مقیاس بزرگای گشتاوری

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

مقیاس بزرگای گشتاوری (با نماد M یا MW) یکایی برای بیان بزرگای زمین‌لرزه با در نظر گرفتن مقدار انرژی آزاد شده توسط زمین‌لرزه است.[۱]

پیدایش[ویرایش]

برای حل مشکل سنجش بزرگی زمین‌لرزه با مقیاس بزرگی ریشتر، در سال ۱۹۷۰ سازمان زمین‌شناسی آمریکا یکای مقیاس بزرگای گشتاوری را ارائه کرد. هم‌اکنون از این مقیاس برای بیان بزرگی زمین‌لرزه استفاده می‌شود.[۲]

ویژگی‌ها[ویرایش]

مقیاس بزرگای گشتاوری به غیر از دامنه از امواج زمین‌لرزه، داده‌های بیشتری مانند نقطه گسیختگی گسل، میزان جنبایی گسل و نیروی فشار وارده به گسل را در نظر می‌گیرد. اگر فشار وارده به گسل از حد تحمل سنگ‌های پوسته در سطح گسل بیشتر شود، گسل به لغزش در آمده و باعث ایجاد زمین‌لرزه می‌شود.[۲]

مقیاس بزرگای گشتاوری انواع موج‌های زمین‌لرزه و به بیان دیگر، کل انرژی آزاد شده توسط زمین‌لرزه را اندازه‌گیری می‌کند.[۲]

مقایسه با مقیاس ریشتر[ویرایش]

این یکا برای زمین‌لرزه‌های متوسط (بزرگای گشتاوری تقریباً ۵) ‌مشابه با مقیاس ریشتر است. اما برای زمین‌لرزه‌های بزرگ‌تر از MW ۵، یکای بزرگای گشتاوری، بسیار دقیق‌تر است.[۳]

برای زمین‌لرزه‌های بزرگ، این مقیاس برخلاف مقیاس ریشتر اشباع نمی‌شود، بنابراین در حال حاضر این مقیاس رایج‌ترین مقیاس مورد استفاده در مطالعات زمین‌لرزه‌شناسی است.[۴]

معادله[ویرایش]

نماد مقیاس بزرگای گشتاوری است و با معادله زیر محاسبه می‌شود:

در معادله بالا ممان لرزه‌ای بر حسب dyne⋅cm (10−7 N⋅m) با فرمول زیر است:

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. «"Moment magnitude scale"». Journal of Geophysical Research. 84 (B5): 2348–50، 1979. 
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ سولماز مهاجر-پژوهشگر زمین شناسی، دانشگاه توبینگن آلمان. «چرا دیگر برای اندازه‌گیری زلزله از ریشتر استفاده نمی‌‍‌‌کنند؟». بی‌بی‌سی فارسی. ۶ بهمن ۱۳۹۶. 
  3. سولماز مهاجر-پژوهشگر زمین شناسی، دانشگاه توبینگن آلمان. «چرا دیگر برای اندازه‌گیری زلزله از ریشتر استفاده نمی‌‍‌‌کنند؟». بی‌بی‌سی فارسی. ۶ بهمن ۱۳۹۶. 
  4. Boyle, ‎Alan. Quakes by the numbers. . ام‌اس‌ان‌بی‌سی, May 12, 2008.  Retrieved on 2008-05-12.

منابع[ویرایش]