معماری نوگوتیک

سبک معماری احیای گوتیک

Westminster وست مینستر ساختمان پارلمان انگلیس در لندن
HeiligKreuzKirche, Berlin کلیسای صلیب مقدس برلین
مشخصات عمومی و بازه زمانی
دوره تاریخی	از حدود سال ۱۷۴۰ میلادی در انگلستان شروع شد و تا اواخر قرن ۱۹ و اوایل قرن ۲۰ در سراسر اروپا و آمریکا ادامه یافت
۱. سازه و ایستایی
سیستم سازه‌ای	اسکلت فلزی (نهان) دیوار باربر آجری
نوع ستون‌ها	خوشه‌ای (Bundled) لاغر و بلند
نوع سقف	طاق جناغی (Rib Vault) خرپاهای چوبی نمایان
ضخامت دیوارها	متوسط (به دلیل استفاده از پشت‌بند)
وضعیت برج‌ها	مناره‌های نوک‌تیز (Spire) بسیار مرتفع
۲. کالبد و هندسه
پلان ساختمانی	کشیده (خطی) صلیبی‌شکل نامتقارن
شکل قوس‌ها	قوس تیزه‌دار (Pointed Arch)
مصالح اصلی	سنگ تراش‌خورده آجر آهن شیشه رنگی
اندازه پنجره‌ها	بسیار بزرگ کشیده (عمودی)
۳. کیفیت فضایی و بصری
حس فضا	معنویت صعود به بالا ابهت مذهبی
نورپردازی	رنگی (از طریق ویترای) عرفانی
تزئینات سردر	غول‌های سنگی (Gargoyle) نقوش گیاهی سنگی شیشه‌های رنگی کنده کاری روی چوب ترسری (Tracery)
۴. شناسنامه و عملکرد
کاربری اصلی	پارلمان کلیسا دانشگاه (آکسفورد)
نمونه شاخص	عمارت پارلمان لندن (وست مینستر)

معماری نو گوتیک یا معماری نئوگوتیک (گوتیک ویکتوریایی، احیای گوتیک)، یک جنبش معماری است که در اواخر سال‌های ۱۷۴۰ میلادی در انگستان به وجود آمد. محبوبیت این سبک در اوایل قرن نوزدهم افزایش یافت در آن زمان بسیاری از ستایندگان تحصیل کرده سبک نئوگوتیک برخلاف پیروی از سبک نئوکلاسیک رایج در آن زمان به دنبال احیای سبک گوتیک قرون وسطایی رفتند. نئوگوتیک ویژگی‌های خاصی را از سبک گوتیک اصلی مانند الگوهای تزینی، گلدسته‌ها، لبه‌های ترینی و پنجره‌های نوک تیز به ارث می‌برد. نئوگوتیک (به آلمانی: Neogotik) (برگرفته از واژه یونان باستان: νέος, néos به معنای 'نو') یک سبک هنری و معماری تاریخ‌گرا از سده نوزدهم است که به معماری گوتیک بازمی‌گردد. نئوگوتیک (صفت آن: neugotisch) یکی از نخستین زیرگونه‌های سبکی تاریخ‌گرایی به‌شمار می‌رود که به سبک‌های هنری و معماری گوناگون دو هزاره پیشین در فرهنگ‌های مختلف بازمی‌گشت، پس از آنکه کلاسیسیسم خود را به دوران باستان، به ویژه معماری معابد یونانی و رومی، معطوف کرده بود، بوجود آمد. به دنبال آن، نئورومانسک و نئورنسانس نیز پدید آمدند.

معرفی

در کانون گسترش نئوگوتیک یک برنامه جامع ساخت‌وساز و تجهیزات قرار داشت که تا ادبیات و سبک زندگی نیز نفوذ کرد. زبان فرمی نئوگوتیک خود را به یک تصویر آرمانی از قرون وسطی معطوف می‌کرد. شکوفایی آن در دوره ۱۸۳۰ تا ۱۹۰۰ بود. تحت این دیدگاه که با آزادی و فرهنگ معنوی شهرهای

معماری نئوگوتیک پارلمان لندن

قرون وسطی پیوند می‌یابد، به سبک نئوگوتیک عمدتاً کلیساها، پارلمان‌ها، تالارهای شهر و دانشگاه‌ها، اما همچنین سایر بناهای عمومی مانند ادارات پست، مدارس، پل‌ها یا ایستگاه‌های راه‌آهن ساخته شدند. به گفته اروین پانوفسکی، گوتیک ریوایول که در انگلیسی به این نام خوانده می‌شود، با اشتیاقی رمانتیک به سوی گذشته‌ای که دیگر قابل بازگشت نبود، شکل گرفته بود، در حالی که رنسانس در پی آن بود که از کهنه، آینده‌ای نو به دست آورد. در آلمان، نئوگوتیک از یک سو به بازسازی‌های «تحریف‌کننده» از بناهای اصلی انجامید، به‌گونه‌ای که بناهای اصلی گوتیک و همچنین بناهای باروک و دیگر بناهای قدیمی‌تر بدون هیچ تردیدی «نئوگوتیک‌سازی» شدند. از سوی دیگر، در نتیجه علاقه تازه برانگیخته‌شده به سبک‌های قرون وسطایی، بسیاری از بناهای اصلی نجات یافته و مرمت شدند که در دوره‌های پیشین نه مورد قدردانی و نه مراقبت قرار گرفته بودند و تنها به‌طور تصادفی و به دلیل کمبود منابع برای جایگزینی، از گذر زمان جان سالم به در برده بودند. نئوگوتیک در آلمان عمدتاً با جنگ جهانی اول خاموش شد، اما پس از آن تا حدی در سبک حفاظت از میراث تصعید گردید. در برخی کشورهای دیگر، کلیساهای نئوگوتیک به‌طور پراکنده تا نیمه دوم سده بیستم نیز ساخته می‌شدند.

خاستگاه و گسترش در بریتانیا و آلمان

احیای گوتیک ابتدا در بریتانیا با ادامه استفاده از فرم‌های گوتیک پایانی تحت تأثیر سبک تودور آغاز شد که به آن «بقای گوتیک» می‌گویند. کلیسای جامع درومور در ایرلند

قلعه هوهن‌تسولرن در آلمان، هشینگن

شمالی از ۱۶۶۱ به سبک گوتیک آغازین ساخته شد. در کنار تقلید دقیق از الگوهای قرون وسطایی، بناهایی با تناسبات روکوکو یا کلاسیسیسم اما با تزئینات گوتیک ساخته شدند که در انگلیسی «گاتیک» نامیده می‌شوند. نمونه‌های اولیه شامل خانه استرابری هیل (از ۱۷۴۹) و ابی فونتیل (دهه ۱۷۹۰) هستند. در دهه ۱۸۳۰، احیای گوتیک به پیشرفت تعیین‌کننده‌ای دست یافت. کاخ وست‌مینستر بین ۱۸۴۰ تا ۱۸۷۰ به عنوان بزرگ‌ترین بنای این سبک ساخته شد. در آلمان، فردریش کبیر در ۱۷۵۵ دروازه نائون در پوتسدام را به عنوان نخستین بنای نئوگوتیک ساخت. خانه گوتیک از ۱۷۷۳ و قلعه لونبورگ در کاسل (۱۷۹۳–۱۸۰۰) از دیگر نمونه‌های اولیه هستند. مقاله «دربارهٔ معماری آلمانی» اثر یوهان ولفگانگ فون گوته در ۱۷۷۳، با ستایش اروین فون اشتاین‌باخ به عنوان سازنده کلیسای جامع استراسبورگ، اشتیاق رمانتیک به معماری گوتیک را برانگیخت. این امر به تکمیل کلیسای جامع کلن در ۱۸۸۰ و کلیسای جامع اولم در ۱۸۹۰ انجامید. با این حال، پس از آشکار شدن ریشه فرانسوی گوتیک، علاقه در آلمان به سوی نئورومانسک معطوف شد.

ویژگی‌ها، تنوع و سرانجام نئوگوتیک

نئوگوتیک شامل طیف وسیعی از کاربردها بود، قلعه هوهنتسولرن نزدیک هشینگن، قلعه اشتولتسنفلز در کوبلنتس و کاخ نویشوانشتاین از نمونه‌های برجسته قلعه‌سازی نئوگوتیک هستند. در شهرهای رو به رشد، بناهای نئوگوتیک جدیدی مانند تالارهای شهر وین، مونیخ و کوپنیک برلین ساخته شدند. تجهیزات داخلی کلیساها، از جمله محراب‌ها و منبرها با کنده‌کاری‌های پرکار (که بعدها «شراینرگوتیک» نامیده شدند) و شیشه‌های رنگی جدید با سبکی واقع‌گرایانه خلق شدند. نئوگوتیک در آلمان با جنگ جهانی اول به پایان رسید، هرچند نمونه‌های متأخری مانند کلیسای پائول در مونیخ (۱۹۰۶) وجود دارد. در جنگ جهانی دوم، بسیاری از بناهای نئوگوتیک تخریب شدند؛ کلیسای نیکولای در هامبورگ، با وجود ایستادگی در برابر بمباران ۱۹۴۳، در ۱۹۵۱ تخریب و تنها برج ۱۴۷ متری آن باقی ماند.

نگارخانه

• 
• 
• 
  خانهٔ مونت استوآرت

منابع

• ویکی‌پدیا انگلیسی، مقاله نئو گوتیک