پرش به محتوا

ملامین

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
ملامین
شناساگرها
شماره ثبت سی‌ای‌اس ۱۰۸-۷۸-۱ ✔Y
پاب‌کم ۷۹۵۵
کم‌اسپایدر ۷۶۶۷ ✔Y
UNII N3GP2YSD88 ✔Y
KEGG C08737 N
ChEBI CHEBI:27915 ✔Y
جی‌مول-تصاویر سه بعدی Image 1
  • c1(nc(nc(n1)N)N)N

  • InChI=1S/C3H6N6/c4-1-7-2(5)9-3(6)8-1/h(H6,۴٬۵,۶٬۷,۸٬۹) ✔Y
    Key: JDSHMPZPIAZGSV-UHFFFAOYSA-N ✔Y


    InChI=1/C3H6N6/c4-1-7-2(5)9-3(6)8-1/h(H6,۴٬۵,۶٬۷,۸٬۹)
    Key: JDSHMPZPIAZGSV-UHFFFAOYAF

خصوصیات
فرمول مولکولی C3H6N6
جرم مولی 126.12 g/mol
شکل ظاهری White solid
چگالی 1574 kg/m3
دمای ذوب ۳۴۵ درجه سلسیوس (۶۵۳ درجه فارنهایت؛ ۶۱۸ کلوین)
دمای جوش Sublimes
انحلال‌پذیری در آب 3.240 g/l (20 °C)[۱]
به استثنای جایی که اشاره شده‌است در غیر این صورت، داده‌ها برای مواد به وضعیت استانداردشان داده شده‌اند (در 25 °C (۷۷ °F)، ۱۰۰ kPa)
 N (بررسی) (چیست: ✔Y/N؟)
Infobox references

ملامین یک ترکیب آلی با فرمول C3H6N6 است. این جامد سفید یک سه‌تایی از سیانامید با اسکلت ۵٬۳٬۱-تری‌آزین است. مانند سیانامید، ۶۶٪ نیتروژن بر پایه جرم دارد و مشتقات آن به‌دلیل آزاد کردن گاز نیتروژن هنگام سوختن یا زغال شدن، خاصیت کندسوزی دارند. ملامین می‌تواند با فرمالدهید و دیگر مواد ترکیب شود تا رزین ملامین تولید کند. این رزین‌ها به‌طور شاخص پلاستیک گرماسخت بادوامی هستند که در لمینت تزئینی پرفشار مانند فرمیکا، ظروف ملامین شامل لوازم آشپزی، بشقاب و محصولات پلاستیکی،[۲] کف‌پوش لمینت و تخته‌سفید استفاده می‌شوند. فوم ملامین نیز به‌عنوان عایق، مادهٔ عایق صدا و در محصولات تمیزکنندهٔ پلیمری مانند مجیک ایریزر به‌کار می‌رود.

ملامین یک نوع رزین سینتیک بر پایهٔ فنولیک است. ملامین به دلیل گرماسخت بودن و مقاومت زیاد در برابر مواد شیمیایی و ضربه کاربرد فراوانی در صنایع مختلف از جمله صنعت هواپیما و خودروسازی، ساخت وسایل ورزشی، تهیهٔ ظروف، صنایع چوب، الکترونیک و … دارد.

بیشترین کاربرد ملامین که با نام رزین فرمالدهید هم شناخته می‌شود، صنعت پلاستیک است.

از تراکم آن با متانول و سایر ترکیبات، رزین‌های گرماسخت تهیه می‌شوند که پایداری چشمگیر در برابر گرما و نور دارند.

ظروف رزینی ملامین–فرمالدهید توسط بنیاد حمایت از مصرف‌کنندگان تایوان بررسی شد و مشخص شد که ۲۰ هزار قسمت در میلیارد ملامین آزاد دارند که می‌تواند در صورت تماس با خوراک اسیدی در دمای ۱۶۰ درجه فارنهایت (۷۱ درجه سلسیوس) برای دو ساعت (مانند نگه‌داشتن غذا در فر)، از پلاستیک به خوراک نفوذ کند.[۲]

برای تهیهٔ ملامین از رزین فنولیک ابتدا رزین فنولیک به همراه فرمالدهید و کاتالیست‌های مختلف با هم ترکیب می‌شوند. سپس این ترکیب در دمای بالا و تحت فشار قرار می‌گیرد تا با هم واکنش دهند و محصول ملامین تولید شود.

ملامین زمانی بدنام شد که تولیدکنندگان خوراک چین در گروه سانلو آن را به شیر خشک نوزاد افزودند تا محتوای پروتئین ظاهری را افزایش دهند، که موجب رسوایی شیر چینی ۲۰۰۸ شد.[۳][۴] بلع ملامین می‌تواند موجب آسیب‌های تولیدمثلی، سنگ مثانه یا سنگ کلیه و سرطان مثانه شود. همچنین در صورت استنشاق یا تماس با پوست و چشم محرک است. نهاد استانداردهای غذایی سازمان ملل، کمیسیون کدکس آلیمنتاریوس، میزان حداکثر ملامین مجاز در شیر خشک نوزاد را ۱ میلی‌گرم در هر کیلوگرم و میزان مجاز در دیگر خوراک‌ها و خوراک دام را ۲٫۵ میلی‌گرم در هر کیلوگرم تعیین کرده است. این حدود الزام‌آور قانونی نیستند، اما به کشورها اجازه می‌دهند واردات محصولات با سطح بالای ملامین را ممنوع کنند.

ریشه‌شناسی

[ویرایش]

واژهٔ آلمانی ملامین با ترکیب واژه‌های ملام (مشتق تیوسیانات آمونیوم) و آمین ساخته شد.[۵][۶] بنابراین، ملامین از نظر ریشه‌شناسی هیچ پیوندی با ریشهٔ یونانی μέλας (melas، به معنی «سیاه») ندارد که واژه‌های ملانین (رنگدانه) و ملاتونین (هورمون) از آن ساخته شده‌اند.

کاربردها

[ویرایش]

پلاستیک‌ها و مصالح ساختمانی

[ویرایش]

در یک کاربرد بزرگ صنعتی، ملامین با فرمالدهید و مواد دیگر ترکیب می‌شود تا رزین ملامین تولید کند. این رزین‌ها به‌طور شاخص پلاستیک گرماسخت بادوامی هستند که در لمینت تزئینی پرفشار مانند ویلسون‌آرت، ظروف ملامین، کف‌پوش لمینت و تخته‌سفید به‌کار می‌روند.[۷] ظروف ملامین برای استفاده در مایکروویو ایمن نیستند،[۸] و می‌توان آن‌ها را از این تشخیص داد که «اندکی سنگین‌تر و آشکارا ضخیم‌تر از ظروف پلاستیکی مشابه هستند.»[۹]

فوم ملامین به‌عنوان عایق، مادهٔ عایق صدا و در محصولات تمیزکنندهٔ پلیمری مانند مجیک ایریزر به‌کار می‌رود.

ملامین یکی از اجزای اصلی پیگمنت زرد ۱۵۰ است که در جوهرها و پلاستیک‌ها کاربرد دارد.

ملامین همچنین برای ساخت پلی‌سولفونات ملامین استفاده می‌شود که به‌عنوان افزودنی فوق‌روان‌کننده بتن به‌کار می‌رود. ملامین فرمالدهید سولفوناته (SMF) یک بسپار است که به‌عنوان کاهنده آب سیمان استفاده می‌شود تا آب بتن را کاهش دهد و در عین حال روانی و قابلیت کارپذیری مخلوط را در هنگام حمل و ریختن افزایش دهد. این امر به تولید بتنی با تخلخل کمتر و استحکام مکانیکی بالاتر منجر می‌شود که در برابر محیط‌های خورنده مقاوم‌تر است و طول عمر بیشتری دارد.

کودهای شیمیایی

[ویرایش]

در دهه‌های ۱۹۵۰ و ۱۹۶۰ ملامین به‌دلیل محتوای بالای نیتروژن (۶۶٪ بر پایه جرم) به‌عنوان کود شیمیایی برای محصولات زراعی پیشنهاد شد.[۱۰] با این حال، تولید ملامین بسیار پرهزینه‌تر از دیگر کودهای متداول نیتروژنی مانند اوره است. همچنین معدنی‌شدن (تجزیه به آمونیاک) در ملامین کند است، و این محصول را هم از نظر اقتصادی و هم علمی برای استفاده به‌عنوان کود نامناسب می‌سازد.

ظروف ملامین

افزودنی‌های کندسوز

[ویرایش]

ملامین و نمک‌های آن به‌عنوان افزودنی‌های کندسوز در رنگ‌ها، پلاستیک‌ها و کاغذ به‌کار می‌روند.[۱۱] یک فیبر ملامینی به نام باسوفیل رسانایی حرارتی پایین، مقاومت عالی در برابر شعله و خاصیت خودخاموش‌شوندگی دارد؛ این ویژگی‌ها آن را برای لباس‌های محافظ مقاوم در برابر شعله سودمند می‌کند، چه به‌تنهایی و چه در ترکیب با الیاف دیگر.[۱۲]

جستارهای وابسته

[ویرایش]

رسوایی شیر چینی ۲۰۰۸

منابع

[ویرایش]

https://en.wikipedia.org/wiki/Melamine

  1. ChemID 108-78-1
  2. 1 2 Nutrition, Center for Food Safety and Applied (2022-12-19). "Melamine in Tableware Questions and Answers". FDA (به انگلیسی). Archived from the original on December 21, 2022.
  3. Hau, Anthony Kai-Ching; Kwan, Tze Hoi; Li, Philip Kam-tao (2009). "Melamine Toxicity and the Kidney". Journal of the American Society of Nephrology. 20 (2): 245–250. doi:10.1681/asn.2008101065. PMID 19193777.
  4. Scholl, Peter F.; Bergana, Marti Mamula; Yakes, Betsy Jean; Xie, Zhuohong; Zbylut, Steven; Downey, Gerard; Mossoba, Magdi; Jablonski, Joseph; Magaletta, Robert; Holroyd, Stephen E.; Buehler, Martin (July 19, 2017). "Effects of the Adulteration Technique on the Near-Infrared Detection of Melamine in Milk Powder". Journal of Agricultural and Food Chemistry. 65 (28): 5799–5809. Bibcode:2017JAFC...65.5799S. doi:10.1021/acs.jafc.7b02083. ISSN 0021-8561. PMID 28617599.
  5. "Melamine". The American Heritage Dictionary of the English Language (Fourth ed.). 2000. Archived from the original on December 1, 2008. Retrieved September 28, 2008.
  6. Bann, Bernard; Miller, Samuel A. (1958). "Melamines and derivatives of melamine". Chemical Reviews. 58: 131–172. doi:10.1021/cr50019a004.
  7. Deim, H.; Matthias, G.; Wagner, R. A. (2012). "Amino Resins". Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry. Weinheim: Wiley-VCH. doi:10.1002/14356007.a02_115.pub2. ISBN 978-3527306732.
  8. "Melamine in Tableware Questions and Answers". United States: Food and Drug Administration. December 19, 2022. Archived from the original on December 21, 2022. Retrieved December 21, 2022. Foods and drinks should not be heated on melamine-based dinnerware in microwave ovens.
  9. "How Can You Identify Melamine Dishes?". bzyoo. June 9, 2023.
  10. Hauck, R. D.; Stephenson, H. F. (1964). "Fertilizer Nitrogen Sources, Nitrification of Triazine Nitrogen". Journal of Agricultural and Food Chemistry. 12 (2): 147–151. Bibcode:1964JAFC...12..147H. doi:10.1021/jf60132a014.
  11. Ashford, Robert D. (2011) Ashford's Dictionary of Industrial Chemicals, 3rd ed. Wavelength. p. 5713. شابک ۹۷۸۰۹۵۲۲۶۷۴۳۰.
  12. "Melamine Fibres". Polymer Properties Database.

https://mrshimmy.ir/رزین-فنولیک،-آچار-فرانسه-پلیمرها/

متانول