معلقات

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
Sharh moallaqat sab.JPG

معلَّقات (به عربی: المُعَلَّقات) از مشهورترین نوشته‌ها و گفتاره‌های عرب در شعر فصیح است. قصائدی بسیار زیبا و پربار و پرمعنا که هر یک از آنها معنی ویژه‌ای دربردارد. گویندگان این قصائد به شعراء (المُعَلَّقات السَبع) ینعی «اصحاب معلقات سبع» معروف هستند. و (اصحاب معلقات سبع) هفت تن از شاعران روزگار جاهلیت عرب بودند که هر یک قصیده‌ای غرا سرودند.ماجراي آويختن اين اشعار از ديوار کعبه ادعاي بي دليلي است و به دليل اين که اين مدعا بسيار آهنگين و خيال انگيز است به سرعت مشهور شده است.[۱] و همین قصاید است که در السنهٔ اهل علم به (سبعهٔ معلقه) و (معلقات سبع) مشهور است. گویند تسمیت این قصائد به المعلقات از آنجاست که مانند گوهری گران‌بها در گوش وزهن شنوده آن معلق می‌شده‌است.

المُعَلَقات نام «هفت قصیده» از شاعران فصیح و بلیغ عرب که از روی تفاخر بر دروازهٔ کعبه آویخته بودند تا صادر و وارد هر دیار مشاهده نمایند. عرب بر آن است که در عهد جاهلیت هفت قصیده از هفت شاعر مقبول همگان بود و آن هفت بر جمیع اشعار دیگر شاعران رجحان داشت و در حقیقت معرف روح و نشاط حیات عرب بود، از این رو آنها را نوشته بر خانه کعبه آویختند و بدین مناسبت آنها را «معلقات سبع» و گاه «سبع طِوال» نامیده‌اند. همچنین بعضی از مورخان به «ده قصیده» نیز اشاره نموده‌اند، و آن را «معلقات عَشر» نامیده‌اند. گویند: اولین کسی که این قصائد را جمع‌آوری نمود حماد راویه بود، وی بعد از جمع آوری قصائد آن‌ها را «القصائد السّبع الطِّوال» نامید، همچنین گویند: آن هارا «المُعَلَقَات» نامید. روایت است که وی گفته این اشعار زیباترین اشعاری است که تاکنون عرب گفته‌است، عرب دوران جاهلیت به چنین قصائدی «المعلقات السموط» می‌نامیده‌اند. ادباء و نویسندگان عرب برآنند که این قصائد در اصل «دَه قصیده» بوده‌است، ولی بعضی از نویسندگان وکتاب وادباء، گاهی نام قصیده‌ای آورده أند، و گاهی نام قصیدهٔ دیگری را اهمال و رها کرده‌اند، لذا در کتب قدیمه از هفت قصیده نام برده شده‌است، چنانکه «ابن الکلبی» و «ابن عبد ربه» صاحب کتاب عقد الفرید می‌گوید. بنابرابن در کتب قدیمه از «سبعه معلقات» یاد شده‌است، در این باب نویسندگان در حیرت افتاده‌اند، کسانی گفتند «سبعهٔ معلقات»، و کسانی دیگر نوشتند «عشرة معلقات». (تاریخ الأدب العربی).

این قصاید بارها چاپ شده‌است و شرحهای بسیار بر آنها نوشته‌اند، و هر قصیده از قصاید معلقات شامل ۸۱ تا ۱۰۰ بیت است.

معلقات سبع[ویرایش]

مشهوترین «معلقات سبع» عبارتند از:

معلقات عشر[ویرایش]

أیضاً سه قصیده دیگر به آن‌ها اضافه می‌شود که مجموعاً «معلقات عشره» گفته می‌شود، عبارتند از:

منابع[ویرایش]

  1. الروائع به قلم فواد افرام بستاني چاپ سوم از منشورات الاداب الشرقيه جزء مخصوص به شعر جاهلي 1949 م.
  • دکتر: الغنیم، یوسف، عبدالله (شعراء المعلقات) ، دار المشرق العربی، بیروت، چاپ سال ۱۹۸۵ میلادی .
  • الحبیب، علی، محمد (المختار من اجمل الأشعار) ، دار الراوی، بیروت، چاپ سال ۱۹۹۵ میلادی .
  • المری، شاهین، طلحة (شعراء عصر الجاهلی) ، دار الهلال، بیروت، چاپ سال ۱۹۷۵ میلادی .
  • دکتر:جبرائیل، جبور، سلیمان، (الأمراء والقبائل) دار العلم للملایین: بیرت، چاب اول، انتشار سال ۱۹۸۸ میلادی. (به عربی).
  • البرقوتی ، عبدالرحمن ، رکاظ، (شُعَراء ما قَبل الاسِلاْم) دار العلم للملایین: انتشار سال ۱۹۸۸ میلادی. (به عربی).