مرجان ساتراپی
مرجان ساتراپی | |
|---|---|
 مرجان ساتراپی در جشنواره فیلم کن ۲۰۰۸ | |
| زادهٔ | ۱ آذر ۱۳۴۸ (۵۶ سال) |
| پیشه | نویسنده و پویانما |
مرجان ساتراپی (زادهٔ ۱ آذر ۱۳۴۸) نویسنده، کارگردان، فعال حقوق بشر و پویانمای داستانهای مصور است. شهرت او بیشتر به خاطر رشته داستانهای مصور پرسپولیس است که جلد نخست آن در سال ۲۰۰۰ به زبان فرانسوی چاپ شد. همچنین انیمیشن پرسپولیس به کارگردانی ساتراپی و ونسان پارونو در سال ۲۰۰۷ جایزه هیئت داوران را از جشنوارهٔ فیلم کن دریافت کرد.[۱]
زندگی
[ویرایش]خانواده
[ویرایش]مرجان ساتراپی در ۱ آذر ۱۳۴۸ در رشت زاده شد.[۲] جد مادری وی در زمان ناصرالدینشاه مدتی والی گیلان بود[۲] و به همین علت خانواده مادری وی فامیل ساتراپی را برای خود برگزیدند.[۳][۴][۵][۶][۷][۸]
خروج از ایران
[ویرایش]او در سالهای انقلاب ۱۳۵۷ و جنگ ایران و عراق در تهران بزرگ شد و در سال ۱۹۸۳ در ۱۴ سالگی توسط خانواده به وین اتریش فرستاده شد و نوجوانی را در تنهایی گذرانید.
وی پس از پایان دوران دبیرستان برای تحصیلات دانشگاهی به ایران برگشت. مرجان از سال ۱۹۸۹ تا ۱۹۹۳ در دانشکدهٔ هنرهای زیبای دانشگاه آزاد در رشتهٔ ارتباط تصویری درس خواند و از سال ۱۹۹۰ تا ۱۹۹۴ به نوبت یا همزمان، به عنوان تصویرگر مجلهها یا تدریس زبان فرانسه و زبان انگلیسی و نقاشی یا به عنوان گرافیست مشغول به کار بود. مرجان ساتراپی پس از ازدواج و جدایی در سال ۱۹۹۴ راهی فرانسه شد و تا سال ۱۹۹۷ در استراسبورگ در رشتهٔ تصویرگری آموزش دید. او از سال ۱۹۹۷ در پاریس زندگی میکند و حرفه او نقاشی و تألیف کتابهای کودکان است و با مجلات و روزنامهها همکاری دارد.[۹]
داوری جشنواره کن
[ویرایش]در ۳۰ آوریل ۲۰۰۸ سازماندهندگان جشنواره فیلم کن اعلام کردند که مرجان ساتراپی، عضوی از هیئت داوران جشنواره کن ۲۰۰۸ برای تعیین برنده نخل طلای جایزه اصلی جشنواره است.[۱۰]
رد نشان لژیون دونور
[ویرایش]در ۱۴ ژانویه ۲۰۲۵ مرجان ساتراپی در اعتراض به سیاست ریاکارانه دولت فرانسه در قبال ایران از دریافت نشان لژیون دونور خودداری کرد. ساتراپی به تناقض در سیاستهای فرانسه اشاره کرد و انتقاد کرد که فرزندان مسئولان حکومت ایران در فرانسه آزادانه زندگی میکنند، در حالی که جوانان ایرانی مبارز حتی از دریافت ویزای توریستی محرومند.[۱۱]
او با این تصمیم به فهرست هنرمندان و روشنفکرانی پیوست که نشان لژیون دونور را رد کردهاند. از جمله ژان پل سارتر، آنی ارنو برنده جایزه نوبل و توما پیکتی، اقتصاددان. از دریافتکنندگان این نشان میتوان به ولادیمیر پوتین و بشار اسد اشاره کرد.[۱۱]
کنش سیاسی
[ویرایش]در ۱۶ ژوئن ۲۰۰۹ مرجان ساتراپی و محسن مخملباف در نشست رسمی پارلمان اروپا در بروکسل حضور پیدا کرده و از اعتراضات پس از انتخابات ۱۳۸۸ حمایت کرده و از مقامهای اروپایی خواستند تا ریاستجمهوری محمود احمدینژاد را به رسمیت نشناسند و از جنبش اجتماعی مردم ایران حمایت کنند.[۱۲][۱۳]
آثار
[ویرایش]پرسپولیس
[ویرایش]رشته کتابهای پرسپولیس شامل چهار کتاب است. این رمان به شیوه خودزندگینامه بوده و شخصیت اصلی رمان که راوی داستان است، دختری ایرانی به نام مرجان است. مرجان دختری است که در جریان انقلاب ایران و بحران جنگ ایران و عراق به تشویق خانواده از کشور خارج شده و به اتریش میرود. این کتابها روایت جنگ و آوارگی، زندگی مهاجری در اروپا، بحرانهای مذهبی و سنتی جامعه ایران و حوادث انقلاب و جنگ هستند و تاریخ دههٔ بعد از جنگ ایران را از دید وی بیان میکنند.
پرسپولیس ۲٫۰
[ویرایش]در پی اعتراض جمعی از مردم ایران نسبت به نتایج اعلامشده در انتخابات دهمین دوره ریاستجمهوری ایران، داستان مصور و اینتراکتیو پرسپولیس ۲٫۰ که برگرفته از سبک کار مرجان ساتراپی در رشته کتابهای پرسپولیس بود، در اینترنت منتشر شد.[۱۴]
فیلم پرسپولیس
[ویرایش]فیلم پرسپولیس نخستین فیلم سینمایی مرجان ساتراپی است که در سال ۲۰۰۷ در فرانسه و بر اساس داستان مصور پرسپولیس ساخته شده است. این فیلم جایزه هیئت داوران جشنواره بینالمللی فیلم کن در سال ۲۰۰۷ را به خود اختصاص داد. وی هنگام دریافت جایزه در جشنواره فیلم کن، آن را به مردم ایران اهدا کرد.[۹]
این فیلم از سوی برخی نهادها و رسانههای دولتی نظام جمهوری اسلامی ایران به عنوان اثری ضد ایرانی[۱۵] و ضداسلامی[۱۶] معرفی شد. در ۲۵ بهمن ۱۳۹۷ این فیلم با دوبله فارسی از بیبیسی فارسی به نمایش درآمد.
فیلم خورش آلو با مرغ
[ویرایش]در سال ۲۰۱۱ مرجان ساتراپی فیلم خورش آلو با مرغ را بر اساس کتابی به همین نام، در ژانر درام و با همکاری ونسان پارونو و بازی گلشیفته فراهانی کارگردانی کرد.[۱۷][۱۸][۱۹]
فهرست کتابها
[ویرایش]- پرسپولیس ۱، چاپ به فرانسه: ۲۰۰۰
- پرسپولیس ۲، چاپ به فرانسه: ۲۰۰۱
- پرسپولیس ۳، چاپ به فرانسه: ۲۰۰۲
- پرسپولیس ۴، چاپ به فرانسه: ۲۰۰۳
- هیولاها ماه را دوست ندارند، چاپ به فرانسه: ۲۰۰۱
- گلدوزیها، چاپ به فرانسه: ۲۰۰۳
- خورش آلو با مرغ، چاپ به فرانسه: ۲۰۰۴
- رادیو اکتیو (فیلم) ۲۰۱۹
- Femme, Vie, Liberté[۲۰] ("زن، زندگی، آزادی") ۲۰۲۳
فیلمشناسی
[ویرایش]| سال | فیلم | کارگردان | نویسنده | یادداشت |
|---|---|---|---|---|
| ۲۰۰۷ | پرسپولیس | آری | آری | کارگردان ساتراپی و ونسان پارونو
نامزد شده برای:
برنده: جایزه سینما برای صلح برای ارزشمندترین فیلم سال[۲۱] نامزد شده برای: جایزه گلدن گلوب بهترین فیلم خارجیزبان |
| ۲۰۱۱ | خورش آلو با مرغ | آری | آری | کارگردان ساتراپی و ونسان پارونو |
| ۲۰۱۲ | La bande des Jotas (Gang of the Jotas) | آری | آری | همچنین بازیگر |
| ۲۰۱۴ | صداها | آری | نه | |
| ۲۰۱۹ | رادیو اکتیو | آری | نه | |
| ۲۰۲۱ | The Soloists | نه | نه | آوا (صدا) |
پانویس
[ویرایش]- ↑ Jones، Vanessa E. (۲۰۰۴-۱۰-۰۴). «A life in graphic detail». Boston.com. دریافتشده در ۲۰۲۱-۱۰-۱۲.
- 1 2 Hattenstone, Simon (29 March 2008). "Simon Hattenstone interviews Marjane Satrapi, whose best-selling comic book Persepolis is now an award-winning film!". The Guardian. Retrieved 8 December 2018.
- ↑ Hattenstone, Simon (29 March 2008). "Confessions of Miss Mischief". The Guardian. Retrieved 7 November 2012.
- ↑ Keshmirshekan, Hamid (29 March 2019). Contemporary Art, World Cinema, and Visual Culture. Anthem Press. p. 62. ISBN 9781783089208. Retrieved 31 October 2021.
- ↑ Hattenstone، Simon (۲۰۰۸-۰۳-۲۹). «Confessions of Miss Mischief» (به انگلیسی). The Guardian. شاپا 0261-3077. دریافتشده در ۲۰۲۳-۱۲-۱۸.
- ↑ هرمز فرهمندی (۸ آذر ۱۳۸۶). «ساتراپی: زیر چادر خودم را بدبخت حس میکردم». رادیو فردا. دریافتشده در ۲۰۲۳-۱۲-۱۸.
- ↑ «Marjane Satrapi: Biography, Books & Quotes».
- ↑ "Marjane Satrapi PPT". Course Sidekick (به انگلیسی). Retrieved 2025-01-15.
- 1 2 «جایزه ویژه داوران کن برای مرجانه ساتراپی». بیبیسی فارسی. ۶ خرداد ۱۳۸۶. دریافتشده در ۲۰۲۵-۰۱-۱۵.
- ↑ «کوری و مرجان ساتراپی در جشنواره کن». بیبیسی فارسی. ۱۱ اردیبهشت ۱۳۸۷. دریافتشده در ۲۰۲۱-۱۰-۱۲.
- 1 2 «مرجان ساتراپی در اعتراض به «سیاست دوگانه» فرانسه نسبت به ایران نشان «لژیون دونور» را رد کرد». بیبیسی فارسی. ۲۵ دی ۱۴۰۳.
- ↑ پژمان اکبرزاده (۲۸ خرداد ۱۳۸۸). «محسن مخملباف: گزارش به پارلمان اروپا دربارهٔ انتخابات». رادیو زمانه. دریافتشده در ۲۰۲۵-۰۱-۱۵.
- ↑ مریم افشنگ (۲۷ خرداد ۱۳۸۸). «مخملباف: این انتخابات یک جنبش اجتماعی است». بیبیسی فارسی. دریافتشده در ۲۰۲۵-۰۱-۱۵.
- ↑ «پرسپولیس ۲: پرندهٔ کوچک ترانهای برای مردم سرزمینم بخوان – ۱۳۸۸/۴/۱۲». بخش فارسی دویچه وله. ۱۲ تیر ۱۳۸۸. دریافتشده در ۲۰۲۵-۰۱-۱۵.
- ↑ ««پرسپولیس»، روایتی تلخ از ایران در جشنواره کن». خبرگزاری فارس. ۲۹ اردیبهشت ۱۳۸۶. بایگانیشده از اصلی در ۲۶ مه ۲۰۰۷. دریافتشده در ۲ ژوئن ۲۰۰۷.
- ↑ «کلهر: توجه کن به «پرسپولیس» در راستای اسلامستیزی فرانسه است». خبرگزاری فارس. ۷ خرداد ۱۳۸۶. دریافتشده در ۲۰۲۵-۰۱-۱۵.
- ↑ Weissberg، Jay (۲۰۱۱-۰۹-۰۳). «Chicken With Plums». Variety (به انگلیسی). دریافتشده در ۲۰۲۱-۱۰-۱۲.
- ↑ «Chicken with Plums: Venice Film Review». The Hollywood Reporter (به انگلیسی). ۲۰۱۱-۰۹-۰۳. دریافتشده در ۲۰۲۱-۱۰-۱۲.
- ↑ "Chicken With Plums (Poulet Aux Prunes) – review". the Guardian (به انگلیسی). 2011-09-04. Retrieved 2021-10-12.
- ↑ به کوشش مرجان ساتراپی. زن زندگی آزادی
- ↑ Schmitz, Cordula (2008-02-12). "Cinema for Peace: Joschka Fischer singt mit seinen Freunden". DIE WELT. Retrieved 2020-07-24.
منابع
[ویرایش]پیوند به بیرون
[ویرایش]
- چند صفحه از کتاب پرسپولیس
- گزارش رادیو زمانه از دریافت جایزه توسط مرجانه ساتراپی
- معرفی و نقد کتاب پرسپولیس
| عمومی | |
|---|---|
| کتابخانههای ملی | |
| نهادهای پژوهش هنری | |
| واژهنامههای زندگینامهای | |
| پایگاههای دادهٔ علمی | |
| سایر |
|
- ادبیات مهاجرت ایران
- افراد زنده
- اهالی رشت
- ایرانیان مقیم پاریس
- ایرانیتبارهای مهاجرتکرده به فرانسه
- پویانماهای اهل ایران
- تصویرگران اهل ایران
- تصویرگران زن
- دانشآموختگان دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی
- دور از وطنهای اهل ایران در اتریش
- رماننویسان زن اهل ایران
- زادگان ۱۳۴۸
- زادگان ۱۹۶۹ (میلادی)
- زنان سده ۲۰ (میلادی) اهل فرانسه
- سوسیالیستهای اهل ایران
- سوسیالیستهای اهل فرانسه
- شهروندان فرانسه از طریق تغییر تابعیت
- فعالان دموکراسی اهل فرانسه
- فعالان دموکراسی در ایران
- فیلمنامهنویسان زن اهل ایران
- کارگردانان زن فیلم اهل ایران
- کارگردانان زن فیلم اهل فرانسه
- کارگردانان فیلم اهل ایران
- نویسندگان رمان گرافیکی اهل ایران
- نویسندگان رمان گرافیکی اهل فرانسه
- نویسندگان زن اهل ایران
- نویسندگان زن سده ۲۰ (میلادی) اهل ایران
- نویسندگان زن سده ۲۱ (میلادی) اهل ایران
- نویسندگان زن سده ۲۱ (میلادی) اهل فرانسه
- نویسندگان فرانسویزبان
- نویسندگان کمیک اهل ایران
- نویسندگان کمیک اهل فرانسه
- نویسندگان کمیک زن
- هنرمندان زن سده ۲۱ (میلادی) اهل فرانسه
- هنرمندان سده ۲۰ (میلادی) اهل ایران
- هنرمندان سده ۲۱ (میلادی) اهل ایران
- هنرمندان کمیکس اهل ایران
- هنرمندان کمیکس اهل فرانسه