پرش به محتوا

مداخله به رهبری عربستان سعودی در جنگ داخلی یمن

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

حمله نظامی به کشور یمن، در ۲۵ مارس ۲۰۱۵ میلادی برابر با ۶ فروردین ۱۳۹۴ با حمله هوایی ائتلافی از کشورهای منطقه به رهبری عربستان سعودی به یمن،[۱] با نام عملیات طوفان قاطع (به عربی: عملیة عاصِفة الحزم)[۲] و به درخواست رئیس‌جمهور مستعفی یمن شروع شد.[۳][۴] این حمله از ۲ اردیبهشت با نام عملیات احیای امید (به عربی: عملیة إعادة الأمل) ادامه یافت.[۵]

هواپیماهای پنج کشور عضو شورای همکاری خلیج فارس (عربستان سعودی، امارات متحده عربی، قطر، کویت و بحرین) به همراه مراکش، مصر، اردن و سودان در این حمله مشارکت داشتند و سومالی نیز اجازه استفاده از پایگاه‌های نظامی خود را برای حمله داده بود.[۶] پاکستان نیز برای پیوستن به این ائتلاف دعوت شده بود اما مقامات این کشور از شرکت در این جنگ انصراف دادند.[۷]

ایالات متحده آمریکا پشتیبانی اطلاعاتی و لجستیکی ارائه کرد؛ از جمله سوخت‌گیری هوایی و تجسس و نجات برای خلبان‌های ائتلاف که هواپیمای آن‌ها سقوط کرده است.[۸]

این کشور همچنین فروش سلاح به کشورهای ائتلاف را شتاب بخشیده است[۹] و به حملات پهپادی به القاعده در شبه جزیره عربستان ادامه داده است. در ژانویه ۲۰۱۶، وزیر امور خارجه عربستان گفت که مقامات آمریکایی و بریتانیایی در مراکز کنترل و فرماندهی، مسئول حملات هوایی به رهبری عربستان سعودی در یمن بوده‌اند که به فهرست اهداف دسترسی دارند ولی در برگزیدن اهداف درگیر نیستند.[۱۰][۱۱][۱۲]

این عملیات در پشتیبانی از دولت عبدربه منصور هادی و بر ضد حوثی‌ها (انصارالله)[۱۳] و پشتیبانان علی عبدالله صالح رئیس‌جمهور پیشین یمن صورت گرفته که صنعاء پایتخت یمن و بیشتر مناطق شمال یمن را در اختیار دارند.[۱۴][۱۵] همه کشورهای عضو شورای همکاری کشورهای عرب خلیج فارس به جز عمان در این عملیات شرکت کرده و از درخواست هادی منصور هادی جهت مبارزه با حوثی‌ها در یمن استقبال کردند.[۱۶] همچنین عربستان سعودی یکی از دلایل اقدام نظامی خود در یمن را دست‌یابی حوثی‌ها به موشک‌های بالستیک و به‌طور کلی مسائل امنیتی منطقه‌ای عنوان کرد.[۱۴][۱۷][۱۸]

اتحادیه عرب پشتیبانی خود را از این عملیات اعلام کرد همچنین اعضای این اتحادیه در نشست سالانه خود در شرم‌الشیخ بیانیه‌ای صادر کردند و خواستار تشکیل نیروی نظامی مشترک شدند.[۱۹]

این حمله و محاصره یمن توسط عربستان سعودی[۲۰][۲۱] منجر به وقوع یک بحران انسانی و قحطی فراگیر، گسترش وبا و نیز تخریب گسترده میراث تاریخی یمن با قدمت تا سه هزار سال شده است.[۲۲][۲۳][۲۴][۲۵][۲۶][۲۷]

زمینه

[ویرایش]

تحولات جنگ

[ویرایش]

عملیات نیروهای ائتلاف دربرگیرنده حملات هوایی بوده و بیشتر بر مناطق اداری و نظامی شهر صنعا متمرکز بوده است. مراکز دفاع هوایی، سکوهای پرتاب موشک اسکاد و جنگنده‌های شبه نظامیان از جمله اهداف دیگر جنگنده بمب‌افکنهای ائتلاف بوده‌اند و مناطقی در نزدیکی کاخ ریاست جمهوری در صنعا نیز هدف بمباران هوایی قرار گرفته‌اند. همچنین شبه‌نظامیان انصارالله نیروهای ائتلاف را متهم کرده‌اند که با بمباران اردوگاه آوارگان در شهر شمالی صعده که از پایگاه‌های این نیروها به‌شمار می‌رود، ۴۰ نفر از جمله زنان و کودکان را کشته‌اند.[۲۸]

شامگاه ۳۱ ماه مارس انفجار در یک کارخانه لبنیات در شهر حدیده، بیش از ۳۵ کشته بر جای گذاشته است. اما روشن نیست که این انفجار کار نیروهای ائتلاف به رهبری عربستان سعودی بوده یا شورشیان.[۲۹]

در پنجمین روز از آغاز حمله، انصارالله و نیروهای وفادار به علی عبدالله صالح یورش تازه‌ای را برای تصرف شهر عدن که از سوی منصور هادی به عنوان پایتخت موقت کشور انتخاب شده‌بود آغاز کردند.[۲۸] بر اساس اعلام یونیسف از ۲۶ مارس تا ۲۴ آوریل و در مدت حدود یک ماه از آغاز درگیری نظامی یمن، دست کم ۱۱۵ کودک کشته و ۱۷۲ کودک نیز زخمی شدند.[۳۰]

ایرنا به نقل از شبکه «المسیره» یمن، واحد نظارت مرکز حقوق بشر و آمار حملات سعودی یمن با صدور بیانیه‌ای اعلام کرد: تا ماه اول سال ۲۰۲۱میلادی ۱۶ هزار و ۹۷۸ شهروند یمنی بر اثر حملات زمینی، هوایی و دریایی ائتلاف سعودی کشته شده‌اند که سه هزار و ۷۹۰ نفر از آنها کودک و ۲ هزار و ۳۸۱ نفر زن هستند.

این مرکز تعداد مجروحان جنگ ائتلاف سعودی را ۲۶ هزار و ۲۰۳ نفر اعلام کرد که چهار هزار و ۸۹ نفر آنها کودک و ۲ هزار و ۷۸۰ نفر زن هستند.

بر اساس این گزارش ۹ هزار و ۱۳۵ مرکز و تأسیسات زیربنایی این کشور در طی مدت یاد شده بر اثر حملات نیروهای ائتلاف به رهبری عربستان تخریب شده و آسیب دیده است، همچنین اضافه کرد: این حمله باعث تخریب و خسارت ۱۵ فرودگاه، ۱۶ بندر، ۳۰۴ ایستگاه برق و ژنراتور و ۵۳۷ شبکه و ایستگاه ارتباطی برق شده است.

بر اساس این گزارش، در پی حملات هوایی ۲ هزار و ۹۸ مخزن و شبکه آب و یکهزار و ۹۶۵ تأسیسات دولتی و ۲ هزار و ۲۰۰ جاده و پل از سوی ائتلاف سعودی در یمن هدف قرار گرفته و تخریب شده است.

در این بیانیه اشاره شده است که در نتیجه این حملات ۵۶۵ هزار و ۹۷۳ منزل مسکونی شهروندان غیرنظامی همچنین ۵۷۶ هزار و ۵۲۸ مرکز خدماتی در یمن تخریب و خسارت دیده است.

همچنین در این مدت بر اثر حملات نیروهای ائتلاف ۱۷۶ دانشگاه، یک هزار و ۳۷۵ مسجد، ۳۶۵ مرکز گردشگری و ۳۸۹ بیمارستان و مراکز درمانی تخریب شده است یا خسارت دیده‌اند.

بر این اساس، در پی این حملات یک هزار و ۹۵ مدرسه و مرکز آموزشی، ۶ هزار و ۷۳۲ چاه و زمین کشاورزی، ۱۳۲ مکان ورزشی، ۲۴۴ سایت باستانی و ۴۷ مرکز رسانه‌ای به‌طور عمد از سوی ائتلاف سعودی هدف قرار گرفته و تخریب شده است.[۳۱]

پایان عملیات طوفان قاطع

[ویرایش]

عملیات موسوم به طوفان قاطع یا طوفان راسخ که دربرگیرنده حملات گسترده هوایی عربستان بود پس از ۲۷ روز در تاریخ ۲۱ آوریل ۲۰۱۵ میلادی با اعلام آتش‌بس از سوی عربستان پایان یافت. عربستان سعودی ضمن اعلام اینکه به اهداف خود مانند انهدام موشک‌هایی که به دست شورشیان و مخالفان افتاده بود و امنیت کشورهای همسایه یمن را تهدید می‌کردند، در این عملیات رسیده است از شروع عملیات سیاسی برای بازگشت منصور هادی به قدرت خبر داد. رسانه‌های مخالف اما این آتش‌بس را شکست عربستان و ائتلاف یمن توصیف کردند.[۳۲] بر اساس اعلام وزیر دفاع عربستان سعودی، عملیات تازه‌ای در قبال یمن آغاز می‌شود که «احیای امید» نام دارد و عمدتاً بر راه‌حل سیاسی برای بحران یمن و کمک‌رسانی به آسیب‌دیدگان متمرکز است، اما همچنین شامل تلاش برای جلوگیری از تحرکات شبه نظامیان انصارالله خواهد بود.

لحظاتی پس از اعلام پایان حملات نیروهای ائتلاف به رهبری عربستان سعودی به یمن، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران از این اقدام استقبال کرد.[۳۳]

رویدادهای مهم

[ویرایش]

در ۸ اکتبر ۲۰۱۶ بمباران هوایی سعودی باعث کشته شدن دست کم ۱۵۵ تن و زخمی شدن ۵۲۵ نفر که مشغول مراسم تشییع جنازه بودند، شد.[۳۴][۳۵]

ادعای مشارکت کشورهای خارجی

[ویرایش]

بسیاری از کشورهای خارجی در جنگ یمن دخیل هستند.

در سال ۲۰۱۵، عربستان سعودی ائتلافی از کشورهای عربی را برای شکست دادن حوثی‌ها در یمن تشکیل داد. این ائتلاف شامل کویت، امارات متحده عربی، بحرین، مصر، مراکش، اردن، سودان و سنگال است.[۳۶] چندین کشور از این کشورها برای جنگ زمینی در یمن نیرو اعزام کرده‌اند، در حالی که برخی دیگر فقط حملات هوایی انجام داده‌اند. ایالات متحده، به همراه سایر قدرت‌های غربی مانند بریتانیا و فرانسه، به ائتلاف به رهبری عربستان سعودی سلاح و اطلاعات نیز ارائه داده است.[۳۷]

اسراییل

[ویرایش]

رسانه‌ها و منابع یمنی از ابتدا بر پشتیبانی و همکاری غیررسمی اسراییل با عربستان تأکید داشتند که با سکوت دولت اسراییل مواجه گردید. در ادامه برخی رسانه‌های غربی نیز گزارش‌هایی حاکی از حمایت تسلیحاتی و حضور نظامیان اسراییلی در این حملات منتشر کردند.[۳۸][۳۹]

اسراییل و عربستان پیش از این، همکاری اطلاعاتی با یکدیگر که نقطه مشترک آن دشمنی با ایران است را از سال‌های پیش آغاز کرده بودند.[۴۰] رسانه‌های غربی از گفتگوهای بی‌سابقه اسراییل با مقام‌های سعودی علیه ایران نیز خبر داده‌اند که از جمله آن اجازه دادن به نیروی هوایی اسراییل برای کاربرد فضای عربستان سعودی برای حمله به ایران است.[۴۱][۴۲][۴۳][۴۴]

همکاری نیروی هوایی اسراییل

[ویرایش]

پایگاه خبری- نظامی veteranstoday (به معنی تحت الفظی: کهنه سرباز امروز) در تحلیلی نوشت که تصاویر باقی‌مانده از یک فروند جنرال داینامیکس اف-۱۶ فایتینگ فالکن سرنگون شده توسط نیروهای یمنی نشان می‌دهد که این نوع از ب-۱۶ تاکنون به نیروی هوایی هیچ‌یک از کشورهای عربی فروخته نشده است و تنها خریدار این نوع در منطقه خاورمیانه، اسراییل بوده است.[۴۵][۴۶]

کشته شدن یک فرمانده و چندین افسر

[ویرایش]

کلنل صالح محمود از فرماندهان نیروهای نظامی یمنی گفت که بر اثر حمله موشکی انصارالله و ارتش یمن به وسیله موشک‌های اسکاد به پایگاه هوایی خالد ولید ۲۰ افسر اسراییلی و بیش از ۶۰ افسر سعودی از جمله محمد شعلان از فرماندهان نیروی هوایی عربستان کشته شده‌اند.[۴۷]

کشف تسلیحات اسراییلی

[ویرایش]

در پی خروج دیپلمات‌های عربستانی از یمن و تصرف سفارت این کشور توسط شیعیان حوثی، اعلام شد که در سفارت آن کشور در یمن تسلیحات اسراییلی به‌دست آمده است.[۴۸]

آزمایش بمب‌های سنگرشکن اسراییلی

[ویرایش]

Thomas Wictor یک تحلیل‌گر نظامی در مقاله‌ای نوشت که برخی فیلم‌های منتشر شده از حملات هوایی عربستان به یمن حاکی از آن است که عربستان با کمک اسراییل در جریان این حملات این پایگاه موشکی را که به‌وسیلهٔ بمب‌های MOP مورد حمله قرار داده است. این بمب‌ها در طی یک دهه اخیر بارها در رسانه‌ها به‌عنوان تهدید بالقوه آمریکا و اسراییل برای مراکز تولید انرژی هسته‌ای ایران، به‌ویژه مرکز فردو که در زیر کوه ساخته شده است مطرح شده بود. اسراییل پی در پی خواستار دریافت این بمب‌ها از آمریکا بود که با موافقت آمریکا مواجه نشد. کارشناسان پیش از این بارها اعلام کرده بودند که حمله احتمالی اسراییل به مراکز تولید انرژی هسته‌ای ایران به دلیل پراکندگی این مراکز، بزرگی ایران و ساخته شدن پایگاه فردو در ژرفای کوه‌ها بدون کاربرد بمب‌های سنگرشکن تقویت شده آمریکایی ناممکن است. به گفته این تحلیل‌گر، اسراییلی‌ها توانسته‌اند جایگزینی برای بمب‌های سنگر شکن ساخت آمریکا پیدا کنند و احتمالاً نخستین آزمایش آن را با کمک عربستان در حمله به یمن انجام دهند. اسراییلی‌ها به گفته این تحلیل‌گر، تانکر یک بویینگ ۷۴۷ را به بمب سنگرشکن تبدیل کرده‌اند. به اعتقاد وی این آزمایش یک هشدار به ایران از سوی اسراییل بوده است. به جز اسراییل، عربستان سعودی نیز از درخواست‌کنندگان اخیر بمب‌های سنگرشکن اسراییلی بود. یک مقام آمریکایی در سال ۲۰۱۵ گفته بود که آمریکا در حال بررسی احتمال فروش بمب‌های GBU-28 bunker buster bombs به اسراییل است.[۴۹] گرچه برخی کارشناسان گفته‌اند حتی در صورت خرید، نیروی هوایی عربستان یا اسراییل توان حمل این بمب‌های ۳۰ هزار پوندی (حدود ۱۴ تن) را برای حمله به ایران ندارند.[۵۰][۵۱][۵۲][۵۳][۵۴]

مصر

[ویرایش]

پاکستان

[ویرایش]

عربستان در روز آغاز عملیات اعلام کرد که پاکستان از مشارکت‌کنندگان این مداخلهٔ نظامی است،[۵۵][۵۶][۵۷] اما دولت پاکستان به روشنی تصمیم خود را اعلام نکرده است. دولت پاکستان در ۲۶ مارس در بیانیه‌ای اعلام کرد که «هر تهدیدی علیه تمامیت ارضی عربستان، پاسخ نیرومند پاکستان را در پی خواهد داشت». وزیر دفاع پاکستان هم در ۲۷ مارس اعلام کرد که هنوز تصمیمی در مورد شرکت در جنگ گرفته نشده اما پاکستان با هر ابزاری از عربستان و تمامیت ارضی آن، در صورتی که آسیبی ببیند، دفاع خواهد کرد.[۵۸] با این حال گزارش‌های متوالی در مورد آغاز کمک‌های نظامی نیروی دریایی و نیروی هوایی پاکستان به ائتلاف منتشر شده و وزیر دفاع پاکستان نیز برای مذاکره در این مورد به ریاض رفته است. این نگرانی وجود دارد که شرکت پاکستان در این جنگ بر تنش‌های مذهبی شیعه و سنی در این کشور دامن بزند.[۷]

ایران

[ویرایش]

اکثر کشورهای ائتلاف و کشورهای اروپایی، ایران را از زمان آغاز بحران یمن به پشتیبانی و فرستادن اسلحه به انصارالله متهم کرده‌اند. سرتیپ احمد العسیری سخنگوی ائتلاف در روز یکم آوریل اعلام کرد که: «به سازمانه شبه نظامی سپاه پاسداران و عناصر گروهک حزب‌الله هشدار می‌دهیم در صورت حضور در اردوگاه‌های آموزشی انصارالله یا مناطق درگیری، سرنوشتی مانند سرنوشت آن‌ها خواهند داشت»[۵۹]

در عین حال رژیم جمهوری اسلامی در ایران بارها این اتهام را رد کرده است.[۶۰][۶۱] از جمله علی خامنه‌ای رهبر رژیم جمهوری اسلامی گفت: «آنها به سلاح ما احتیاج ندارند؛ همهٔ پادگان‌های یمن و ارتش یمن در اختیار مردم مبارز و انقلابی و در اختیار این گروه انصارالله است؛ آن‌ها احتیاج به سلاح ما ندارند».[۶۲]

پایگاه اطلاعات نظامی دبکا گزارش داده که دو یگان نیروی دریایی ارتش ایران در شامگاه ۳۱ مارس برای دفاع از تنگه استراتژیک باب‌المندب راهی منطقه شده‌اند. به گفته دبکا؛ دو گردان کماندویی حوثی‌ها که توسط سپاه آموزش دیده‌اند پایگاه این منطقه را از تیپ ۱۱۷ ارتش وفادار به صالح تحویل گرفته‌اند و وظیفه شناورهای ایرانی ایجاد یک سپر دریایی برای آن‌ها در برابر حملات نیروهای سعودی و مصری است.[۶۳]

همچنین چندی پیش لنجی حامل ابزار آلات جنگی که در راه یمن بود توقیف شد که آن را به ایران نسبت دادند.[۶۴]

گزارش جنایت‌های جنگی

[ویرایش]
  • در ۱۳ آوریل ۲۰۱۳، سازمان دیدبان حقوق بشر نوشت که برخی از حملات هوایی در یمن در تناقض آشکار با قوانین جنگ هستند؛ حملاتی مانند حمله سی مارس به اردوگاه افراد بی‌پناه در مزرق که یک درمانگاه و بازار را هدف گرفت و از بین برد.[۶۵]
  • دیگر جنایت‌های جنگی که توسط سازمان دیدبان حقوق بشر ناقض قوانین جنگ بیان شده‌اند عبارتند از: حمله به یک کارخانه تولید مواد لبنی که به کشته شدن سی و یک شبه نظامی منجر شد.[۶۶]حمله‌ای که به نابودی یک انبار بزرگ از کمک‌های انسان دوستانه وابسته به سازمان بین‌المللی اکسفام در صعده انجامید[۶۷]و پیمان منع رفت‌وآمد که سوخت را دور از دسترس نگه می‌داشت.[۶۸]
  • در ۳۰ ژوئن ۲۰۱۵، اچ آر پی گزارش داد که حملات هوایی در تناقض آشکار با قوانین جنگ است. این گزارش تأیید می‌کند که نزدیک به ۵۹ نفر (شامل ۱۴ زن و ۳۵ کودک) در شهر صعده بین ۶ آوریل و ۱۱ می جان خود را از دست داده‌اند. این گزارش همچنین تصریح می‌کند که یورش‌ها به شش خانه غیرنظامی و نیز پنج بازار، حملاتی کاملاً عمدی بوده‌اند.[۶۹]
  • در فوریه ۲۰۱۶ «عفو بین‌الملل» اعلام کرد که آن‌ها در مورد شرایط و تأثیر بیش از سی حمله هوایی توسط نیروهای متعهد به رهبری عربستان در شهرهای صنعا، حدیده و صعده را بررسی کرده‌اند. آن‌ها اعتقاد دارند که این تعهد و پیمان مبتنی بر حمله عامدانه بر شبه نظامیان به عنوان هدف بوده است.[۷۰]
  • در ۲۴ آوریل ۲۰۱۵، سازمان عفو بین‌الملل اعلام کرد که حملات هوایی، پنج ناحیه پرتراکم جمعیتی (صعده، صنعا، حدیده، حجه، اب) را هدف گرفته‌اند. این سازمان نگرانی‌هایی در مورد موافقت با حقوق انسانی مردم ابراز داشتند.[۷۱]

بررسی‌های سازمان عفو بین‌الملل نشان می‌دهد که دست کم ۹۷ کشته، شامل ۳۳ کودک و۱۵۷ شبه نظامی کشته شدند.[۷۲]

  • در مهرماه ۱۳۹۵ پیشنهاد انجام بررسی‌های مستقل بین‌المللی در پیوند با کشتار غیرنظامیان در یمن از سوی هلند برای ارائه به شورای حقوق بشر سازمان ملل در ژنو مطرح شد. این پیشنهاد، مخالفت انگلیس را به همراه داشت.[۷۳]
  • در ۱۷ مهر ۱۳۹۵ جنگنده‌های سعودی یک گردهمایی در صنعا را هدف قرار دادند.[۷۴] سازمان دیدبان حقوق بشر این حمله را جنایت جنگی خوانده است.[۷۵][۷۶]

واکنش‌های جهانی

[ویرایش]

موافق

[ویرایش]
  •  اسرائیل - در روز ۲۹ مارس، بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، ادعای پشتیبانی ایران از حوثی‌ها را مورد انتقاد قرار داد و اظهار داشت که «محور ایران-لوزان-یمن برای بشریت بسیار خطرناک است و باید جلوی آن گرفته شود» که این گفته در اشاره به مذاکرات هسته‌ای بین ایران و کشورهای ۵+۱ است.[۷۷][۷۸][۷۹][۸۰][۸۱] همچنین گزارش‌های تأیید نشده‌ای از طرف حوثی‌ها مبنی بر مشارکت مستقیم اسرائیل در یمن وجود دارد.[۸۲]
  •  فلسطین - دولت خودگردان فلسطین نیز پشتیبانی خود از چیزی که آن را ائتلاف عربی نامیده را اعلام کرده و اظهار داشته است که چنین ائتلافی برای مقابله با حماس هم باید شکل بگیرد که از نظر آن‌ها در کودتایی در سال ۲۰۰۷ کنترل نوار غزه را به‌طور غیرقانونی به‌دست گرفته است.[۸۳]
  • حماس در ۳۰ مارس پشتیبانی خود از مداخلهٔ نظامی به رهبری عربستان را اعلام کرد.[۸۴]
  •  بنگلادش - وزارت امور خارجهٔ بنگلادش در بیانیه‌ای عملیات خشونت‌آمیز حوثی‌ها در یمن را محکوم کرد و پشتیبانی خود از عملیات به رهبری عربستان سعودی در جهت بازگرداندن قدرت به دولت هادی را ابراز داشت.[۸۵]
  •  کانادا - در ۲۷ مارس، راب نیکلسون وزیر امور خارجهٔ کانادا در بیانیه‌ای رسمی با ابراز نگرانی از وضعیت یمن، اقدامات حوثی‌ها علیه دولت منصور هادی را مایهٔ ناامنی در منقطه دانست و پشتیبانی کشورش را از اقدامات نظامی عربستان سعودی و شورای همکاری کشورهای عرب خلیج فارس در دفاع از مرزهای عربستان و در پاسخ به درخواست رئیس‌جمهور یمن اعلام کرد.[۸۶]
  •  ایالات متحده آمریکا - کاخ سفید اعلام کرد باراک اوباما به نیروهای آمریکایی اجازه داده است با پشتیبانی‌های لجستیک و اطلاعاتی از عملیات نظامی عربستان حمایت کنند.[۸۷]
  •  فرانسه - فرانسه این مداخلهٔ نظامی را به درخواست رئیس‌جمهور یمن دانست و اعلام کرد که از یمن و منصور هادی پشتیبانی می‌کند.[۸۸]
  •  بریتانیا - بریتانیا از تصمیم عربستان برای مداخلهٔ نظامی در یمن در پی درخواست رئیس‌جمهور آن کشور ابراز حمایت کرد و اقدامات حوثی‌ها را بی‌احترامی به فرایندهای سیاسی دانست.[۸۹]
  •  ترکیه - رجب طیب اردوغان اعلام کرد که ترکیه از این مداخلهٔ نظامی پشتیبانی خواهد کرد. او همچنین جاه‌طلبی منطقه‌ای ایران هم در عراق و هم در یمن را مورد انتقاد قرار داد.[۹۰]
  •  افغانستان - دولت افغانستان در اعلامیه‌ای که توسط دفتر ریاست‌جمهوری این کشور منتشر شد از ایجاد ائتلاف نظامی در مقابله با حوثی‌های یمن پشتیبانی کرد و اعلام کرد که با تمام نیرو در کنار عربستان خواهد ایستاد. در این اعلامیه آمده است که این تصمیم پس از مشورت با علما، روحانیون و رهبران سیاسی و جهادی در جلسهٔ شورای امنیت ملی این کشور اتخاذ شده است.[۹۱]
  •  جیبوتی - محمد علی یوسف وزیر امور خارجهٔ جیبوتی گفت که کشورش از مداخلهٔ خارجی در یمن پشتیبانی می‌کند.[۹۲]

بی‌طرف

[ویرایش]
  •  سازمان ملل متحد - فرهان حق، سخنگوی وکیل پارلمان سازمان ملل، گفته است که سازمان ملل «به دنبال جزئیات بیشتر است» و اضافه کرده است که سازمان ملل اعتقادی به مداخلهٔ نظامی بر حل کردن مشکلات یمن ندارد.[۹۳]
  •  عمان - عمان با وجود آنکه یکی از اعضای شورای همکاری کشورهای خلیج فارس است، تصمیم گرفته است که وارد این ائتلاف نشود، اما کمک‌های انسان‌دوستانه به یمن اهدا کند.[۹۴][۹۵]
  •  اندونزی - وزیر امورات مذهبی اندونزی، حکیم سیف‌الدین، در رابطه با مداخلهٔ نظامی ابراز نگرانی کرده و ابراز امیدواری کرده که این مداخلهٔ نظامی تا بدتر نشده هر چه زودتر پایان یابد.[۹۶]
  •  چین - دولت چین نگرانی‌های شدیدی از وضعیت حاکم بر یمن اظهار داشته است و خواستار آن شده که تمام طرفین، این مشاجره را با گفتگو حل کنند.[۹۷]
  •  تونس - وزیر امور خارجهٔ تونس، در یک گفتگوی رسانه‌ای از اوضاع یمن ابراز نگرانی کرده و خواستار گفتگو و رایزنی برای حل مشکلات شده است.[۹۸]

ژاپن و الجزایر هم بی‌طرف بوده‌اند.

مخالف

[ویرایش]
  •  اتحادیه اروپا - اتحادیه اروپا با این مداخلهٔ نظامی مخالفت کرده و اظهار داشته که مداخله نظامی این بحران را حل نخواهد کرد. اتحادیه دربارهٔ «پیامدهای منطقه‌ای جدی» آن ابراز نگرانی کرده و از قدرت‌های منطقه‌ای خواستار «عملکرد مسئولانه» شده است.[۹۹][۱۰۰]
  •  روسیه - رئیس‌جمهور روسیه، ولادیمیر پوتین، درخواست «توقف سریع فعالیت‌های نظامی» در یمن را کرده است. کرملین همچنین پیشنهاد کرده که تلاش‌هایی برای یافتن راه حل صلح‌آمیز برای مشکلات یمن صورت گیرد.[۱۰۱]
  •  عراق - ابراهیم جعفری، وزیر امور خارجهٔ عراق، مخالفت دولت عراق با این مداخلهٔ نظامی را در ۲۶ مارس در یکی از دیدارهای سران خلیج فارس اعلام داشته است.[۱۰۲]
  •  ایران - محمد جواد ظریف این مداخلهٔ نظامی را «رویدادی خطرناک که باعث بی‌ثبات شدن منطقه می‌شود» توصیف کرده است.[۱۰۳] هرچند که ایران متهم به پشتیبانی از انصارالله شده است، اما ایران ادعاهای مربوط به ارسال اسلحه به یمن را «کاملاً ساختگی و کذب محض» دانست.[۱۰۴] وزیر امور خارجهٔ ایران خواستار توقف هر چه سریع‌تر «تهاجمات نظامی» شده است. مطبوعات دولتی ایران این حمله را «تهاجمی با پشتیبانی ایالات متحده» از طرف عربستان و دیگر متحدان منطقه‌ای‌اش توصیف کرده‌اند. ایران این اقدام عربستان را «یک گام خطرناک» از طرف ریاض دانسته و دربارهٔ آن هشدار داده است و توضیح داده است که این رزم‌آرایی سعودی‌ها با یک ائتلاف سنی در برابر دشمنان شیعی‌شان ممکن است شرایط برای پایان دادن به نزاعی که ممکن است باعث مشتعل شدن دشمنی‌های فرقه‌ای که از قبل هم باعث بالا گرفتن منازعات در خاورمیانه شده‌اند را پیچیده‌تر کند. یک مقام ارشد ایرانی اظهار داشته است که تهران به مداخلهٔ نظامی در یمن فکر نمی‌کند. محمد جواد ظریف در مصاحبه‌ای با خبرگزاری ایرانی عربی‌زبان العالم اظهار داشته است «ما خواستار توقف بی‌درنگ عملیات نظامی عربستان در یمن هستیم».
  •  سوریه - وزیر امور خارجهٔ سوریه نگرانی «عمیق» خود از اوضاع یمن را ابراز داشته است. در حالی که سوریه بر روی احترام به استقلال یمن تأکید کرده است، از همه احزاب یمنی خواسته است که به گفتگو مبادرت ورزند تا راه حلی سیاسی هماهنگ با خواست مردم یمن دست یابند.[۱۰۵]
  • حزب‌الله لبنان از مخالفان حمله به یمن است.
  • جبهه مردمی آزادی فلسطین با یورش نظامی به یمن مخالفت کرده است.

واکنش‌های مردمی

[ویرایش]

واکنش‌های مردمی بسیاری در اعتراض به حملهٔ هوایی عربستان به یمن در دنیا از جمله ترکیه[۱۰۶][۱۰۷] و ایران[۱۰۸][۱۰۹] برگزار شد.[۱۱۰]

جستارهای وابسته

[ویرایش]

منابع

[ویرایش]
  1. ↑ AFP؛ Staff، ToI؛ AP. «Saudi Arabia launches airstrikes against Yemen rebels». www.timesofisrael.com (به انگلیسی). دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۵-۱۵.
  2. ↑ «Saudi-led military intervention in Yemen and international law».
  3. ↑ "Saudi warplanes bomb Houthi positions in Yemen". Al Arabiya. 25 March 2015. Retrieved 25 March 2015.
  4. ↑ «Saudi Arabia launches air strikes in Yemen» (به انگلیسی). BBC News. ۲۰۱۵-۰۳-۲۵. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۵-۱۵.
  5. ↑ «Actor Profile: Saudi-led Coalition | Yemen Conflict Observatory». ACLED (به انگلیسی). دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۵-۱۵.
  6. ↑ Sudan: Somalia Allows Sudan to Use Berbera Airbase to Hit Houthis All Africa
  7. 1 2 Boone، Jon (۲۰۱۵-۰۳-۳۱). «Pakistan weighs up joining Saudi coalition against Houthi rebels in Yemen» (به انگلیسی). The Guardian. شاپا 0261-3077. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۱-۱۵.
  8. ↑ Akbar Shahid Ahmed (10 August 2016). "Obama Could End the Slaughter in Yemen Within Hours". هاف‌پست. Retrieved 8 October 2016.
  9. ↑ Rosen, James (7 April 2015). "U.S. stepping up weapons shipments to aid Saudi air campaign over Yemen". شرکت مکلچی. Archived from the original on 2015-04-07. Retrieved 7 April 2015.
  10. ↑ Graham-Harrison, Emma (15 January 2016). "British and US military 'in command room' for Saudi strikes on Yemen". گاردین. Archived from the original on 16 January 2016.
  11. ↑ Hawkins, Vickie (19 January 2016). "Bombing hospitals and schools cannot become the new normal". گاردین. Archived from the original on 21 January 2016.
  12. ↑ "House of Commons debate, Tuesday 12 January 2016". publications.parliament.uk (Daily Hansard – Debate, Column 681). 12 January 2016. Archived from the original on 21 January 2016.
  13. ↑ «The Saudi intervention in Yemen».
  14. 1 2 «ادعای عربستان برای توجیه حمله به یمن». فرارو. ۶ فروردین ۱۳۹۴.
  15. ↑ مسعود ایمانی کله سر (۲۵ مارس ۲۰۱۵). «یمن؛ میدان جدید جنگ سرد بین ایران و عربستان؟». یورونیوز.
  16. ↑ «بیان خلیجی بخصوص عاصفة الحزم». hdgatewaynews. ۲۰۱۵-۰۳-۲۶. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۰ دسامبر ۲۰۱۷.
  17. ↑ «Yemen: Civil War and Regional Intervention».
  18. ↑ Darwich, May (2018-04-01). "The Saudi Intervention in Yemen: Struggling for Status". Insight Turkey (به ترکی استانبولی).
  19. ↑ «کشورهای عرب نیروی واحد نظامی تشکیل می‌دهند». یورونیوز. ۲۹ مارس ۲۰۱۵.
  20. ↑ Kristof, Nicholas (31 August 2017). "The Photos the U.S. and Saudi Arabia Don't Want You to See" – via www.NYTimes.com.
  21. ↑ "Saudi de facto blockade starves Yemen of food and medicine". Reuters. 11 October 2017.
  22. ↑ "UNESCO condemns Saudi strikes destroying 3,000-year-old heritage site in Sanaa". jpost.com. Retrieved 9 February 2018.
  23. ↑ Taylor, Adam (5 June 2015). "The world may be ignoring the destruction of cultural treasures in Yemen". Retrieved 9 February 2018 – via www.washingtonpost.com.
  24. ↑ "UNESCO Director-General condemns airstrikes on Yemen's cultural heritage". UNESCO. Retrieved 9 February 2018.
  25. ↑ Reuters (12 June 2015). "Saudi-Led Airstrikes Destroy Part Of Yemen's UNESCO World Heritage Site". Retrieved 9 February 2018 – via Huff Post.
  26. ↑ bfarhat (6 March 2016). "How much more can Yemen's heritage sites take?". al-monitor.com. Retrieved 9 February 2018.
  27. ↑ "Tearing the Historic Fabric: The Destruction of Yemen's Cultural Heritage - Los Angeles Review of Books". lareviewofbooks.org. Retrieved 9 February 2018.
  28. 1 2 حمله جدید انصارالله به عدن هم‌زمان با ادامه حملات هوایی ائتلاف عربی رادیو فردا
  29. ↑ انفجار در کارخانه لبنیات بیش از ۳۵ کشته بر جای گذاشت بی‌بی‌سی فارسی
  30. ↑ «Hundreds of children killed or maimed in deadly month-long fighting in Yemen - UNICEF». unicef. بایگانی‌شده از اصلی در ۱ مه ۲۰۱۵. دریافت‌شده در ۲۴ آوریل ۲۰۱۵.
  31. ↑ «۴۳ هزار کشته و زخمی حاصل ۲ هزار روز جنگ ائتلاف سعودی علیه یمن».
  32. ↑ «پایان تجاوز -آتش‌بس جنگ عربستان علیه یمن». گروه خبری تازه نیوز. دریافت‌شده در ۲۰۱۵-۰۴-۲۲.
  33. ↑ «عربستان به عملیات گسترده هوایی در یمن پایان داد». BBC Persian. ۲۰۱۵-۰۴-۱۵. دریافت‌شده در ۲۰۱۵-۰۴-۲۲.
  34. ↑ CNN
  35. ↑ Airstrikes on Yemen funeral kill at least 140 people, UN official says
  36. ↑ Mazzetti، Mark؛ Kirkpatrick، David D. (۲۰۱۵-۰۳-۲۵). «Saudi Arabia Leads Air Assault in Yemen» (به انگلیسی). The New York Times. شاپا 0362-4331. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۵-۱۵.
  37. ↑ "Key facts about the war in Yemen". Al Jazeera (به انگلیسی). Retrieved 2025-05-15.
  38. ↑ «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۶ ژوئن ۲۰۱۵. دریافت‌شده در ۲۵ ژوئن ۲۰۱۵.
  39. ↑ «Israel's ambitions in south Yemen increase risk of conflict with Houthis – Middle East Monitor». دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۵-۱۵.
  40. ↑ http://www.ibtimes.com/israel-supplying-saudi-arabia-weapons-fight-yemen-rebels-iranian-media-claims-1945400
  41. ↑ http://www.israeltoday.co.il/NewsItem/tabid/178/nid/26134/Default.aspx?article=popular_posts
  42. ↑ "Report: Saudis might help Israel attack Iran in exchange for progress in peace process". The Jerusalem Post | JPost.com (به انگلیسی). 2015-02-24. Retrieved 2025-02-21.
  43. ↑ Presstv (2015-02-25). "Saudi Arabia fully cooperating with Israel over Iran: Report". PressTV (به انگلیسی). Retrieved 2025-02-21.
  44. ↑ Lewis، Avi. «Saudis 'would let Israeli jets use their air space to attack Iran'». www.timesofisrael.com (به انگلیسی). دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۲-۲۱.
  45. ↑ «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۶ ژوئن ۲۰۱۵. دریافت‌شده در ۲۵ ژوئن ۲۰۱۵.
  46. ↑ International, Sputnik. "Israeli F16s Bombing Yemen?". Sputnik International (به انگلیسی). Retrieved 2025-02-21.
  47. ↑ «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۶ ژوئن ۲۰۱۵. دریافت‌شده در ۲۵ ژوئن ۲۰۱۵.
  48. ↑ http://rt.com/news/263649-israel-weapons-sanaa-saudi/
  49. ↑ http://news.antiwar.com/2015/05/07/us-mulls-selling-bunker-buster-bombs-to-saudi-arabia/
  50. ↑ http://osnetdaily.com/2015/04/did-israel-just-use-new-bunker-buster-to-bomb-iranian-missile-base-in-yemen/
  51. ↑ «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۶ ژوئن ۲۰۱۵. دریافت‌شده در ۲۶ ژوئن ۲۰۱۵.
  52. ↑ «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۶ ژوئن ۲۰۱۵. دریافت‌شده در ۲۵ ژوئن ۲۰۱۵.
  53. ↑ http://www.nytimes.com/2013/04/23/world/middleeast/israel-hagel-iran.html?_r=0
  54. ↑ «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۶ ژوئن ۲۰۱۵. دریافت‌شده در ۲۵ ژوئن ۲۰۱۵.
  55. ↑ AFP/Reuters/Abdul Manan (March 26, 2015). "Saudi says Pakistan wants to join fight against Yemen rebels". The Express Tribune. Retrieved March 28, 2015.
  56. ↑ Media Zone (March 26, 2015). "Pakistan 'examining' Saudi request over Yemen intervention". Media Zone Network. Archived from the original on 10 December 2017. Retrieved March 28, 2015.
  57. ↑ http://www.pakistantv.tv/2015/03/26/saudi-arabia-allies-including-pakistan-launch-air-strikes-against-houthis-in-yemen/ بایگانی‌شده در ۱ آوریل ۲۰۱۵ توسط Wayback Machine retrieved: March 28, 2015
  58. ↑ Not participating in Yemen war but will defend Saudi territorial integrity: Asif The Express Tribune News
  59. ↑ سخنگوی توفان قاطعیت به سپاه پاسداران ایران هشدار داد العربیه
  60. ↑ «خزاعی اتهام ارسال سلاح از ایران به یمن و سومالی را رد کرد». دیپلماسی ایرانی. ۱۹ فروردین ۱۳۹۴.
  61. ↑ «ایران اتهامات وزیر خارجه یمن را رد کرد». کیهان. ۱۳ اردیبهشت ۱۳۹۴.
  62. ↑ «بیانات در دیدار جمعی از معلمان و فرهنگیان سراسر کشور». دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای. ۱۶ اردیبهشت ۱۳۹۴.
  63. ↑ Khamenei sends Iranian navy to Bab el-Mandeb Straits. Iran arms store for Hamas bombed in Libya بایگانی‌شده در ۲۴ اوت ۲۰۱۵ توسط Wayback Machine Debka File
  64. ↑ «نیروی دریایی آمریکا «قایق ایرانی حامل سلاح برای حوثی‌ها» را توقیف کرد».
  65. ↑ "Saudi Coalition/US: Curb Civilian Harm in Yemen". Human Rights Watch. 2015-04-13. Archived from the original on 7 May 2015. Retrieved 2015-05-07.
  66. ↑ "Yemen: Factory Airstrike Killed 31 Civilians – Saudi-Led, US-Backed Attack Raises Laws-of-War Concerns". Human Rights Watch. 2015-04-16. Archived from the original on 11 May 2015. Retrieved 2015-05-11.
  67. ↑ "Yemen: Warehouse Strike Threatens Aid Delivery – Inquiry Still Needed If Saudi-Led Bombing Campaign Ends". Human Rights Watch. 2015-04-23. Archived from the original on 9 May 2015. Retrieved 2015-05-09.
  68. ↑ "Yemen: Coalition Blocking Desperately Needed Fuel – Tankers Wait Offshore as Civilians Go Without Water, Electricity". Human Rights Watch. 2015-05-11. Archived from the original on 11 May 2015. Retrieved 12 October 2016.
  69. ↑ Saudi airstrikes in Yemen violate laws of war, rights group says". mcclatchydc. Retrieved 13 July 2015.
  70. ↑ "Yemen: The UN Human Rights Council must address violations and abuses against civilians in Yemen conflict". Amnesty International. 18 February 2016. Archived from the original on 20 February 2016. Retrieved 12 October 2016. Index number: MDE 31/3390/2016 ("PDF" (PDF). Archived from the original (PDF) on 20 February 2016. Retrieved 12 October 2016.)
  71. ↑ "Yemen: Relentless airstrikes that have left hundreds of civilians dead must be investigated". Amnesty International. 2015-04-24. Archived from the original on 12 May 2015. Retrieved 2015-05-12.
  72. ↑ Yemen: Relentless airstrikes that have left hundreds of civilians dead must be investigated". Amnesty International. 2015-04-24. Archived from the original on 2015-05-12. Retrieved 2015-05-12.
  73. ↑ «انگلیس مانع تحقیقاتِ بین‌المللی دربارهٔ کشتار غیرنظامیان در یمن شد». پرس تی وی. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۸ اکتبر ۲۰۱۶. دریافت‌شده در ۲۳ مهر ۱۳۹۵.
  74. ↑ "Airstrike kills more than 100, injures hundreds at Yemen funeral" (به انگلیسی). واشینگتن پست.
  75. ↑ Yemen: Saudi-Led Funeral Attack Apparent War Crime. Human Rights Watch. October 13, 2016.
  76. ↑ http://www.bbc.com/news/world-middle-east-37613440
  77. ↑ Julian Borger. "Binyamin Netanyahu denounces Iran nuclear negotiations". the Guardian. Retrieved 1 April 2015.
  78. ↑ "Nuclear deal would reward Iran for Yemen 'aggression': Israel". Yahoo News. 30 March 2015. Retrieved 1 April 2015.
  79. ↑ "Netanyahu: Iran-Lausanne-Yemen axis must be stopped". ynet. Retrieved 1 April 2015.
  80. ↑ http://www.al-monitor.com/pulse/originals/2015/03/israel-yemen-war-support-saudi-arabia-iran-terrorism.html#
  81. ↑ http://www.jpost.com/Middle-East/Israel-rooting-for-the-Saudis-395552
  82. ↑ "Israeli Fighter Jets Join Saudi Arabia in War on Yemen". Global Research. Retrieved 1 April 2015.
  83. ↑ http://electronicintifada.net/blogs/ali-abunimah/arab-states-should-strike-gaza-yemen-says-advisor-mahmoud-abbas
  84. ↑ «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۷ اوت ۲۰۱۶. دریافت‌شده در ۳ آوریل ۲۰۱۵.
  85. ↑ "Bangladesh supports Saudi-led efforts in Yemen". bdnews24.com (به انگلیسی). 2015-03-30. Retrieved 2015-04-01.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ و سال (link)
  86. ↑ "Minister Nicholson Concerned by Crisis in Yemen". Foreign Affairs, Trade and Development Canada (به انگلیسی). 2015-03-27. Retrieved 2015-04-01.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ و سال (link)
  87. ↑ al-Mujahed, Ali (2015-03-25). "Saudi Arabia launches air attacks in Yemen". Washington Post (به انگلیسی). Retrieved 2015-04-01.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ و سال (link)
  88. ↑ "France and Yemen". The French Ministry of Foreign affairs (به انگلیسی). 2015-03-26. Archived from the original on 3 January 2015. Retrieved 2015-04-01.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ و سال (link)
  89. ↑ "Britain says backs Saudi military intervention in Yemen". Reuters (به انگلیسی). 2015-03-26. Archived from the original on 2 April 2015. Retrieved 2015-04-01.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ و سال (link)
  90. ↑ "Turkey supports Saudi mission in Yemen, says Iran must withdraw". France24. 26 March 2015. Retrieved 26 March 2015.
  91. ↑ «افغانستان از جنگ عربستان در یمن پشتیبانی کرد». تابناک. ۲۰۱۵-۰۴-۰۲. دریافت‌شده در ۲۰۱۵-۰۴-۰۲.
  92. ↑ Richardson, Paul (2015-03-30). "Djibouti Backs Military Intervention in Yemen, La Nation Reports". Bloomberg.com (به انگلیسی). Retrieved 2015-04-01.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ و سال (link)
  93. ↑ Saudi Arabia bombs Yemen Houthis RT News.
  94. ↑ "Oman focus on humanitarian aid, not military offensive, in Yemen: official". Middle East Eye. 28 March 2015. Retrieved 28 March 2015.
  95. ↑ "Oman braces for arrival of more injured Yemenis following Saudi Arabia airstrikes". Times of Oman. 27 March 2015. Archived from the original on 30 March 2015. Retrieved 28 March 2015.
  96. ↑ "Indonesia hopes Saudi Arabia-Yemen conflict will end soon". Antara News. 29 March 2015. Retrieved 29 March 2015.
  97. ↑ "China says deeply concerned about Yemen situation". Reuters. 2015-03-26. Archived from the original on 2 April 2015. Retrieved 2015-03-26.
  98. ↑ "Tunisia "Concerned" About Serious Developments in Yemen - FM". All Africa. 26 March 2015. Retrieved 29 March 2015.
  99. ↑ "EU Says Military Action Not the Solution in Yemen". Naharnet. 26 March 2015. Retrieved 29 March 2015.
  100. ↑ "EU warns of serious regional consequences of Yemeni crisis". Laprensasa. 29 March 2015. Archived from the original on 30 March 2015. Retrieved 29 March 2015.
  101. ↑ Sharkov, Damien (30 March 2015). "Saudi Arabia Accuse Putin of Hypocrisy After Letter to Arab League". Newsweek. Retrieved 3 April 2015.
  102. ↑ "Arab League Voices against Air Strikes on Yemen". Prensa Latina. 26 March 2015. Retrieved 26 March 2015.
  103. ↑ "Iran condemns Saudi's Military intervention in Yemen". The Wall Street Journal. 26 March 2015. Retrieved 26 March 2015.
  104. ↑ «تکذیب ادعای ارسال اسلحه از ایران به یمن». ۱۱ فروردین ۱۳۹۴. دریافت‌شده در ۳۱ مارس ۲۰۱۵.
  105. ↑ "Syria expresses deep concern over situation in Yemen". www.oneindia.com. Retrieved 28 March 2015.
  106. ↑ «مردم ترکیه تجاوز به یمن را محکوم کردند». خبرگزاری جمهوری اسلامی. ۹ فروردین ۱۳۹۴.
  107. ↑ «حمایت اتحادیه جوانان ترکیه از انقلاب یمن/ بر سر پیمان خود با یمنی‌ها هستیم». فارس. ۸ فروردین ۱۳۹۴. بایگانی‌شده از اصلی در ۳۰ ژوئن ۲۰۱۵. دریافت‌شده در ۲۶ ژوئن ۲۰۱۵.
  108. ↑ «بعد از نمازجمعه تهران برگزار شد؛ راهپیمائی نمازگزاران تهرانی در حمایت از مردم مظلوم یمن». مهر. ۱۸ اردیبهشت ۱۳۹۴.
  109. ↑ «عکس/ حمایت نمازگزاران جمعه سراسر کشور از یمن». مشرق. ۱۸ اردیبهشت ۱۳۹۴.
  110. ↑ «تظاهرات علیه «توفان جنایت» در نقاط مختلف جهان». العالم. ۱۲ فروردین ۱۳۹۴.

پیوند به بیرون

[ویرایش]
برگرفته از «https://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=مداخله_به_رهبری_عربستان_سعودی_در_جنگ_داخلی_یمن&oldid=43604529»