مقارنه

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
مقارنه تیر و ناهید و ماه

مُقارنه یا همدمی در ستاره‌شناسی به هم‌راستا قرار گرفتن دو یا چند جرم سماوی با همدیگر از منظر زمین می‌گویند به گونه‌ای که در آسمان در کنار هم دیده شوند.

مقارنه یک موقعیت است که در ستاره‌شناسی آماتوری و ستاره‌بینی استفاده می‌شود و به نزدیکی ظاهری چند سیاره و ماه یا باهم اشاره دارد.

مقارنهٔ سیارات یا ماه با خورشید مقارنه داخلی یا خارجی است. چنانچه خورشید از اجرام مقارنه نباشد مقارنه سیاره‌ای (دو سیاره) یا ماه و سیاره دیگر یا اجرام سیار با ثوابت خواهد بود؛ و بصورت ترکیبی مقارنه بیش از سه جرم سماوی نیز ممکن است. در حقیقت یک سوی مقارنه همواره ناظر زمینی است. مقارنهٔ ماه با اجرام غیر خورشید را اختفا می‌گویند.

مقارنه بر اساس هم‌راستایی بعد (نصف‌النهار) سماوی یا طول سماوی دو جرم محاسبه می‌شود. نزدیکترین حالت دو جرم در صورت هم‌راستایی طول سماوی رخ می‌دهد.

مقارنهٔ داخلی یا خارجی[ویرایش]

وضعیتی که در آن یک سیاره از دید ناظر زمینی درست در پشت خورشید قرار گیرد، مقارنهٔ خارجی (علیا) نام دارد. چنانچه خورشید در میانه قرار گیرد مقارنهٔ خارجی گویند که برای همه سیارات بجز ماه مفروض است. دو سیارهٔ درونی (عطارد یا زهره) وقتی مابین خورشید و زمین قرار گیرند در وضعیت مقارنه داخلی هستند.

وضعیتی که در آن یک سیارهٔ درونی مانند عطارد یا زهره از دید ناظر زمینی درست در بین خورشید و زمین قرار گیرد مقارنهٔ داخلی (سفلی) نام دارد. چنانچه یکی از اجرام خورشید باشد و جرم دوم در میانه قرار گیرد مقارنه داخلی گویند که فقط برای سیارات درونی و ماه امکان‌پذیر است. مقارنه ماه و خورشید از ناظر زمینی همواره مقارنه داخلی است.

مقارنه داخلی یکی از شرایط احتمال پدیده گرفت خورشید اعم از گذر سیاره (زهره یا عطارد) یا خورشیدگرفتگی توسط ماه می‌باشد.

نماد مقارنه در یونیکد ☌ (x260c) و به صورت دستی به صورت Astronomical conjunction symbol.png است.

جدول مقارنه‌های سال ۲۰۱۸[ویرایش]

جدول مختصات مقارنه‌های سال ۲۰۱۸ میلادی[۱] بر اساس هم‌راستایی بعد (نصف‌النهار) و یا طول سماوی

تاریخ زمان (UTC)
بر اساس
بعد سماوی
سیاره جدایی
زاویه‌ای
سیاره جدایی زاویه‌ای
از خورشید
زمان (UTC)
بر اساس
طول سماوی
۷ ژانویه ۲۰۱۸ ۰۳:۴۰:۵۰ مریخ ۱۳' جنوب مشتری ۵۸٫۸° غرب ۰۰:۳۹:۰۰ (با جدایی ۱۲' جنوب)
۲۱ فوریه ۲۰۱۸ ۱۴:۱۹:۵۵ زهره ۳۵' جنوب نپتون ۱۰٫۵° شرق
۲۵ فوریه ۲۰۱۸ ۱۰:۰۷:۰۰ عطارد ۲۹' شمال نپتون ۶٫۹° شرق
۵ مارس ۲۰۱۸ ۱۸:۲۸:۵۹ عطارد ۱°۲۴' شمال زهره ۱۳٫۴° شرق
۱۸ مارس ۲۰۱۸ ۰۱:۱۶:۲۹ عطارد ۳°۵۳' شمال زهره ۱۶٫۴° شرق
۲۹ مارس ۲۰۱۸ ۰:۱۳:۲۱ زهره ۴' جنوب اورانوس ۱۹° شرق
۲ آوریل ۲۰۱۸ ۱۱:۵۳:۰۷ مریخ ۱°۱۶' جنوب زحل ۹۳٫۷° غرب
۱۲ مه ۲۰۱۸ ۲۱:۰۱:۲۱ عطارد ۲°۲۴' جنوب اورانوس ۲۲٫۲° غرب
۱۴ اکتبر ۲۰۱۸ ۱۵:۲۰:۱۴ عطارد ۶°۴۹' شمال زهره ۱۵٫۸° شرق
۳۰ اکتبر ۲۰۱۸ ۰۳:۳۸:۴۰ عطارد ۳°۱۶' جنوب مشتری ۲۱٫۳° شرق
۷ دسامبر ۲۰۱۸ ۱۴:۵۵:۵۱ مریخ ۲' جنوب نپتون ۸۸٫۳° شرق
۲۱ دسامبر ۲۰۱۸ ۱۴:۴۳:۱۶ عطارد ۵۲' جنوب مشتری ۲۰٫۱° غرب

مقارنه‌های زهره - خورشید[ویرایش]

مقارنه‌های اخیر سیاره زهره (ناهید) با خورشید بر اساس بعد سماوی
تاریخ زمان (UTC) نوع مقارنه جدایی زاویه‌ای کشیدگی پس از مقارنه
۸ ژانویه ۲۰۱۸ ۲۰:۰۲:۰۰ خارجی '۲۶ جنوب شرقی (شامگاهی)
۲۱ اکتبر ۲۰۱۸ - داخلی - غربی (سحرگاهی)
۷ اوت ۲۰۱۹ - خارجی - شرقی (شامگاهی)

مقارنه‌های عطارد - خورشید[ویرایش]

مقارنه‌های اخیر سیاره عطارد (تیر) با خورشید بر اساس بعد سماوی
تاریخ زمان (UTC) نوع مقارنه جدایی زاویه‌ای کشیدگی پس از مقارنه
۱۶ فوریه ۲۰۱۸ ۱۴:۰۰:۰۰ خارجی '۱°۷ جنوب شرقی (شامگاهی)
۱ آوریل ۲۰۱۸ ۰۲:۰۰:۰۰ داخلی '۱°۴۲ شمال غربی (سحرگاهی)

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. List of conjunctions (astronomy), https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=List_of_conjunctions_(astronomy)&oldid=810083583 (last visited ژانویه. ۱, ۲۰۱۸).

پیوند به بیرون[ویرایش]