میان‌مغز

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از مغز میانی)
پرش به: ناوبری، جستجو
مغز: میان‌مغز
Human brain inferior view description.JPG
Inferior view mesencephalon (2), above (3)
Human brainstem-thalamus posterior view description.JPG
Human brainstem mesencephalon (B)
نام لاتین mesencephalon
آناتومی گری subject #188 800
نورونیمز hier-445
MeSH Mesencephalon

میان‌مغز[۱] یا مزانسفال (mesencephalon) یا midbrain بخشی از مغز است که از بخش میانی سه حفرهٔ اولیهٔ لولهٔ عصبی رویانی تکوین می‌یابد.

آناتومی[ویرایش]

مغز میانی ٬ بخش فوقانی ساقه ی مغزی است و مغز قدامی را به مغز خلفی متصل می کند و حاوی مجرایی به نام مجرای مغزی می باشد که بطن های سوم و چهارم مغز را به هم متصل می کند. طول و عرض مغز میانی حدود 2.5 سانتیمتر (یک اینچ) است.میان‌مغز در پیرامون مجرای مغزی سیلویوس قرار گرفته است .</ref>نیل آر کارلسون. [روان شناسی فیزیولوژیک]. ترجمهٔ دکتر مهرداد پژهان. </ref>

مغز میانی در بالای پل مغزی(pons) قرار دارد. مغز میانی از طرف بالا با مغز جلویی(forebrain) ونیمکره های مغزی و از طرف پایین با پل مغزی مجاور می باشد. ٬ مجرای مرکزی مغز میانی را مجرای مغزی(cerebral aqueduct) می نامند. مغز میانی دارای یک سطح جلویی ٬ یک سطح عقبی و دو سطح طرفی می باشد.

در سطح پشتى آن چهار هسته قرار دارد، دو تا در بالا به نام برجستگيهاى دوقلوى فوقانى و دو تا در پايين به نام برجستگيهاى دوقلوى تحتانى. برجستگيهاى بالايى مربوط به راه‏هاى بينايى و برجستگيهاى پايينى مرتبط با راه‏هاى شنوايى مى‏باشند. اين قسمت مغز ميانى كلاً تكتوم یا بام نام دارد.

مغز میانی از شکاف چادرینه ای(tentorial notch) می گذرد و از طرفین در مجاورت با شیار پاراهیپوکامپی و راه بینایی(optic tract) ٬ شریان مغزی خلفی ٬ ورید قاعده ای ٬ عصب چهارم مغزی (تروکلئار) و اجسام زانویی می باشد. مغز میانی از جلو در مجاورت با چنبره(splenium) جسم سخت ٬ ورید مغزی بزرگ ٬ جسم صنوبری و پولینار می باشد.

سطح پیشین مغز ميانى[ویرایش]

سطح پيشين يا شكمى مغز ميانى شامل دو بخش قدامی(پایه های مغزی) و خلفی کلاهک tegmentum. می باشد. پایه های مغزی در طرفین و جلوی مجرای مغزی قرار می گیرند. البته خود پایه های مغزی از جلو به عقب به ترتیب از عناصر زیر ساخته شده اند:

1- پایک های مغزی Crus cerebri

2- جسم یا توده ی سیاه substantia nigra

3- تگمنتوم

سطح پيشين يا شكمى مغز ميانى توسط توده سياه رنگى به نام جسم سياه به دو بخش تقسيم شده ‏اند: پایک های مغزی و تگمنتوم.

بخش جلوى ماده سياه را پایک های مغزی «Crus Cerebri» می‏گويند. راه‏هاى عصبى كه از قشر مخ آغاز شده و به پل، بصل ‏النخاع و نخاع می‏روند از اين قسمت می‏گذرند. بخش پشت جسم سياه تگمنتوم ناميده مى‏شود و موارد زير را در برمی‏گيرد: 1- هسته زوج سوم 2- هسته زوج چهارم 3- قسمتى از تشكيلات مشبك يا تورينه‏اى 4- هسته قرمز 5- دسته عصبى مهمى به نام دسته طولى داخلى يا MLF كه بين هسته ‏هاى اعصاب مغزى در ساقه مغز ارتباط برقرار می‏كند و به طور كلى، در هماهنگى حركات سر و چشمها بسيار مهم می‏باشد.

هنگام نگاه كردن به يك سمت، براى اينكه دو كره چشم با يكديگر به جهت مورد نظر بچرخند، هماهنگى بين زوج سوم يك طرف و ششم طرف ديگر لازم است. در آسيبهاى MLF علامت بالينى ويژه‏ اى به نام «Internuclear Ophthalmoplegia» بروز مى‏نمايد كه در اين حالت وقتى بيمار به سمت خارج نگاه مى‏كند، چشمى كه بايد به داخل بيايد ثابت میماند و چشم ديگر كه بايد به خارج برود، به نيستاگموس دچار می‏شود. مدتها اين علامت را ويژگى اختصاصى بيمارى مالتيپل اسكلروزيس (M.S) می‏دانستند ولى اين حالت در آسيبهاى عروقى و انسفاليت ساقه مغز نيز پديد میايد؛ البته بايد توجه داشت كه ضايعه دو طرفه MLF تقريبا هميشه M.S را مطرح مى‏سازد.

کارکرد[ویرایش]

این بخش از مغز با بینایی ، شنوایی ، کنترل حرکتی ، خواب و بیداری ، هشیاری و کنترل حرارت بدن مرتبط است.

پانویس[ویرایش]

{‌{پانویس}‌}

  • سلطان زاده، اكبر بيماريهاى مغز و اعصاب و عضلات. انتشارات جعفرى
  • برزکار،ابراهیم.ساختار و عملکرد سیستم عصبی-عضلانی.چاپ اول.بهار 1385


خطای یادکرد: برچسب <ref> وجود دارد، اما {‌{پانویس}‌} پیدا نشد. لطفاً برای نمایش یادکردها، {‌{پانویس}‌} را در پایان مقاله بیفزایید. راهنمایی بیشتر