معلقات

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
Sharh moallaqat sab.JPG

معلَّقات المُعَلَّقات از مشهورترین نوشته‌ها و گفتاره‌های عرب در شعر فصیح است. قصائدی بسیار زیبا و پربار و پرمعنا که هر یک از آنها معنی ویژه‌ای دربردارد. گویندگان این قصائد به شعراء (المُعَلَّقات السَبع) ینعی «اصحاب معلقات سبع» معروف هستند. و (اصحاب معلقات سبع) هفت تن از شاعران روزگار جاهلیت عرب بودند که هر یک قصیده‌ای غرا سرودند و برحسب رسم معمول آن دوران آنها را از در کعبه بیاویختند که واردشوندگان آنها را ببینند و مایهٔ شهرت و افتخار آنان گردد، و همین قصاید است که در السنهٔ اهل علم به (سبعهٔ معلقه) و (معلقات سبع) مشهور است. گویند تسمیت این قصائد به المعلقات از آنجاست که مانند گوهری گران‌بها در گوش وزهن شنوده آن معلق می‌شده‌است. همچنین گفتند که این قصائد با آب طلا نوشته می‌شده‌است و در بالای پردهٔ کعبه قبل از ظهور اسلام می‌آویختند (مُعَلَق می‌کردند] آن را مُعَلَقَات نامیده‌اند.

المُعَلَقات نام «هفت قصیده» از شاعران فصیح و بلیغ عرب که از روی تفاخر بر دروازهٔ کعبه آویخته بودند تا صادر و وارد هر دیار مشاهده نمایند. عرب بر آن است که در عهد جاهلیت هفت قصیده از هفت شاعر مقبول همگان بود و آن هفت بر جمیع اشعار دیگر شاعران رجحان داشت و در حقیقت معرف روح و نشاط حیات عرب بود، از این رو آنها را نوشته بر خانه کعبه آویختند و بدین مناسبت آنها را «معلقات سبع» و گاه «سبع طِوال» نامیده‌اند. همچنین بعضی از مورخان به «ده قصیده» نیز اشاره نموده‌اند، و آن را «معلقات عَشر» نامیده‌اند. گویند: اولین کسی که این قصائد را جمع‌آوری نمود «حماد الراویة» بود، وی بعد از جمع آوری قصائد آن‌ها را «القصائد السّبع الطِّوال» نامید، همچنین گویند: آن هارا «المُعَلَقَات» نامید. روایت است که وی گفته این اشعار زیباترین اشعاری است که تاکنون عرب گفته‌است، عرب دوران جاهلیت به چنین قصائدی «المعلقات السموط» می‌نامیده‌اند. ادباء و نویسندگان عرب برآنند که این قصائد در اصل «دَه قصیده» بوده‌است، ولی بعضی از نویسندگان وکتاب وادباء، گاهی نام قصیده‌ای آورده أند، و گاهی نام قصیدهٔ دیگری را اهمال و رها کرده‌اند، لذا در کتب قدیمه از هفت قصیده نام برده شده‌است، چنانکه «ابن الکلبی» و «ابن عبد ربه» صاحب کتاب عقد الفرید می‌گوید. بنابرابن در کتب قدیمه از «سبعه معلقات» یاد شده‌است، در این باب نویسندگان در حیرت افتاده‌اند، کسانی گفتند «سبعهٔ معلقات»، و کسانی دیگر نوشتند «عشرة معلقات». (تاریخ الأدب العربی).

این قصاید بارها چاپ شده‌است و شرحهای بسیار بر آنها نوشته‌اند، و هر قصیده از قصاید معلقات شامل ۸۱ تا ۱۰۰ بیت است.

معلقات سبع[ویرایش]

مشهوترین «معلقات سبع» عبارتند از:

معلقات عشر[ویرایش]

أیضاً سه قصیده دیگر به آن‌ها اضافه می‌شود که مجموعاً «معلقات عشره» گفته می‌شود، عبارتند از:

منابع[ویرایش]

  • دکتر: الغنیم، یوسف، عبدالله (شعراء المعلقات) ، دار المشرق العربی، بیروت، چاپ سال ۱۹۸۵ میلادی .
  • الحبیب، علی، محمد (المختار من اجمل الأشعار) ، دار الراوی، بیروت، چاپ سال ۱۹۹۵ میلادی .
  • المری، شاهین، طلحة (شعراء عصر الجاهلی) ، دار الهلال، بیروت، چاپ سال ۱۹۷۵ میلادی .
  • دکتر:جبرائیل، جبور، سلیمان، (الأمراء والقبائل) دار العلم للملایین: بیرت، چاب اول، انتشار سال ۱۹۸۸ میلادی. (به عربی).
  • البرقوتی ، عبدالرحمن ، رکاظ، (شُعَراء ما قَبل الاسِلاْم) دار العلم للملایین: انتشار سال ۱۹۸۸ میلادی. (به عربی).