معمای شاه

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
معمای شاه
Moamayeshah.jpg
ژانر تاریخی
اکشن
معمایی
نویسنده محمدرضا ورزی
کارگردان محمدرضا ورزی
بازیگران حسین نورعلی
سعید نیک پور
گوهر خیراندیش
امیریل ارجمند
نرگس محمدی
آزاده اسماعیل خانی
جعفر دهقان
داریوش کاردان
حسین محب اهری
حدیث فولادوند
مهراوه شریفی نیا
ساغر عزیزی
محمد علی نجفی
علی دهکردی
رهام مخدومی
سعید بحرالعلومی
جمشید جهانزاده
امیر کربلائی زاده
امیر مهدی کیا
شکر خدا گودرزی
آهنگساز بابک زرین
کشور سازنده  ایران
زبان‌ها زبان فارسی
تعداد قسمت‌ها ۹۵ قسمت
تولید
تهیه‌کننده علی لدنی
تدوین‌کننده احسان جعفری
مدت ۵۰ دقیقه
پخش کننده
شبکه اصلی شبکه یک
اجرای اصلی ۱۵ آبان ۱۳۹۴ – ۱۳ بهمن ۱۳۹۵
پیوندهای بیرونی
moamaeshah.ir

معمای شاه عنوان مجموعه تلویزیونی با ژانر تاریخی به کارگردانی محمدرضا ورزی است. این سریال داستان زندگی محمدرضا شاه پهلوی را از زمان بازگشت وی از مصر، پس از ازدواج با ملکه فوزیه تا ٢٢ بهمن ١٣٥٧ و پيروزى انقلاب اسلامى به تصویر می‌کشد. در ساخت این مجموعه ٨٥ بازیگر اصلی، ۵۴۰ بازیگر فرعی و بیش از ۵۶۰ نفر از عوامل سینما و تلویزیون ایران حضور دارند كل بازيگران سريال معماى شاه ٨٥٠ نفر مى باشد. مجموعه معمای شاه در خصوص جریانات سیاسی، فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی در دوره پادشاهی محمدرضا پهلوی است. این مجموعه با هزینه دويست میلیارد تومانی در پنج سال ساخته شده است[نیازمند منبع]

نقش‌ها[ویرایش]

The Enigma of Shah-18.jpg
The Enigma of Shah-13.jpg
The Enigma of Shah-11.jpg
The Enigma of Shah-9.jpg
The Enigma of Shah-30.jpg
The Enigma of Shah-46.jpg

در جدول زیر بازیگران این مجموعه و نقش هر کدام ذکر شده است.[۱]

هنرپیشه در نقش
حسین نورعلی محمدرضا پهلوی
امیریل ارجمند محمود وزیری
سعید نیکپور دکتر احمد وزیری
مهراوه شریفی نیا ثریا اسفندیاری
حدیث فولادوند فوزیه
ساغر عزیزی فرح دیبا
گوهر خیر اندیش طوبی
سپند امیرسلیمانی اسدالله علم
آزاده اسماعیل‌خانی نورآفاق
محمدرضا شریفی‌نیا جعفر مهرداد
نرگس محمدی گلنار
حسین محب اهری عبد الکریم ایادی
محمد جمال رحمتی ولیعهد (نوجوان)
امیرحسین کافتری ولیعهد (کودک)
باران زمانی شهناز پهلوی
علی فرجام فر غلامرضا پهلوی
شیرین ایزدی شمس پهلوی
علی شجره علیرضا پهلوی
مژگان ربانی اشرف پهلوی
گیتی ساعتچی تاج الملوک
جعفر دهقان رضا شاه
رز رضوی آذر
انوش نصر حسین علاء
عبدالرضا اکبری فضل‌الله زاهدی
اصغر معینی دکتر محمد مصدق
بیژن افشار سید ضیاءالدین طباطبایی
محمدعلی نجفی قوام السلطنه
احمد نجفی سپهبد رزم آرا
سعید بحرالعلومی ساعد مراغه‌ای
جمشید جهانزاده هژیر
قاسم طاهر احمدی علی سهیلی
رضا میرمعنوی محمدعلی فروغی
سیاوش مفیدی احمد متین دفتری
محمد ابهری محمود جم
آرام جعفری پروین غفاری
محسن صادقی نسب مش رمضون
محمدرضا خسرویان منوچهر اقبال
اکبر معززی علی امینی
داریوش کاردان امیرعباس هویدا
فرامرز روشنایی جمشید آموزگار
فخرالدین صدیق شریف جعفر شریف‌امامی
حبیب ثامنیه ارتشبد غلامرضا ازهاری
سیامک اطلسی شاپور بختیار
حمید منوچهری آیت الله کاشانی
علی دهکردی آیت الله طالقانی
رسول توکلی آیت الله مطهری
حسین پرستار استاکیل
منوچهر زنده دل ترومن
پرویز دهناد ریچارد نیکسون
حسن شاهرخی جیمی کارتر
رسول عبادی برژینسکی
ولی اله مؤمنی گئورگ وارطانیان
شهرام عبدلی استالین
رضا فیاضی چرچیل
علی زرینی وودهاس
رامین ناصر نصیر کرمیت روزولت
فخرالدین صدیق شریف بولارد
مصطفی عبداللهی مأمورMI6
خسرو فرخزادی ویلیام سولیوان
چنگیز جلیلوند ژنرال رابرت هایزر
محمد نادری غلامحسین بنان
حسام نواب صفوی سید مجتبی نواب صفوی
حسن کریم خان زند خلیل طهماسبی
محمدرضا ژاله عبدالحسین واحدی
حسین اعتماد مهدی عبدخدائی
نادر سلیمانی شعبان جعفری
رامین راستاد مهرداد پهلبد
عباس شوقی اردشیر زاهدی
نقی سیف جمالی سلیمان بهبودی
افسانه ناصری فریده دیبا
یوسف صیادی امیر مسعود
سعید امیرسلیمانی اسدالله علم (میانسالی) وزیر دربار
اکبر سنگی حبیب ثابت پاسال
سیروس اسنقی کریم پاشا بهادری
رامبد شکرآبی ارنست پرون
بهرنگ علوی حسین فردوست
رضا فیاضی حسین فردوست (میانسالی)
قطب الدین صادقی شاپور ریپورتر
داود رسولیان آیت الله بهشتی
محمود مقامی مهدی عراقی
سعید داخ دکتر علی شریعتی
اسکندر کوتی آیت الله مفتح
حسین بلند مرتبه فضل‌الله محلاتی
بهنام حسن پور مظفر ذوالقدر
محمدرضا میرحسینی عبدالله کرباسچیان
مسعود رحیم پور سیدهاشم حسینی
محمد علمی زاده محمد واحدی
علی رامز خلیل جواهری
فرزانه نشاط خواه ملکه نازلی
سامان دارابی سیروس خان
حسین توکلی علی قوام
نیلوفر خرم نیک لیلی امیرارجمند
محمد اطهری محمدعلی قطبی
برزو تقی‌نژاد آجودان شاه
بابک میرزا آقایی رضا قطبی
مهران مطیع اردشیر ریپورتر
کیمیا موسوی فروغ ظفر
فرشید سلطانی فریدون جم
میکائیل شهرستانی تیمور بختیار
علی موسویان داریوش رفیعی
احمدرضا اسعدی سازفروش
مهدی صبایی گروهبان منفرد
زهرا عاملی ماهگل
سامان میرحسینی رضا وزیری (کودکی)
ارسلان قاسمی رضا وزیری
وحید نفر مظفری
فرهاد شریفی قندی
تورج نصر مخدومی
فرهاد بشارتی دکتر یادگار
حسن کاخی تیمسار حسن پاکروان
رهام مخدومی تیمسار نعمت‌الله نصیری
محمد الهی تیمسار ناصر مقدم
حسین اعتماد تیمسار ربیعی
محمد یگانه تیمسار عبدالعلی بدره‌ای
کاظم افرندنیا تیمسار طوفانیان
بهمن روزبهانی پدرامیر خسرو
تورج فرامرزیان عتیقه فروش
طوفان مهردادیان دکتر کومار
زویا امامی نیر
محمدرضا حق گو ناپدری گلنار
ولی اله مؤمنی آژان
سیدجواد هاشمی حاج رسول عجمی
رسول نجفیان عمو خسرو
شهرام عبدلی منوچهر
کاظم هژیرآزاد سرهنگ اعتمادی
رحیم نوروزی امیر خسرو
ثریا قاسمی ملکه (سردسته گداها)
سیاوش طهمورث علیشاه (هم دوره‌ای رضاشاه)
مرتضی آقا حسینی سرتیپ دفتری
بیژن علی محمدی تیمسار آزموده
حسین خدادادبیگی سرلشکر قطبی
حامد محمدیان تیمسار افشارطوس
محمد حمزه زاده تیمسار رحیمی
حمیدرضا نعیمی تیمسار غلامعلی اویسی
اصغر محبی تیمسار صنیعی
صدرالدین شجره تیمسار عباس قره باغی
رضا خیری پور دکتر حسینی
حسین توشه عضدی
کرامت رودساز بازجو
بهراد خرازی تهرانی
فرشید صمدی پور منوچهری
غلامحسین لطفی بازجو
محمد ربانی پور علوی کیا
بهزاد خداویسی پرویز ثابتی
سیاوش چراغی پور روچیلد
عطا مرادیان کندی
اصغر ضرابی اسمیرنف
محسن یگانه فرانسیس شفرد
مرتضی راد شوارتسکوف
اردشیر منظم فرانس مایر
سپیده علوی اوریانا فالاچی
امیر مهدی کیا میانسالی شاه
جمشید مشایخی استاد کمال دواتگر
جعفر والی روح اله خالقی
محمود اردلان طیب حاج رضائی
عنایت بخشی تیمسار فرهاد دادستان

واکنشها و انتقادات[ویرایش]

  • سید محمود کاشانی فرزند آیت‌الله کاشانی طی اعتراضی به این سریال اظهار داشت که سازندگان سریال قصد دارند بر ایستادگی کاشانی در برابر مداخله بیگانگان سرپوش بگذارند. وی همچنین محمدرضا ورزی کارگردان این سریال را به دروغ پردازی در «پدرخوانده» و «کاخ تنهایی» متهم کرده بود.[۲]
  • ابوالحسن مختاباد، منتقد موسیقی نیز اعتراضاتی را راجع به نمایش سن و ظاهر فیزیکی روح‌الله خالقی ارائه کرده است. وی در سال ۱۳۲۰ (داخل سریال) بسان پیر مردی ۶۵ ساله جلوه می‌کند درحالی که نام برده در آن سال ۳۵ سال بیشتر نداشت.[۲]
  • همچنین شهاب مرادی در برنامه زنده تلویزیونی با انتقاد از سریال معمای شاه گفت: دیالوگهای این سریال باور پذیر و برای مخاطب قابل پذیرش نیست، آیا کسی باور می‌کند شاه ضعیف و همجنس باز بوده است؟ این پدرسوخته اتفاقاً قوی بود و همه دنیا پشت سرش بودند.[۳]
  • خسرو سینایی با انتشار نقدی که از این سریال داشته، نوشت: در قسمت پنجم سریال معمای شاه و در یکی از سکانس‌ها، تصویری از دختران تن‌فروش لهستانی نشان داده می‌شود که سربازان آمریکایی از آنها بهره‌کشی می‌کنند. وی با اشاره به تصویری که از حضور لهستانی‌ها در ایران در شبکه‌های تلویزیونی نشان داده می‌شود، گفت: متأسفانه در شبکه‌های داخلی و خارجی تصویر درستی از نحوه زندگی و حضور لهستانی‌ها در ایران نمایش داده نمی‌شود.[۴]
  • همچنین در بخش دیگر از نظرات مردم در مورد این سریال گفته شد؛ ضعیف شدید در سناریو با وجود طیف گسترده وقایع دارای ظرفیت تولید داستان و خرده داستان، بازی گرفتن ضعیف در کنار دکوپاژهایی که به شدت به دیالوگ‌های کلیشه‌ای می‌آیند، باعث شده در بخش‌هایی از این سریال، این حس پدید آید که نکند کارگردان برخی دیالوگ‌ها را برای یک سریال کمیک دربارهٔ تاریخ معاصر نوشته است! طبیعتاً حتی اگر این سریال مملو از شعارزدگی که پاسخگوی طیف وسیعی از پرسش‌های نسل جوان نیست و حتی اگر با تمجید و نگاه مثبت برخی مسئولان ارشد نظام نیز همراه شود، سریال قوی نخواهد بود و این دیدگاه همچنان دارای استدلال فنی جدی است.[۵]
  • احمد طالبی‌نژاد منتقد تلویزیون و سینما دربارهٔ نقاط قوت و ضعف این سریال می‌گوید: کاری به درجه‌بندی این سریال ندارم که الف ویژه است یا نیست؛ به نظرم معمای شاه یکی از ضعیف‌ترین سریال‌هایی است که دربارهٔ تاریخ معاصر تاکنون ساخته شده است. در این سریال همه چیز عوامانه بیان می‌شود.[۶]
  • صادق زیباکلام پژوهشگر و مدرس دانشگاه هم در این زمینه معتقد است: صدا و سیما می‌خواهد یک نظر خاص را به مخاطب عرضه کند؛ بنابراین چنین اثری به یک برنامه، سیاسی و جهت‌دار تبدیل می‌شود که تاریخ را به شکل واقعی و بدون حب و بغض روایت نمی‌کند و می‌خواهد یک نظر خاص را القا کند.[۶]
  • سیدعبدالجواد موسوی در انتقاد به سریال اظهار داشته :تا اینجا که ندیدم هیچ آدمی که سرش به تنش بیرزد از سریال معمای شاه خوشش بیاید. دست‌اندرکاران سریال خیلی راحت و بی‌پروا منتقدان را به شاه‌دوستی و سلطنت‌طلبی متهم کردند و خیال خودشان را راحت.[۷]
  • علی حق‌شناس نویسنده و روزنامه‌نگار دربارهٔ این سریال گفت: «این سریال چهره‌ای خاکستری و نادرست از دکتر مصدق و دکتر فاطمی و مبارزات تشکیلاتی و منسجم جبههٔ ملی اول در محدود کردن بی‌نظیر قدرت شاه مخلوع و به سرانجام رساندن نهضت ملی شدن صنعت نفت ارائه داده که قابل پذیرش نیست. مسئولان سریال برداشت‌های شخصی خود از تاریخ را در دهان بازیگران گذاشته‌اند».[۸]
  • جعفر والی در بخشی از کلیپی که به مناسبت بزرگداشت او در پانزدهمین جشن سالانه انجمن منتقدان و نویسندگان خانه تئاتر پخش شد گفت: من در طول عمرم یک کار انجام دادم که خیلی پشیمانم: سریال «معمای شاه». ما در این دوران زندگی کردیم. والله اینطور نبود. به خدا اینطور نبود که این سریال روایت می‌کند.»
  • علی لدنی تهیه کننده این سریال در واکنش به صحبت‌های والی معتقد است چنانچه والی بدون مطالعه فیلمنامه حاضر به ایفای نقش شده باشد، اشکالی حرفه‌ای و جدی به وی وارد است. لدنی تأکید می‌کند: اگر هم مطالعه کرده‌اند و سپس نقش را قبول کرده‌اند؛ دیگر طرح چنین مطالبی چه موضوعیتی دارد؟![۹]

اشتباهات[ویرایش]

  • در قسمتی شعر یا علی گفتیم و عشق آغاز شد توسط یکی از بازیگران سریال در سال ۱۳۱۸ نوشته می‌شود. این درحالی است که در آن سال این شعر هنوز سروده نشده بود.
  • در قسمتی دیگر بازیگران در سال ۱۳۲۰ داخل ماهیتابه تفلون غذا می‌خورند در حالی که این جنس در آن زمان وجود نداشته است.[۱۰]
  • معمای شاه که خواسته بود معتادان زمان رضاشاه آن‌هم در سال ۱۳۱۹ را به تصویر بکشد، تصاویری امروزی از معتادان محله مولوی را نشان داد.[۱۱]

حواشی[ویرایش]

  • علیرضا مهران بازیگر اعلامی نقش رهبر کنونی ایران سید علی خامنه‌ای در سریال معمای شاه طی اطلاعیه‌ای منتفی بودن حضورش در این سریال را به دلیل مغایرت گریم اعلام کرد. در همین راستا محمدرضا ورزی نیز اعلام کرد، علیرضا مهران یکی از گزینه‌ها برای این نقش بوده اما هنوز هیچ قطعیتی دربارهٔ انتخاب او صورت نگرفته و به صورت قطعی مقابل دوربین نرفته است.[۱۲]

آهنگ‌ها[ویرایش]

شماره عنوان هنرمند مدت
۱. «زندگی من برای ایران»   سالار عقیلی ۴:۲۷
۲. «ابریشم و آهن»   سالار عقیلی ۴:۴۵
۳. «غزل خون»   سالار عقیلی ۴:۱۲
۴. «فاتح»   بهرام پاییز ۴:۱۲
مجموع:
۱۳:۲۴

محل فیلمبرداری[ویرایش]

منابع[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]