معادله

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از معادلات)
پرش به: ناوبری، جستجو

معادله (واژه فارسی: هم چندی[۱] یا هَموگـِش[۲]) در ریاضیات بیان برابری دو چیز با استفاده از نماد‌هاست. در تمام معادله‌ها علامت تساوی (=) دیده می‌شود. هر معادله دو طرف دارد که در دو طرف علامت تساوی ظاهر می‌شوند.

تعریف معادله در ریاضیات[ویرایش]

در ریاضی معادله معمولاً بیان برابری دو عبارت است که در یکی یا هردوی آن‌ها متغیر یا متغیرهائی وجود دارند.

معادله‌هائی که فارغ از ارزش (یا مقدار) متغیرها همواره درست باشند، اتحاد نامیده می‌شوند. مثلاً معادله

اتحاد است چون هر چه باشد این برابری همواره درست است. ولی معادله

اتحاد نیست چون فقط اگر مقدار عدد ۱ باشد این برابری برقرار است. مقادیری از متغیرها را که باعث برقراری رابطه برابری در معادله می‌شود، "جواب معادله" می‌نامند. مثلاً در مثال قبل عدد ۱ جواب معادله است. پیدا کردن جواب معادله را "حل معادله" می‌نامند.

حل کردن معادله[ویرایش]

نوشتار اصلی: حل معادله

برای حل معادله باید از خوش تعریفی توابع استفاده کرد مثلاً تابع را بر دو طرف تساوی اثر داده و معادله جدیدی بدست می آوریم مثلاً در مثال قبل بدست می آوریم:

برای اینکه به جواب برسیم باید توابعی را اثر دهیم که تنها در یک طرف معادله باشد. نکته مهم اینجاست که وقتی تابع یک به یک باشد جواب دو معادله با هم برابر است. حل معادله روش معلوم و مجهول کردن: جهت حل معادله یک قانون کلی داریم: ۱- مجهول (x) یک طرف بقیه طرف دوم ۲- اگر عددی را از یک طرف به طرف دیگر ببریم قرینه می‌شود ۳- ضریب مجهول (x) / معلوم = مقدار مجهول. مثال:

۹x+5=14 برای حل جملات شامل x یک طرف نگه داشته بقیه را طرف دوم می بریم. اگر عددی را از یک طرف به طرف دیگر ببریم قرینه می‌شود یعنی علامت آن برعکس می‌شود مثبت به منفی و منفی به مثبت تبدیل می‌شود: 9x=14-۵ مرحله اول در نتیجه 9x=9 مرحله سوم: x=9/9=1 پس x=1 جواب معادله است برای امتحان معادله به جای x درمعادله اولی مقدار بدست آمده را قرار می دهیم باید دو طرف معادله با هم مساوی باشند اگر مساوی نباشند جواب بدست آمده غلط است. حال در معادله اولیه ۹x+5=14 مقدار بدست آمده x=1 را قرار می دهیم داریم: ۹x+5=14 (x=1) ۹*۱+5=9+5=14=۱۴ یعنی دو طرف مساوی اند پس x=1 جواب درست معادله است.

منابع[ویرایش]

  1. لغت نامه دهخدا، http://www.loghatnaameh.org/dehkhodaworddetail-e30551c6cfb54004abcb60a32f4b3735-fa.html.
  2. دکتر حیدری ملایری، فرهنگ ریشه شناختی اخترشناسی-اخترفیزیک http://aramis2.obspm.fr/~heydari/dictionary

جستارهای وابسته[ویرایش]