مدل ذهنی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
فارسیEnglish

مدل ذهنی توصیف فرایند تفکر فردی دربارهٔ چگونگی کار در دنیای واقعی است. مدل ذهنی نمایشی از جهان پیرامون، روابط بین بخشهای مختلف آن و درک مستقیم یک فرد در مورد اقدامات خود و نتایج آن می‌باشد. مدل‌های ذهنی می‌توانند رفتار را شکل دهند و رهیافتی را برای حل مشکلات (مشابه با یک الگوریتم شخصی) و انجام وظایف ایجاد کنند.

مدل ذهنی نوعی نماد داخلی یا نمایش واقعیت خارجی است، فرضیه‌ای که نقش مهمی در شناخت، استدلال و تصمیم‌گیری بازی می‌کند. کنت کریک در سال ۱۹۴۳ پیشنهاد کرد که ذهن «مدل‌های کوچک» واقعیت را برای پیش‌بینی رویدادهایی که استفاده می‌کند، ایجاد می‌کند.

جی رایت فرستر مدل‌های ذهنی عمومی را تعریف کرد:

تصویر جهان اطراف ما، که در ذهن خود نگه می‌داریم فقط یک مدل است. هیچ‌کس در سر خود همه جهان، دولت یا کشور را تصور نمی‌کند. او فقط مفاهیم و روابط بین آن‌ها را انتخاب کرده و از آن‌ها برای نشان دادن سیستم واقعی استفاده می‌کند (فرستر، ۱۹۷۱).

در روانشناسی، اصطلاح مدل‌های ذهنی گاهی اوقات برای اشاره به بازنمایی‌های ذهنی یا شبیه‌سازی ذهنی به‌طور کلی استفاده می‌شود. در موارد دیگر از آن برای اشاره به مدل‌های ذهنی، استدلال و نظریه مدل ذهنی استدلال که توسط فیلیپ جانسون – لیرد و روث م.جی. بایرن توسعه یافته‌است، استفاده می‌شود.

تاریخچه[ویرایش]

باور بر این است که اصطلاح مدل ذهنی در سال ۱۹۴۳ توسط کنت کریک در کتاب ماهیت توضیح مطرح شده‌است. ژرژ هنری لوکت در کتاب نقاشی‌های کودکان (Le dessin enfantin) که در سال ۱۹۲۷ توسط آلکان (پاریس) منتشر شد، استدلال کرد که کودکان مدل‌های درونی را ایجاد می‌کنند، که این دیدگاه متأثر از دیگر روان شناسان کودک، ژان پیاژه، می‌باشد.

فیلیپ جانسون-لیرد در سال ۱۹۸۳ کتاب مدل‌های ذهنی: به سوی علوم شناختی زبان، استنتاج و آگاهی را منتشر کرد. همچنین در همان سال، ددر گنتنر و آلبرت استیونس مجموعه‌ای از فصل‌ها را در یک کتاب تحت عنوان مدل‌های ذهنی ویرایش کردند. خط اول کتاب آن‌ها مفهوم را بیشتر توضیح می‌دهد: «یکی از ویژگی‌های این فصل تمرکز بر آشکارسازی می‌باشد؛ دیدگاه‌های مردم در مورد جهان، خودشان، توانایی‌های خود و وظایفی که از آن‌ها خواسته شده‌است یاد بگیرند، به شدت وابسته به مفهوم‌سازی است که آن‌ها به کار می‌گیرند.» (کتاب مدل ذهنی)

از آن پس، بحث و استفاده از این مفهوم در تعامل انسان - کامپیوتر و قابلیت استفاده توسط پژوهشگرانی همچون دونالد نورمن و استیو کروگ وجود داشته‌است (کتاب مرا به فکر وادار مکن). والتر Kintsch و Teun A. ون Dijk، با استفاده از مدل وضعیت ارتباط مدل‌های ذهنی را برای تولید و درک گفتمان نشان داد. (کتاب: استراتژی تفکر گفتمان، ۱۹۸۳).

مدل‌های ذهنی و استدلال[ویرایش]

یک دیدگاه استدلال انسانی این است که استدلال انسانی به مدل‌های ذهنی بستگی دارد. در این دیدگاه، مدل‌های ذهنی می‌توانند از ادراک، تخیل، یا درک گفتمان ساخته شوند (جانسون لیرد، ۱۹۸۳). چنین مدل‌های ذهنی شبیه به مدل‌های معماران یا نمودارهای فیزیکدانان است؛ ساختار آن‌ها مشابه ساختار وضعیتی است که آن‌ها بر خلاف ساختار اشکال منطقی مورد استفاده در نظریه‌های قضایی رسمی استدلال می‌کنند. در این راستا، آن‌ها شباهت اندکی به تصاویر نظریه تصویری زبان، که توسط فیلسوف لویدویگ ویتگنشتاین در سال ۱۹۲۲ نوشته شده‌است، دارند. فیلیپ جانسون لیرد و روت مژده بایرن تئوری مدل‌های ذهنی را توسعه دادند که این فرض را مطرح می‌کند که استدلال نه به فرم منطقی، بلکه به مدل‌های ذهنی بستگی دارند (جانسون لیرد و برن، ۱۹۹۱).

اصول مدل‌های ذهنی[ویرایش]

مدل‌های ذهنی بر اساس مجموعه‌ای از مفروضات اساسی (axioms) هستند، که آن‌ها را از دیگر بازنمایی‌های پیشنهادی در روانشناسی استدلال متمایز می‌کند (برن و جانسون لیرد، ۲۰۰۹). هر مدل ذهنی نشان دهنده احتمال می‌باشد. یک مدل ذهنی، احتمالی را نشان می‌دهد که در همه شیوه‌های مختلف ممکن است رخ دهد (جانسون-لیرد و برن، ۲۰۰۲). مدل‌های ذهنی نمادین هستند، به عنوان مثال، هر بخشی از یک مدل مربوط به هر بخشی که نشان می‌دهد، می‌باشد (Johnson-Laird، ۲۰۰۶). مدل‌های ذهنی مبتنی بر یک اصل حقیقت هستند: آن‌ها به‌طور معمول تنها شرایطی را که احتمال پذیر هستند را نشان می‌دهند، و هر مدل احتمالاً تنها نشان دهنده آن چیزی است که در این احتمال با توجه به گزاره درست باشد. با این حال، مدل‌های ذهنی می‌توانند آنچه را که اشتباه می‌باشد را نشان دهند، که به‌طور موقت تصور می‌شد درست است، مثلاً، در شرایط شرطی خلاف واقع و تفکر انتقادی (برین، ۲۰۰۵).

استدلال با مدل‌های ذهنی[ویرایش]

مردم به این نتیجه می‌رسند که استنتاج زمانی معتبر است که تمامی احتمالات را دربر گرفته باشد. روش‌های استدلال با مدل‌های ذهنی وابسته به مثال‌های نقض جهت جلوگیری از نتیجه‌گیری نامعتبر می‌باشند؛ آن‌ها روایی را تأیید می‌کنند و اطمینان حاصل می‌کنند که نتیجه‌گیری بر روی تمامی مدل‌های پیش‌فرض انجام می‌شود. ریاضیدانان بر روی زیر مجموعه‌ای از مدل‌های احتمالی مشکلات مدل چندگانه (اغلب فقط یک مدل واحد) تمرکز می‌کنند. سهولت دستیابی ریاضیدانان به نتایج توسط بسیاری از عوامل، از جمله سن و حافظه کاری تحت تأثیر قرار می‌گیرد (Barrouillet et al. ، ۲۰۰۰). آن‌ها نتیجه را رد می‌کنند، در صورتی که مثال نقض بیابند، به عنوان مثال، احتمالی که پیشفرض اتفاق بیفتد اما نتیجه‌گیری انجام نمی‌شود (Schroyens et al. 2003؛ Verschueren et al 2005).

نقدها[ویرایش]

بحث علمی همچنان در مورد این است که آیا استدلال انسانی بر اساس مدل‌های ذهنی، در مقابل قاعده‌های رسمی استنباط (به عنوان مثال، O'Brien، ۲۰۰۹)، قوانین خاص محدوده استنباط (به عنوان مثال، چنگ و هولیوک، ۲۰۰۸؛ Cosmides، ۲۰۰۵)، یا احتمالات (به عنوان مثال Oaksford و Chater، ۲۰۰۷) می‌باشد. بسیاری از مقایسه‌های تجربی نظریه‌های مختلف انجام شده‌است (به عنوان مثال Oberauer، ۲۰۰۶).

مدل‌های ذهنی سیستم‌های دینامیکی، مدل‌های ذهنی در دینامیک سیستم[ویرایش]

مشخصات[ویرایش]

یک مدل ذهنی به‌طور کلی:

  • بر مبنای حقایق غیرقابل تعریف، محکوم، مبهم یا ناقص
  • انعطاف‌پذیر - به‌طور قابل توجهی تغییرپذیر در شرایط مثبت همانند شرایط منفی.
  • فیلتر اطلاعاتی – باعث درک انتخابی، درک تنها قسمت‌های انتخاب شده اطلاعات می‌شود.
  • بسیار محدود، در مقایسه با پیچیدگی‌های جهان و حتی زمانی که یک مدل علمی، گسترده و مطابق با یک واقعیت خاص در نتیجه عواقب منطقی آن باشد، باید محدودیت‌هایی مانند کارکرد حافظه را در نظر بگیریم؛ به عنوان مثال، قوانین مربوط به حداکثر تعداد عناصر که مردم می‌توانند به یاد داشته باشد، گشتالت‌ها یا شکست اصول منطق و غیره.
  • وابسته به منابع اطلاعاتی که هر کسی نمی‌تواند جای دیگری پیدا کند، در هر زمان در دسترس است و می‌تواند مورد استفاده قرار گیرد.

مدلهای ذهنی یک راه اساسی برای درک یادگیری سازمان یافته هستند. مدل‌های ذهنی در علم طرز سخن، به عنوان «تصاویر عمیق تفکر و عمل» توصیف شده‌است. مدل‌های ذهنی برای درک دنیا بسیار اساسی هستند که مردم به سختی از آن‌ها آگاه هستند.

بیان مدل‌های ذهنی سیستم‌های پویا[ویرایش]

S.N. Groesser and M. Schaffernicht در سال ۲۰۱۲ سه روش اساسی را که معمولاً مورد استفاده قرار می‌گیرند را توصیف می‌کنند.

  • نمودارهای حلقه علمی – نشانگر گرایش و مسیر ارتباط اطلاعاتی و نتایج ناشی از آن و حلقه‌های بازخورد
  • نمودار ساختار سیستم – راه دیگری برای بیان ساختار یک سیستم دینامیکی کیفی
  • نمودار سهام و جریان – راهی برای اندازه‌گیری ساختار یک سیستم پویا

این روش‌ها نشان می‌دهد که یک مدل ذهنی سیستم پویا، به عنوان یک مدل واضح، در مورد یک سیستم خاص بر اساس باورهای درونی نوشته شده‌است. تجزیه و تحلیل این بازنمودهای گرافیکی، محدوده تحقیقاتی در زمینه بسیاری از علوم اجتماعی است. به علاوه اخیراً ابزارهای نرم‌افزاری برای ضبط و تجزیه و تحلیل خواص ساختاری و عملکردی مدل‌های ذهنی فردی مانند Mental Modeler «ابزار مدل سازمانی مشارکتی مبتنی بر نقشه‌برداری شناختی منطق فازی»، برای جمع‌آوری/ مقایسه/ ترکیب نمایه‌های ذهنی افراد برای استفاده در تحقیقات علوم اجتماعی، تصمیم‌گیری مشترک و برنامه‌ریزی منابع طبیعی توسعه یافته و استفاده شده‌است.

مدل ذهنی در ارتباط با پویایی سیستم و تفکر سیستمی[ویرایش]

در ساده‌سازی واقعیت، ایجاد یک مدل می‌تواند احساس واقعیت را ایجاد کند، که به دنبال غلبه بر تفکر سیستمیک و پویش سیستم است.

این دو روش می‌تواند به ایجاد هماهنگی بهتر با واقعیت مدل‌های ذهنی کمک کند و آن را به‌طور دقیق شبیه‌سازی کند. همچنین احتمال را افزایش می‌دهند که پیامدهای چگونگی تصمیم‌گیری و عمل مطابق با چگونگی برنامه‌ریزی است.

  • دینامیک سیستم – توسعه مدل‌های ذهنی از طریق ایجاد مدل‌های صریح، که واضح و آسان است و می‌توانند با یکدیگر مقایسه شوند.
  • تفکر سیستمیک – به دنبال ابزاری برای بهبود مدل‌های ذهنی و در نتیجه بهبود کیفیت تصمیمات پویا بر اساس مدل ذهنی است.

یادگیری تک حلقه‌ای و دو حلقه‌ای[ویرایش]

پس از تجزیه و تحلیل ویژگی‌های اساسی، دخیل کردن روند تغییر مدل‌های ذهنی، یا روند یادگیری لازم است. یادگیری یک فرایند حلقه بازگشت است و حلقه‌های بازخورد می‌تواند همانند یادگیری تک حلقه‌ای و دو حلقه‌ای نشان‌دهنده شود.

یادگیری تک حلقه‌ای[ویرایش]

مدلهای ذهنی بر نحوه کار با اطلاعات و تعیین تصمیم نهایی تأثیر می‌گذارند. تصمیم خود تغییر می‌کند، اما مدل‌های ذهنی به همان حال باقی می‌ماند. این روش غالب برای یادگیری است، زیرا بسیار راحت است. یک مدل ذهنی ایجاد شده ثابت است، بنابراین تصمیم بعدی بسیار سریع می‌باشد.

یادگیری دو حلقه‌ای[ویرایش]

یادگیری دو مرحله‌ای زمانی استفاده می‌شود که لازم است مدل ذهن بر اساس نوع تصمیم‌گیری تغییر کند. بر خلاف حلقه‌های تک، این مدل شامل تغییر در درک، از ساده و استاتیک به گسترده‌تر و پویاتر است، مانند توجه به تغییرات محیط اطراف و نیاز به تغییرات اصلاح در مدل‌های ذهنی.

منابع[ویرایش]

  1. Barrouillet, P. et al. (2000). Conditional reasoning by mental models: chronometric and developmental evidence. Cognit. 75, 237-266.
  2. Byrne, R.M.J. (2005). The Rational Imagination: How People Create Counterfactual Alternatives to Reality. Cambridge MA: MIT Press.
  3. Byrne, R.M.J. & Johnson-Laird, P.N. (2009). 'If' and the problems of conditional reasoning. Trends in Cognitive Sciences. 13, 282-287
  4. Cheng, P.C. and Holyoak, K.J. (2008) Pragmatic reasoning schemas. In Reasoning: studies of human inference and its foundations (Adler, J.E. and Rips, L.J. , eds), pp. 827–842, Cambridge University Press
  5. Cosmides, L. et al. (2005) Detecting cheaters. Trends in Cognitive Sciences. 9,505–506
  6. Forrester, J. W. (1971) Counterintuitive behavior of social systems. Technology Review.
  7. Oberauer K. (2006) Reasoning with conditionals: A test of formal models of four theories. Cognit. Psychol. 53:238–283.
  8. O’Brien, D. (2009). Human reasoning includes a mental logic. Behav. Brain Sci. 32, 96–97
  9. Oaksford, M. and Chater, N. (2007) Bayesian Rationality. Oxford University Press
  10. Johnson-Laird, P.N. (1983). Mental Models: Towards a Cognitive Science of Language, Inference, and Consciousness. Cambridge: Cambridge University Press.
  11. Johnson-Laird, P.N. (2006) How We Reason. Oxford University Press
  12. Johnson-Laird, P.N. and Byrne, R.M.J. (2002) Conditionals: a theory of meaning, inference, and pragmatics. Psychol. Rev. 109, 646–678
  13. Schroyens, W. et al. (2003). In search of counterexamples: Deductive rationality in human reasoning. Quart. J. Exp. Psychol. 56(A), 1129–1145.
  14. Verschueren, N. et al. (2005). Everyday conditional reasoning: A working memory-dependent tradeoff between counterexample and likelihood use. Mem. Cognit. 33, 107-119.

A mental model is an explanation of someone's thought process about how something works in the real world. It is a representation of the surrounding world, the relationships between its various parts and a person's intuitive perception about his or her own acts and their consequences. Mental models can help shape behaviour and set an approach to solving problems (similar to a personal algorithm) and doing tasks.

A mental model is a kind of internal symbol or representation of external reality, hypothesized to play a major role in cognition, reasoning and decision-making. Kenneth Craik suggested in 1943 that the mind constructs "small-scale models" of reality that it uses to anticipate events.

Jay Wright Forrester defined general mental models as:

The image of the world around us, which we carry in our head, is just a model. Nobody in his head imagines all the world, government or country. He has only selected concepts, and relationships between them, and uses those to represent the real system (Forrester, 1971).

In psychology, the term mental models is sometimes used to refer to mental representations or mental simulation generally. At other times it is used to refer to § Mental models and reasoning and to the mental model theory of reasoning developed by Philip Johnson-Laird and Ruth M.J. Byrne.

History

The term mental model is believed to have originated with Kenneth Craik in his 1943 book The Nature of Explanation.[1][2] Georges-Henri Luquet in Le dessin enfantin (Children's drawings), published in 1927 by Alcan, Paris, argued that children construct internal models, a view that influenced, among others, child psychologist Jean Piaget.

Philip Johnson-Laird published Mental Models: Towards a Cognitive Science of Language, Inference and Consciousness in 1983. In the same year, Dedre Gentner and Albert Stevens edited a collection of chapters in a book also titled Mental Models.[3] The first line of their book explains the idea further: "One function of this chapter is to belabor the obvious; people's views of the world, of themselves, of their own capabilities, and of the tasks that they are asked to perform, or topics they are asked to learn, depend heavily on the conceptualizations that they bring to the task." (see the book: Mental Models).

Since then, there has been much discussion and use of the idea in human-computer interaction and usability by researchers including Donald Norman and Steve Krug (in his book Don't Make Me Think). Walter Kintsch and Teun A. van Dijk, using the term situation model (in their book Strategies of Discourse Comprehension, 1983), showed the relevance of mental models for the production and comprehension of discourse.

Mental models and reasoning

One view of human reasoning is that it depends on mental models. In this view, mental models can be constructed from perception, imagination, or the comprehension of discourse (Johnson-Laird, 1983). Such mental models are similar to architects' models or to physicists' diagrams in that their structure is analogous to the structure of the situation that they represent, unlike, say, the structure of logical forms used in formal rule theories of reasoning. In this respect, they are a little like pictures in the picture theory of language described by philosopher Ludwig Wittgenstein in 1922. Philip Johnson-Laird and Ruth M.J. Byrne developed a theory of mental models which makes the assumption that reasoning depends, not on logical form, but on mental models (Johnson-Laird and Byrne, 1991).

Principles of mental models

Mental models are based on a small set of fundamental assumptions (axioms), which distinguish them from other proposed representations in the psychology of reasoning (Byrne and Johnson-Laird, 2009). Each mental model represents a possibility. A mental model represents one possibility, capturing what is common to all the different ways in which the possibility may occur (Johnson-Laird and Byrne, 2002). Mental models are iconic, i.e., each part of a model corresponds to each part of what it represents (Johnson-Laird, 2006). Mental models are based on a principle of truth: they typically represent only those situations that are possible, and each model of a possibility represents only what is true in that possibility according to the proposition. However, mental models can represent what is false, temporarily assumed to be true, for example, in the case of counterfactual conditionals and counterfactual thinking (Byrne, 2005).

Reasoning with mental models

People infer that a conclusion is valid if it holds in all the possibilities. Procedures for reasoning with mental models rely on counter-examples to refute invalid inferences; they establish validity by ensuring that a conclusion holds over all the models of the premises. Reasoners focus on a subset of the possible models of multiple-model problems, often just a single model. The ease with which reasoners can make deductions is affected by many factors, including age and working memory (Barrouillet, et al., 2000). They reject a conclusion if they find a counterexample, i.e., a possibility in which the premises hold, but the conclusion does not (Schroyens, et al. 2003; Verschueren, et al., 2005).

Criticisms

Scientific debate continues about whether human reasoning is based on mental models, versus formal rules of inference (e.g., O'Brien, 2009), domain-specific rules of inference (e.g., Cheng & Holyoak, 2008; Cosmides, 2005), or probabilities (e.g., Oaksford and Chater, 2007). Many empirical comparisons of the different theories have been carried out (e.g., Oberauer, 2006).

Mental models of dynamics systems: mental models in system dynamics

Characteristics

A mental model is generally:

  • founded on unquantifiable, impugnable, obscure, or incomplete facts
  • flexible – is considerably variable in positive as well as in negative sense
  • an information filter – causes selective perception, perception of only selected parts of information
  • very limited, compared with the complexities of the world, and even when a scientific model is extensive and in accordance with a certain reality in the derivation of logical consequences of it, it must take into account such restrictions as working memory; i.e., rules on the maximum number of elements that people are able to remember, gestaltisms or failure of the principles of logic, etc.
  • dependent on sources of information, which one can not find anywhere else, are available at any time and can be used.[4][5][6]

Mental models are a fundamental way to understand organizational learning. Mental models, in popular science parlance, have been described as "deeply held images of thinking and acting".[7] Mental models are so basic to understanding the world that people are hardly conscious of them.

Expression of mental models of dynamic systems

S.N. Groesser and M. Schaffernicht (2012) describe three basic methods which are typically used:

  • Causal loop diagrams – displaying tendency and a direction of information connections and the resulting causality and feedback loops
  • System structure diagrams – another way to express the structure of a qualitative dynamic system
  • Stock and flow diagrams - a way to quantify the structure of a dynamic system

These methods allow showing a mental model of a dynamic system, as an explicit, written model about a certain system based on internal beliefs. Analyzing these graphical representations has been an increasing area of research across many social science fields.[8] Additionally software tools that attempt to capture and analyze the structural and functional properties of individual mental models such as Mental Modeler, "a participatory modeling tool based in fuzzy-logic cognitive mapping",[9] have recently been developed and used to collect/compare/combine mental model representations collected from individuals for use in social science research, collaborative decision-making, and natural resource planning.

Mental model in relation to system dynamics and systemic thinking

In the simplification of reality, creating a model can find a sense of reality, seeking to overcome systemic thinking and system dynamics.

These two disciplines can help to construct a better coordination with the reality of mental models and simulate it accurately. They increase the probability that the consequences of how to decide and act in accordance with how to plan.[4]

  • System dynamics – extending mental models through the creation of explicit models, which are clear, easily communicated and can be compared with each other.
  • Systemic thinking – seeking the means to improve the mental models and thereby improve the quality of dynamic decisions that are based on mental models.

Single and double-loop learning

After analyzing the basic characteristics, it is necessary to bring the process of changing the mental models, or the process of learning. Learning is a back-loop process, and feedback loops can be illustrated as: single-loop learning or double-loop learning.

Single-loop learning

Mental models affect the way that people work with information, and also how they determine the final decision. The decision itself changes, but the mental models remain the same. It is the predominant method of learning, because it is very convenient.

Double-loop learning

Double-loop learning (see diagram below) is used when it is necessary to change the mental model on which a decision depends. Unlike single loops, this model includes a shift in understanding, from simple and static to broader and more dynamic, such as taking into account the changes in the surroundings and the need for expression changes in mental models.[5]

Process of learning
Feedback process
Single-loop learning
Double-loop learning

See also

Notes

  1. ^ Nersessian, Nancy J. (1992). "In the Theoretician's Laboratory: Thought Experimenting as Mental Modeling" (PDF). PSA: Proceedings of the Biennial Meeting of the Philosophy of Science Association. 1992 (2): 291–301. doi:10.1086/psaprocbienmeetp.1992.2.192843. Retrieved 17 July 2014. The contemporary notion that mental modelling plays a significant role in human reasoning was formulated, initially, by Kenneth Craik in 1943.
  2. ^ Staggers, Nancy; Norcio, A.F. (1993). "Mental models: concepts for human-computer interaction research" (PDF). International Journal of Man-Machine Studies. 38 (4): 587–605. doi:10.1006/imms.1993.1028. Retrieved 17 July 2014. Although Johnson-Laird (1989) is generally credited with coining the term mental model, the history of the concept may be traced to Craik's (1943) work entitled The Nature of Explanation.
  3. ^ "Mental models", report at www.lauradove.info.
  4. ^ a b Šusta, Marek. "Několik slov o systémové dynamice a systémovém myšlení" (PDF) (in Czech). Proverbs, a.s. pp. 3–9. Retrieved 2009-01-15.
  5. ^ a b Mildeova, S., Vojtko V. (2003). Systémová dynamika (in Czech). Prague: Oeconomica. pp. 19–24. ISBN 978-80-245-0626-5.CS1 maint: multiple names: authors list (link)
  6. ^ Ford, David N., Sterman, John D. "Expert Knowledge Elicitation to Improve Mental and Formal Models" (PDF). Cambridge, Massachusetts, US - Massachusetts Institute of Technology. pp. 18–23. Retrieved 2009-01-11.CS1 maint: multiple names: authors list (link)
  7. ^ "Leading for a Change", Ralph Jacobson, 2000, Chapter 5, Page102
  8. ^ Jones, Natalie A.; Ross, Helen; Lynam, Timothy; Perez, Pascal; Leitch, Anne (2011). "Mental Models: An Interdisciplinary Synthesis of Theory and Methods" (PDF). Ecology and Society. 16 (1). doi:10.5751/ES-03802-160146.
  9. ^ "Mental Modeler: A Fuzzy-Logic Cognitive Mapping Modeling Tool for Adaptive Environmental Management" (PDF). mentalmodeler.com. Retrieved 28 May 2019.

References

Further reading

External links