مرز ایران–عراق

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از مرز ایران و عراق)
پرش به ناوبری پرش به جستجو
خط مرزی ایران–عراق

خط مرزی ایران–عراق نام خط مرزی ۱۴۵۸ کیلومتری بین دو کشور ایران و عراق می‌باشد که در جنوب از خط تالوگ اروند رود (در عراق به اسم شط‌العرب نامیده می‌شود) شروع می‌شود و در نقطه سه‌گانه مرز ایران، عراق، و ترکیه در کوه دالمپر در شمال ختم می‌شود. استان‌های ایرانی خوزستان، ایلام، کرمانشاه، کردستان و آذربایجان غربی قسمتی از این مرز را در بر می‌گیرند.[۱] ایران در بین همسایگانش، طولانی‌ترین مرز را با عراق دارد.

تاریخچه[ویرایش]

قدمت این سرحد به عهدنامه زهاب یا عهدنامه قصر شیرین برمی‌گردد که بین امپراتوری عثمانی و صفویان در ۱۷ مه ۱۶۳۹ میلادی در شهر قصر شیرین عقد شد. این پیمان‌نامه به جنگی که از سال ۱۶۲۳ آغاز شده بود و همچنین به مبارزات ۱۵۰ ساله دو کشور که بیشتر بر سر اختلافات ارضی صورت می‌گرفت، پایان داد. این پیمان با شرط پیوستن ایروان در قفقاز جنوبی به ایران و پیوستن تمام سرزمین‌های میان‌رودان (دربرگیرندهٔ بغداد) به عثمانی انجام گرفت. با این حال این پیمان‌نامه پایان اختلافات مرزی میان ایران و عثمانی نبود. نشانه گذاری دقیق مرزهای این دو کشور در زمان تأسیس جمهوری ترکیه (پس از جنگ جهانی اول و از میان رفتن امپراتوری عثمانی در سال ۱۹۱۸) میان سه کشور ایران، ترکیه و عراق صورت گرفت.

رویدادها[ویرایش]

  • در اسفندماه سال ۱۳۹۲، دکتر علیرضا جهانگیری، با تأکید بر اینکه بین دو کشور موضوعی به نام «معاهده الجزایر» وجود ندارد گفت: «براساس بیانیه الجزایر، دو دولت ایران و عراق، ۲۳ خرداد ۱۳۵۴ (۱۳ ژوئن ۱۹۷۵) برای حل و فصل اختلافات در زمینه‌های مختلف به ویژه موضوعات مرزی در بغداد تشکیل جلسه دادند که حاصل این مذاکرات انعقاد معاهده‌ای بود که به آن «معاهده بغداد» یا «عهدنامه مربوط به مرز دولتی و حسن همجواری ایران و عراق» گفته می‌شود. به ضمیمه این عهدنامه، سه پروتکل در زمینه‌های امنیت مرز، تعیین مرز رودخانه‌ای در شط‌العرب و علامت گذاری مجدد مرز زمینی بین دو کشور در بغداد امضا گردید. او با تشریح مکانیسم پیش‌بینی شده در موافقت‌نامهٔ بین ایران و عراق راجع به مقررات مربوط به کشتیرانی در شط‌العرب مورخ ۲۶ دسامبر ۱۹۷۵ یادآور شد که ایران و عراق به موجب این موافقت‌نامه و به منظور تأمین امنیت و تداوم کشتیرانی در اروندرود، انجام امور مربوط به این آبراه مشترک را به «دفتر مشترک هماهنگی» محول کرده‌اند.[۲]
    مرز ایران–عراق در سال ۲۰۱۵ میلادی
  • در مردادماه سال ۱۳۹۷، رضا میرزایی، مدیرکل امنیتی و انتظامی استانداری کردستان، خبر از درگیری مسلحانه بین گروه‌های تروریستی و نیروهای نظامی ایران داد که در آن ۱۱ نفر کشته و هشت تن زخمی شدند.[۳] به گفتهٔ وی، هشت نفر از کشته‌شدگان، اهل شهرستان مریوان و سه نفر نیز اهل شهرستان قروه بودند. در حالی که معاون استانداری کردستان از کشته شدن ۱۱ نفر در درگیری در منطقه مریوان خبر داده‌بود، روابط عمومی «قرارگاه حمزه سیدالشهداء» وابسته به نیروی زمینی سپاه پاسداران اعلام کرد که ۱۰ نفر از نیروهای نظامی ایران در «حمله تروریستی» به یک پاسگاه مرزی کشته شدند.
  • در شهریورماه سال ۱۳۹۷، رسانه‌های عراقی به نقل از یکی از مسئولان اقلیم کردستان اعلام کردند که گذرگاه کیلی به دلیل آنچه «به وجود آمدن تنش میان مرزبانان ایرانی و عراقی» عنوان شده، بسته شده‌است. جوهر رسول، مدیر گمرک رابرین در سلیمانیه، ادعا کرد: «مرزبانان اقلیم کردستان عراق به دنبال تهیهٔ مکانی برای استراحت بودند که مرزبانان ایرانی مانع آنها شدند و این مسئله باعث ایجاد تنش میان دو طرف شد.» وی افزود که کردستان عراق به منظور جلوگیری از احتمال بروز حادثه غیرمنتظره عبور و مرور از گذرگاه کیلی را ممنوع کرد و این گذرگاه را بست.[۴]

منابع[ویرایش]

  1. http://opil.ouplaw.com/page/iran-iraq-border
  2. «مرز ایران و عراق کجاست؟».
  3. «درگیری در مرز مریوان در غرب ایران ۱۱ کشته بر جای گذاشت».
  4. «بسته شدن یک گذرگاه مرزی میان ایران و عراق».

پیوند به بیرون[ویرایش]

ویدئویی از منطقه مرزی ایران و عراق در اروندرود