رئیس ایل قشقایی یا فرزند ارشدش ناصرخان قشقایی را که در تهران زندانی بودند آزاد کرده، روانه فارس کند تا ایل را کنترل کنند. رضاشاه به این امر رضایت نمی‌دهد و در عوض ملک منصورخان قشقایی که در آن دوران شاگرد مدرسه آمریکایی‌ها در تهران (کالج البرز) بوده را به فارس می‌فرستد.[۳] پس از مرگ صولت‌الدوله قشقایی در زندان رضاشاه، قشقایی‌ها به فرماندهی ملک‌منصور خان علیه دولت شوریدند ولی کمی بعد وی همراه با دیگر برادرش محمدحسین خان مجبور به ترک کشور و اقامت در اروپا شد. ملک منصورخان در دوران تبعید در اروپا در سال‌های آخر حکومت رضاشاه به آلمان می‌رود و در طول جنگ دوم جهانی با بخش فارسی رادیو آلمان همکاری می‌کند.

در جریان اختلافات محمدرضا شاه و محمد مصدق در سال ۱۳۳۲، برادران قشقایی یعنی ناصرخان، ملک منصورخان، محمدحسین خان و خسروخان قشقایی به عنوان سران ایل قشقایی از مصدق حمایت کردند و تنها نیروی مسلحی که به حمایت از محمد مصدق تفنگ بدست گرفت ایل قشقایی بود. به همین دلیل پس از سرنگونی دولت مصدق و استقرار دولت سپهبد زاهدی، برادران قشقایی که بعضاً املاکشان مصادره شده بود ایران را ترک کرده و در اروپا اقامت کردند.[۴]

کتاب خاطرات[ویرایش]

کتاب خاطرات ملک منصور خان قشقایی به کوشش کاوه بیات و منصور نصیری طیبی در سال ۱۳۹۲ توسط نشر نامک در تهران منتشر شده است.[۵] داستان دیدارهای او با احمدشاه، رضاشاه و شرکت در سخنرانی هیتلر در دوران اقامت در اروپا از جمله ماجراهای کتاب خاطرات ملک منصورخان قشقایی است.

منابع[ویرایش]

  1. «خاطرات ملک منصورخان قشقایی/ نوشته ملک منصورخان قشقایی». گنجینه کتاب. بازبینی‌شده در ۲۶ سپتامبر ۲۰۱۵. 
  2. «چگونه شاگرد دبیرستان البرز رئیس ایل قشقایی شد؟». تاریخ ایرانی. بازبینی‌شده در ۲۶ سپتامبر ۲۰۱۵. 
  3. علی افتخاری روزبهانی. «شاگرد دبیرستان البرز و رئیس ایل قشقایی». روزنامه دنیای اقتصاد، ۱۳۹۲/۲۲/۲. 
  4. «ایلخان قشقایی‌ها چگونه در دادگاه انقلاب به جوخه آتش سپرده شد؟». رادیو فردا، ۱۳۸۹/۰۷/۰۹. بازبینی‌شده در ۲۶ سپتامبر ۲۰۱۵. 
  5. «خاطرات ملک منصور خان قشقایی». کنسرسیوم محتوای ملی. بازبینی‌شده در ۲۶ سپتامبر ۲۰۱۵.