عملیات نظامی ترکیه در عفرین

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
مداخله نظامی ترکیه در سوریه (۲۰۱۸)
بخشی از منازعه ترکی-کردی (۱۹۷۸-اکنون) و جنگ داخلی سوریه
Operation Olive Branch.svg
     تحت کنترل نیروهای تحت حمایت ترکیه

     تحت کنترل کرد ها      تحت کنترل ارتش سوریه

تاریخ ۲۰ ژانویه ۲۰۱۸– تا کنون
(۴ هفته و ۱ روز)
مکان عفرین، شمال استان حلب، سوریه
وضعیت مداوم
طرفین درگیر
 ترکیه

baner ارتش آزاد سوریه

پشتیبانی:
اخوان‌المسلمین سوریه[۳][۴]

کردستان سوریه
یگان‌های مدافع سنجار (YBŞ)
یگان زنان ایزدخان (YJÊ)
حزب کارگران کردستان (طبق ادعای ترکیه)
پشتیبانی:
 ایالات متحده آمریکا[۵][۶][۷]

 سوریه[۸][۹]
 ایران(متحد سوریه)[۱۰]

فرماندهان و رهبران
ترکیه ژنرال حلوصی آکار[۱۱][۱۲]
(رئیس ستاد کل ارتش)

ترکیهژنرال اسماعیل متین تمل[۱۳]
Syrian National flag.svg احمد عثمان[۱۴]
(فرمانده تیپ سلطان مراد)
Syrian National flag.svg یاسر عبدالرحیم[۱۵]
(فرمانده فیلق الشام)
Syrian National flag.svg ابومسلم[۱۵]
(فرمانده جبهه شامیه)

baner محمود برکساند[۱۶]
(فرمانده نیروهای دموکراتیک سوریه)

baner سیپان همو[۱۷]
(فرمانده جمعیت ی‌پ‌گ)
baner نوروز احمد[۱۸]
(فرمانده جمعیت ی‌پ‌ژ)
banerحاجی احمد[۱۹]
(فرمانده ارتش انقلابی)

بخش‌های درگیر
baner نیروهای مسلح ترکیه

اتاق عملیات شاخه زیتون

baner ارتش دموکراتیک سوریه
قوا
ترکیه ۶٬۴۰۰ سرباز[۲۵]

۵٬۰۰۰–۲۵٬۰۰۰ نفر[۲۶][۲۷]

۸٬۰۰۰–۱۰٬۰۰۰ نفر[۲۸]
تلفات
طبق ادعای دیدبان حقوق بشر سوریه:[۲۹]

۱۲۷ کشته
ترکیه ۲۲ کشته


طبق ادعای نیروهای دموکراتیک سوریه:
ترکیه ۷۸۱ کشته[۳۰][۳۱]


طبق ادای ترکیه:[۳۲][۳۳][۳۴]
۲۷ کشته، ۱۰۰ مجروح
ترکیه ۱۶ کشته، ۶۲ مجروح

طبق ادعای نیروهای دموکراتیک سوریه:

۱۲۳ کشته[۲۹]


طبق نیروهای دموکراتیک سوریه:
۷۷ کشته[۳۰][۳۱]


طبق ادعای ترکیه:
۹۷۰ کشته، مجروح و اسیر[۳۵]

۶۸–۱۲۹غیرنظامی در سوریه کشته شده‌اند[۲۹][۳۶]
۷ غیرنظامی در سوریه کشته شده‌اند (2 نفر اهل سوریه)[۳۷]

مداخله ترکیه در سوریه (۲۰۱۸) مربوط به عملیات ارتش ترکیه در سوریه تحت عنوان عملیات شاخه زیتون است. در ۲۰ ژانویه ۲۰۱۸، این عملیات تهاجمی علیه مواضع چندین گروه کرد از جمله یگان‌های مدافع خلق، حزب اتحاد دموکراتیک، حزب کارگران کردستان، اتحادیه اجتماعات کردستان و نیروهای دموکراتیک سوریه در منطقه کردستان سوریه در اطراف شهر عفرین انجام می‌شود. ترکیه همچنین ادعا کرده‌است که در این منطقه با داعش و پ‌ک‌ک می‌جنگد. در این رابطه هدر نوئرت سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا روز ۲۶ ژانویه ۲۰۱۸ گفت: ترکیه در شمال غرب سوریه داعش را کنار گذاشته و بدنبال پ.ک.ک است.[۳۸]

رئیس‌جمهور ترکیه رجب طیب اردوغان گفته‌است عملیات ما نه برای اشغال عفرین، بلکه جهت پاکسازی آن از تروریست‌ها و ایجاد منطقه امن برای صاحبان اصلی‌اش است. عملیات شاخه زیتون هشدار عملی ما به کسانی است که حاضر به درک قاطعیت ترکیه در زمینه مبارزه با تروریسم نیستند.[۳۹] او همچنین گفته به دنبال عملیات در عفرین به یک شهر منبج را نیز از حیث گروه‌های تروریستی پاکسازی خواهد کرد.[۴۰][۳۹] نیروهای کرد تحت حمایت ایالات متحده در سال ۲۰۱۶ توانستند این شهر را از از داعش پس بگیرند.[۴۰]

جامعه بین‌الملل شامل ایالات متحده، فرانسه و روسیه از این حملات ابراز نگرانی کرده‌اند. درون خاک ترکیه نیز راهپیمایی‌هایی بر ضد این عملیات صورت گرفته‌است. اردوغان گفته‌است این راهپیمایی‌ها برای شرکت‌کنندگان «گران» تمام خواهد شد.[۴۱] ده‌ها نفر در این راهپیمایی‌ها دستگیرشده‌اند و دولت ترکیه محدودیت‌های وسیعی برای گزارش اخبار این عملیات برقرار کرده‌است.[۴۲]

شورای امنیت سازمان ملل در نشست خود که بدون حضور نماینده آمریکا برگزار شد هیچ تصمیمی دربارهٔ حمله ترکیه به سوریه اتخاذ نکرد.[۴۳]

بنا بر تخمین سازمان ملل از آخر هفته گذشته که حمله ترکیه به عفرین آغاز شد حدود پنج هزار نفر از این منطقه فراری شده‌اند. بر اساس گزارشی که از منابع مستقر در منطقه از سوی سازمان ملل منتشر شده، افرادی که باقی مانده‌اند کسانی بوده‌اند که توان فرار نداشته‌اند.[۴۰] این در حالیست که خبرگزاری‌های نزدیک به دولت ترکیه مدعی توزیع کمک‌های بشردوستانه میان غیرنظامیان عفرین توسط نیروهای مسلح ترکیه و ارتش آزاد سوریه شده‌اند.[۴۴]

به گفته یک عضو نیروهای دموکراتیک سوریه، در میان جنگجویانی که در عفرین علیه ارتش ترکیه می‌جنگند شهروندان آمریکایی، بریتانیایی و آلمانی نیز وجود دارند.[۴۰]

اطلاعات ضد و نقیضی از تعداد تلفات غیرنظامی این نبرد منتشر شده ولی نیروهای ترکیه و اردوغان ادعا می‌کنند این درگیری هیچ قربانی غیرنظامی نداشته‌است.[۳۹][۴۵]

خبرگزاری‌های ایرانی مدعی شده‌اند که نظامیان ترکیه خبرنگاران پرس تی‌وی و الکوثر را هدف گلوله قرار داده‌اند.[۴۶]

پیش زمینه‌های جنگ[ویرایش]

در پی شکست داعش در سوریه دو جریان در ارتباط با تحولات سوریه شکل گرفت: بخش اول شامل کلیت دولت سوریه و ارتش این کشور است که در عملیات میدانی کنترل مناطق عمده سوریه را بر عهده گرفتند و بخش دوم حمایت آمریکا از گروه‌ها و نیروهایی که در بخشی از خاک سوریه حضور دارند و این نقطه تقابل به پیچیدگی اوضاع سوریه منجر شد.[۴۷] نیروهای دموکرات سوریه که با بازپس‌گیری برخی مناطق سوریه تحت پشتیبانی زمینی و هوایی آمریکا، شهر الرقه و مناطق گسترده‌ای از شرق فرات را تحت کنترل خود درآورده‌اند، به‌مثابه هسته‌های اولیه نیروی نظامی جدید آمریکایی در مرزهای جنوبی ترکیه و داخل خاک سوریه بودند. از سوی دیگر بر اساس داده‌های بودجه کنونی، آمریکا ۵۰۰ میلیون دلار به تأمین مالی این نیروها و تجهیز آنان به سلاح‌های پیشرفته اختصاص داده‌است و به این ترتیب نیروهای مزبور ستون فقرات راهبرد واشینگتن در منطقه خواهند بود.[۴۸]

منابع ترکیه گزارش دادند که تجهیزات نظامی آمریکایی روزهای ۱۶ و ۱۹ ژانویه به شهر تل‌ابیض که تحت کنترل نیروهای سوریه دموکراتیک است، رسیدند. آنکارا معتقد است این شهر در واقع تحت سلطه نیروهای حزب کردستان ترکیه پ.ک.ک در پوشش نیروهای سوریه دموکراتیک (نیروهای تحت حمایت آمریکا) است. طبق گزارش منابع ترکیه‌ای، نیروهای آمریکایی طی دو روز اقدام به عملیات اطلاعاتی در مرزهای ترکیه با سوریه کردند و پس از آن نیروهای وابسته به «پ.ک. ک» در نزدکی گذرگاه تل ابیض واقع در شهرستان آقجه قلعه ترکیه مستقر شدند.[۴۹]

در پی این رخدادها رئیس‌جمهوری ترکیه رجب طیب اردوغان هشدار داده‌است که ارتش این کشور هر آن ممکن است به عفرین، واقع در شمال سوریه حمله کند. عفرین توسط یگان‌های مدافع خلق، متشکل از کردهای سوریه کنترل می‌شود. گروهی به گفته مقامات ترکیه با حزب کارگران کردستان رابطه تنگاتنگی دارد. آمریکا ازاین گروه حمایت می‌کند.[۵۰]

آمریکا و ترکیه تا چندی پیش در جنگ سوریه با یکدیگر متحد بودند.

جنگ لفظی ترکیه و آمریکا زمانی تشدید شد که سرهنگ تامس ویل، سخنگوی ائتلاف بین‌المللی علیه داعش، که آمریکا رهبری آن را به عهده دارد از تشکیل یک «نیروی مرزبانی» جدید در مرزهای سوریه با ترکیه و کرانه شرقی فرات خبر داد. او گفت که در حال حاضر ۲۳۰ نفر در کلاس‌های اولیه آموزشی حضور دارند و هدف این است که این نیرو به ۳۰ هزار نفر برسد. این اقدام خشم ترکیه را برانگیخت و سفیر آمریکا را به وزارت خارجه احضار کرد و خواستار توضیح شد. رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهوری ترکیه هم بلافاصله هشدار داد: «اگر در عفرین تروریست‌ها تسلیم نشوند، آنجا را بر سرشان خراب خواهیم کرد. اگر قول‌هایی که در خصوص منبج به ما داده شده‌است عملی نشود؛ مجبور هستیم خودمان وارد عمل شویم. آمریکا ۴۹۰۰ کامیون سلاح تحویل نیروهای کرد سوری داده و ترکیه چنین متفقی را نمی‌خواهد.» او اضافه کرد: «شما یک ارتش ۳۰ هزار نفری می‌خواهید تشکیل دهید. ما آن را در نطفه خفه خواهیم کرد. ارتش ما طی مدت کوتاهی مسئله منبج و عفرین را حل خواهد کرد. تدارکات لازم به پایان رسیده و هر لحظه امکان شروع عملیات وجود دارد.»[۵۱]

چاووش اوغلو، وزیر خارجه ترکیه هم در یک هشدار تند به آمریکا گفت، روابط ترکیه با آمریکا آسیب جبران ناپذیری خواهد دید و این کشور نمی‌تواند به نام ائتلاف بیانیه صادر کند. او تأکید کرد «آمریکا باید موضع خود را مشخص کند، آیا متحدان خود یا گروه‌های تروریستی را ترجیح می‌دهد.»[۵۱]

آغاز درگیری[ویرایش]

روز جمعه ۱۹ ژانویه توپ خانه‌های ارتش ترکیه عفرین را مورد هدف قرار دادند. در پی این حمله نورالدین چانکلی، وزیر دفاع ترکیه، اعلام کرد این درگیری فقط حمله توپ خانه‌ای می‌باشد و نیروی زمینی ترکیه هنوز وارد خاک سوریه نشده‌است.[۵۲]ی‌پ‌گ مدعی شده‌اند که ترکیه تنها در شب اول حمله ۷۰ راکت به سمت عفرین شلیک کرده‌است[۵۳]در روز دوم این درگیری جنگنده‌های ترکیه پایگاه‌های ی‌پ‌گ و پ‌ی‌د را بمباران کردند[۲۸]

جلسه ستاد مشترک ارتش ترکیه در حضور ژنرال حلوصی آکار، رئیس ستاد نیروهای مسلح. 
کنفرانس مطبوعاتی نیروهای دموکراتیک سوریه، ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸. 
برخی از کردهای مخالف پ‌ی‌د به یگان‌های ارتش آزاد سوریه که تحت حمایت ترکیه هستند پیوسته‌اند.[۵۴][۵۵][۵۶][۵۷] 
تانک‌های نیروی زمینی ترکیه در راه عفرین. 
نیروهای ارتش آزاد سوریه تحت حمایت ترکیه در حال پیشروی به سمت عفرین. 

بر اساس اعای سازمان وابسته به بریتانیای دیدبان حقوق بشر سوریه (SOHR) در روز اول موشک‌باران مواضع نیروهای دموکراتیک سوریه دسته کم ۱۴ نفر در یک بیمارستان روانی زخمی شده‌اند. طبق گزارش رسانه‌های ترک ۲۰ اتوبوس پیکارجویان ارتش آزاد سوریه وابسته به ترکیه در این روز از مرز اونجوپینار گذشته و وارد خاک سوریه شده‌اند. یک خبرنگار َAFP نیز گزارش کرده‌است که ۳۰ اتوبوس نیز از مرز ریحانلی وارد ترکیه شده‌اند.[۵۸]

بر اساس گزارش خبرگزاری وابسته به حزب اتحاد دموکراتیک سوریه هاوار سربازان ارتش انقلابی (سوریه) در ۲۰ ژانویه در منطقه الشهباء ۴ سرباز ارتش ملی سوریه که وابسته به ترکیه می‌باشد را کشتند همچنین این خبرگزاری مدعی کشته شدن غیر نظامیان در موشک‌باران عفرین شد.[۵۹] در آن روز (۲۰ ژانویه) یگان‌های مدافع خلق (ی‌پ‌گ) در پاسخ به حمله ترکیه شهرهای مرزی کیلیس و ریحانلی را موشک‌باران کرد.[۶۰] ارتش ترکیه نیز از بمباران ۱۵۰ هدف در عفرین خبر داد.[۶۱][۶۲]

ستاد کل ارتش ترکیه با انتشار بیانیه‌ای در وبسایت خود اعلام کرد «هدف از این حمله را ایجاد منطقه امن و با ثبات در مرز جنوبی ترکیه و پاک سازی منطقه از لوس تروریست‌های پ‌ک‌ک، ک‌س‌ک، پ‌ی‌د، ی‌پ‌گ و داعش می‌باشد.»[۶۳]

اعتراضات حمایت‌ها[ویرایش]

در ترکیه[ویرایش]

اعتراضات مردم عفرین به اقدامات ترکیه. ۱۹ ژانویه ۲۰۱۸
نیروهای پلیس ترکیه با تجمع در برابر دفتر حزب دموکراتیک خلق‌ها مانع سخنرانی دبیر این حزب شدند.[۶۴]

این اقدام ترکیه مخالفت‌های کردهای ترکیه و سوریه را در پی داشت. در این خصوص رئیس‌جمهوری ترکیه، حامیان گروه‌های مخالف کرد را از تظاهرات علیه عملیات نظامی آنکارا در شمال سوریه برحذر داشت و گفت در این صورت، سر و کار معترضان با نیروهای امنیتی خواهد بود.[۶۵]

اردوغان که در برابر هزاران تن از حامیان حزب حاکم «عدالت و توسعه» در شهر بورسا سخن می‌گفت از عملیات نظامی ارتش در عفرین سوریه دفاع کرد. نیروهای زمینی ترکیه از صبح یکشنبه (۲۱ ژانویه/اول بهمن) به بهانه حراست از مرزهای جنوبی وارد این استان شده‌اند. این ناحیه در اختیار شبه‌نظامیان کرد سوری مورد پشتیبانی آمریکا قرار دارد. آنکارا می‌گوید قصد دارد یک «منطقه امن» به وسعت ۳۰کیلومتر در سرحدات این کشور با عفرین ایجاد کند.[۶۵]

روز سه شنبه ۲۳ ژانویه پلیس ترکیه ۴۲ نفر از مخالفان حمله نظامی به شهر عفرین در سوریه را بازداشت کرد. این عده به «اشاعه تبلیغات تروریستی» در شبکه‌های اجتماعی متهم شده‌اند. مسئول شاخه ازمیر حزب دموکراتیک خلق‌ها که حامی کردها است از جمله دستگیرشدگان هستند. تا کنون بیش از ۷۰ نفراز مخالفان حمله نظامی به عفرین در شهرهای مختلف ترکیه بازداشت شده‌اند. روز دوشنبه نیز برگزاری هرگونه راهپیمایی، تجمع و کنسرت موسیقی در آنکارا ممنوع اعلام شد.[۶۶]دولت ترکیه محدودیتهای زیادی برای گزارش جنگ علیه کردهای عفرین در سوریه وضع کرده‌است.[۶۴]

در اروپا[ویرایش]

آلمان[ویرایش]

درگیری مهاجران کرد و ترک در فرودگاه هانوفر آلمان، ۲۲ ژانویه

تظاهراتی که علیه حملات ترکیه در شمال سوریه در هانوفر آلمان برپا شده بود، به درگیری انجامید. درجریان این تظاهرات که روز دوشنبه ۲۲ ژانویه در فرودگاه هانوفر برگزار شد، معترضان کرد با یک گروه هوادار ترکیه به زد و خورد پرداختند. گزارش‌ها حاکی از درگیری بین ده‌ها نفر بود. زد و خورد چنان شدید بود که پلیس برای متفرق کردن جمعیت متوسل به استفاده از اسپری فلفل شد. نیروهای پلیس به سرعت وارد عمل شدند و درگیری را که در یکی از پایانه‌های فرودگاه هانوفر رخ داده بود تحت کنترل درآوردند. پلیس شکایت‌های متعددی در مورد آسیب‌های جسمی و تخریب اموال دریافت کرده‌است. بنا بر گزارش اولیه پلیس به کسی آسیب جدی وارد نشده‌است. بعدازظهر همین روز تظاهرات دیگری در مرکز شهر هانوفر برگزار شد که صلح آمیز به پایان رسید. حوادث مشابهی در شهرهای دیگر آلمان اتفاق افتاد که مقامات پلیس آلمان آن‌ها را با تحولات اخیر در شمال سوریه ارتباط می‌دهند. یکشنبه شب (۲۱ ژانویه)، افرادی ناشناس به یک مسجد ترک در شهر کاسل آلمان رنگ پاشیدند. در اقدامی دیگر، افرادی ناشناس به پنجره‌های دفتر اتحادیه ترکی- اسلامی «دیتیب» (Ditib) در شهرمیندن در ایالت نوردراین وستفالن اشیایی پرتاب کردند و با اسپری رنگ روی دیوارهای ساختمان شعارهایی مانند «تقاص عفرین» نوشتند. دیتیب بزرگ‌ترین نهاد اسلامی نزدیک به دولت ترکیه در آلمان است.[۶۷]

روزشنبه ۲۷ ژانویه خبرگزاری آناتولی مدعی شد هواداران گروه تروریستی پ.ک.ک/پ.ی. د مقابل سفارت ترکیه در برلین که پا پرتاب سنگ و دادن شعار هرج و مرج ایجاد کردند.[۶۸] و ترک‌تباران آلمان به دعوت اتحادیه ترک‌های دموکرات اروپا (UETD) برای حمایت از عملیات شاخه زیتون علیه گروه‌های تروریستی در عفرین در میدان فریدن‌پلاتز شهر بُن ایالت نوردراین-وستفالن این کشور راهپیمایی کردند.[۶۹]

در ادامه این اعتراضات ۲۷ ژانویه هزاران نفر از کردهای ساکن شهر کلن به فراخوان جامعه دموکراتیک کردهای مقیم آلمان راه‌پیمایی کردند به گفته پلیس آلمان حدود ۲۰ هزار نفر در این حرکت اعتراضی شرکت کردند. گفته می‌شود در این تظاهرات پلیس آلمان با معترضانی که پرچم کردستان با عکس عبدالله اوجالان، رهبر حزب کارگران کردستان یا پلاکاردهایی در پشتیبانی از پ‌ک‌ک را همراه داشته‌اند درگیر شد. بر اساس داده‌های اداره حفاظت از قانون اساسی آلمان، جامعه دموکراتیک کردهای مقیم آلمان از نظر ایدئولوژیک به پ‌ک‌ک نزدیک است.[۷۰]

بریتانیا[ویرایش]

تجمع حامیان عملیات ترکیه مقابل ساختمان بی‌بی‌سی. ۲۴ ژانویه
تجمع کردهای لندن مقابل ساختمان بی‌بی‌سی. ۲۷ ژانویه

در روز پنجم عملیات ترکیه در عفرین گروهی از دموکراتهای اروپایی ترکیه در جلوی ساختمان بی‌بی‌سی در لندن تجمع کردند. تظاهرکنندگان نوشته‌ها و پرچم‌های ترکیه را به همراه داشتند و با قرائت بیانیه‌ای از اقدام ضد تروریستی ترکیه حمایت کردند.[۷۱]

در پاسخ به این اجتماعات ۲۷ ژانویه کردهای ساکن لندن و گروهی از فعالان سیاسی در مقابل ساختمان بی‌بی‌سی تظاهرات کردند. این افراد پرچم‌های پ.ک.ک، پ‌ی‌د و تصاویر عبدالله اوجالان را در دست داشتند و علیه ترکیه و رجب طیب اردوغان به ترکی، کردی و انگلیسی شعار می‌دادند. آن‌ها از طریق خیابان آکسفورد به مقابل ساختمان نخست‌وزیری حرکت کردند و به این سبب پلیس لندن جلوی افراد را گرفت.[۷۲]

در ایران[ویرایش]

روز چهارشنبه ۴ بهمن ۱۳۹۶ گروهی از مردم معترض به عملیات رژیم ترکیه در کردستان سوریه در شهر کردنشین سنندج در این شهر تجمع اعتراضی بر پا کردند. تجمع کنندگان شعار «مرگ بر اردوغان» سر می‌دادند. نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران به سرعت دست به متفرق کردن مردم و ضرب و شتم آن‌ها زد.[۷۳]

در جریان مسابقهٔ فوتبال بین دو تیم سردار بوکان و استقلال اهواز در حمایت از مقاومت عفرین، شعار «مرگ بر ترکیه» سر دادند.[۷۴]

واکنش‌های بین‌المللی[ویرایش]

کشورهای عضو سازمان ملل[ویرایش]

  • سوریه سوریه: وزیر امور خارجه سوریه حمله ترکیه به شهر عفرین را محکوم کرد و آن را بخشی جدایی‌ناپذیر از سوریه خواند.
  • ایران وزارت امور خارجه ایران در نخستین واکنش به عملیات نظامی ترکیه در شمال سوریه ابراز امیدواری کرده که «این عملیات فوراً پایان یافته و از تعمیق و گسترش بحران در مناطق مرزی ترکیه و سوریه جلوگیری به عمل آید».[۷۵] یحیی رحیم صفوی، مشاور عالی رهبر جمهوری اسلامی در امور نظامی روز چهارشنبه ۴ بهمن در مصاحبه‌ای ضمن ابراز نگرانی از حضور آمریکا در سوریه، از تمایل ایران برای «ائتلاف‌سازی» در برابر این کشور خبر داد. او از پاکستان و عراق به عنوان گزینه‌هایی برای ایده ائتلاف‌سازی نام برد.[۷۶]
  • ایالات متحده آمریکا رکس تیلرسون، وزیر خارجه آمریکا شامگاه یکشنبه (۲۱ ژانویه / اول بهمن) پس از گفتگو با وزیران خارجه روسیه و ترکیه از پیامدهای عملیات نظامی «شاخه زیتون» علیه کردها در شمال غرب سوریه ابراز نگرانی کرد. او با انتشار بیانیه‌ای گفت که به ویژه «وضعیت غیرنظامیان بیگناه» نگران‌کننده است.[۷۷] دونالد ترامپ روز چهارشنبه (۲۴ ژانویه / ۴ بهمن) در تماس تلفنی با رجب طیب اردوغان پیرامون حمله اخیر ارتش ترکیه به شمال سوریه گفتگو کرد. بر اساس بیانیه کاخ سفید، رئیس‌جمهور ایالات متحده ضمن تقاضا از اردوغان برای خویشتنداری در قبال کردهای سوریه، خواستار محدود شدن عملیات نظامی ترکیه در عفرین شده‌است. او همچنین از اردوغان خواسته‌است، از اقداماتی که باعث کشته‌شدن غیرنظامیان می‌شوند یا می‌توانند به درگیری بین نیروهای آمریکایی و ترکیه بینجامند، پرهیز کند.[۷۸]
  • آلمان معاون سخنگوی وزارت امور خارجه آلمان، راینر برول، در سخنرانی در کنفرانس مطبوعاتی در برلین، گفت ترکیه حق دارد از مرز مشترک خود با سوریه دفاع کند اما همچنین خواستار پایان مسالمت آمیز این جریان شد.[۷۹] زیگمار گابریل، وزیر امور خارجه آلمان روز دوشنبه (۲۲ ژانویه/ ۲ بهمن) در تماسی تلفنی با مولود چاووش‌اوغلو، همتای ترک خود، دربارهٔ عملیات اخیر ارتش ترکیه در شمال غرب سوریه گفتگو کرد. به گفته وزارت خارجه آلمان، گابریل در این گفتگو نگرانی دولت آلمان از تشدید تنش در شمال سوریه و تأثیرات آن بر وضعیت غیرنظامیان را با وزیر امور خارجه ترکیه در میان گذاشته‌است.[۸۰]
  • فرانسه فرانسه خواستار نشست اضطراری شورای امنیت سازمان ملل متحد دربارهٔ تحولات اخیر در مرز سوریه و ترکیه شد. ژان ایو لودریان، وزیرخارجه فرانسه همزمان با طرح این درخواست صبح روز یکشنبه در گفتگوی تلفنی با همتای ترکش مولود چاووش اوغلو خواستار خویشتن داری مقام‌های این کشور در قبال تلفات انسانی در سوریه شد.[۸۱]امانوئل مکرون، رئیس‌جمهوری فرانسه نیز در گفتگوی تلفنی با اردوغان این نکته ضروری را خاطرنشان کرده که نبرد اصلی در سوریه باید علیه گروه تروریستی دولت اسلامی و سایر نیروهای جهادی باشد. مکرون همچنین تأکید کرده که «شرایط بشردوستانه لازم برای شهروندان غیرنظامی» باید تضمین شود و در نهایت راه‌حل سیاسی در جنگ سوریه باید مقدم بر سایر راه‌ها باشد.[۴۰]
  • بریتانیا بوریس جانسون، وزیر امور خارجه انگلیس در این پیام که در توئیتر منتشر شده آورده‌است: از نزدیک تحولات عفرین را دنبال می‌کنیم. این حق ترکیه است که مرزهایش را امن کند. ما هدف مشترکی برای کاهش خشونت و همچنین تمرکز بر روی این مأموریت مهم داریم: یک روند سیاسی در سوریه که منجر به پایان حکومت اسد شود.[۸۲]۲۶ ژانویه اردوغان با ترزا می نخست‌وزیر انگلستان در خصوص عملیات شاخه زیتون تلفنی گفتگو کرد. ترزا می از تلاش‌های آنکارا برای مبارزه با تروریسم به ویژه داعش در سوریه و برقراری ثبات و امنیت در این کشور تمجید کرد.[۸۳]
  • روسیه سرگئی لاوروف «اقدامات یک‌جانبه» آمریکا در مورد ایران و سوریه را تقبیح کرد و گفت ترکیه از این که آمریکا به تعهد خود در مورد سوریه پایبند نبوده و یک‌جانبه عمل می‌کند، «عصبانی» شده‌است.[۸۴]
  • مصر مصر عملیات نظامی ترکیه در منطقه عفرین را محکوم کرد و اعلام کرد که این اقدام تهدید جدی برای حاکمیت سوریه است.[۸۵]
  • هلند وزیر امور خارجه هلند، زیلسترا، گفت که ترکیه حق دارد از خود و مرز خود دفاع کند، اما به همین ترتیب ترکیه حق تحمیل جنگ را ندارد. وی همچنین در نامه خود به پارلمان هلند اشاره کرد که حملهٔ ترکیه در عفرین بر مبارزه مشترک علیه داعش تأثیر خواهد گذاشت زیرا کردهای ی‌پ‌گ همراه با ائتلاف بین‌المللی علیه داعش مبارزه می‌کند و اکنون توسط ترکیه مورد حمله قرار گرفته‌است.[۸۶]
  • جمهوری آذربایجانسخنگوی وزارت امور خارجه آذربایجان، حکمت حقیوف گفت که آذربایجان به‌طور کامل نگرانی‌های امنیتی ترکیه علیه «تهدید تروریسم» را درک می‌کند. حقیوف همچنین گفت: «آذربایجانی که از تروریسم رنج می‌برد، تمام اشکال و تظاهرات تروریسم را محکوم می‌کند و از تلاش‌های جامعه بین‌المللی در مبارزه با این تهدید حمایت می‌کند.»[۸۷]
  • قطر قطر از حمله نظامی ترکیه به شبه نظامیان کرد در سوریه حمایت کرده و از آن به عنوان یاری‌رسانی برای دفاع از «امنیت ملی» یکی از نزدیکترین متحدانش سخن گفته‌است. خانم لولوه الخاطر، سخنگوی وزارت امور خارجه قطر، روز دوشنبه ۲۲ ژانویه گفت: «دولت قطر بار دیگر بر حمایتش از تلاش‌های جمهوری ترکیه برای حفظ امنیت ملی خود در برابر تجاوزات و حمله‌های تروریستی به خاک ترکیه تأکید می‌کند.» الخاطر در مصاحبه با رسانه‌های قطر گفت که آغاز عملیات نظامی ترکیه «به دلیل نگرانی‌های مشروع در ارتباط با امنیت ملی و تأمین امنیت مرزهای آن و همچنین دفاع از تمامیت ارضی سوریه در برابر خطر تجزیه بوده‌است».[۸۸]
  • قبرس جمهوری قبرس حملهٔ ترکیه به عفرین را «غیرقانونی» خواند و تأکید کرد که بحران سوریه با ابزار نظامی حل نمی‌شود.[۸۹]
  • بلغارستان بلغارستان: رئیس‌جمهور بلغارستان این عملیات را محکوم کرد و خواستار دخالت اتحادیه اروپا برای توفق عملیات شد.[۹۰][۹۱]

سازمان‌های فراملی[ویرایش]

  • ناتو ناتو: معاون دبیرکل ناتو رز گتمولر در سخنرانی خود در دانشکده افسری استانبول گفت: در میان همه متحدان ناتو، ترکیه بیشتر در معرض بی‌ثباتی و آشفتگی ناشی از خاورمیانه قرار دارد. کشور شما از چندین حمله تروریستی وحشیانه رنج برده‌است و می‌خواهم بدانید که ناتو در مبارزه با تروریسم با ترکیه همکاری می‌کند.[۹۲]ینس استولتنبرگ، دبیرکل ناتو طی سخنانی در نشست خبری که در پی دیدار با ماریانو راخوی، نخست‌وزیر اسپانیا در شهر مادرید برگزار شد اظهار داشت: «ترکیه یکی از کشورهای عضو ناتو است که در معرض بیشترین تهدیدهای تروریستی قرار گرفته‌است. ترکیه همانند دیگر کشورها حق دفاع از خود را دارد اما باید این اقدام به صورت حساب شده باشد.» وی با بیان اینکه در تماس با رهبران کشورها از جمله رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه این مطلب را عنوان کرده‌است، افزود: هفته گذشته با جناب اردوغان در این زمینه گفتگو کردم. با رهبران کشورهای ذی‌ربط در تماس مستمر و منظم در این مورد هستم. برای پیدا کردن بهترین راه جهت برون رفت از بحران شمال سوریه آمریکا و ترکیه را به برقراری تماس مستقیم بین خود دعوت می‌کنم.[۹۳]
  • اتحادیه اروپا فدریکا موگرینی رئیس سیاست خارجی اتحادیه اروپا در واکنش به این موضوع گفت: من به شدت نگران این مسئله هستم و این موضوع را همراه با دیگر موضاعت با مخاطبان ترک مطرح می‌کنم. وی افزود: نگران تأثیر این حملات بر غیرنظامیان و روند صلح مورد حمایت سازمان ملل هستم. موگرینی گفت: به دو دلیل نگران هستم: اول این که مسئله انسانی مطرح است ما باید اطمینان حاصل کنم که دسترسی تضمین شده وجود دارد و مردم و غیرنظامیان تحت تأثیر عملیات نظامی قرار نمی‌گیرند و دوم این که این حملات می‌تواند بر مذاکرات ژنو تأثیر بگذارد.[۹۴][۹۵][۸۰]

دیگر بازیگران منطقه[ویرایش]

  • الگو:Country data ائتلاف ملی برای انقلاب و نیروهای مخالفین سوریه ائتلاف ملی سوریه ضمن حمایت از عملیات مشترک ارتش ملی سوریه و نیروهای مسلح ترکیه آن را به عنوان ادامه مبارزه علیه «رژیم استبدادی اسد، سازمان‌های تروریستی و متحد ایرانی او» خواند. ائتلاف ملی گروه‌های پ‌ک‌ک، ی‌پ‌گ و پ‌ی‌د را سازمان‌های تروریستی خواند و خواستار حذف آن‌ها از سوریه شد.[۹۶]
    • رئیس مجلس ترکمن‌های سوریه امین بوزوگلن اظهار داشت: «ما مطلع شدیم که گروه تروریستی پ‌ک‌ک و پ‌ی‌دنیروهای خود را به رقه (سوریه) انتقال خواهند داد، جایی که برای سال‌ها با نیروهای رژیم کار می‌کرد.» وی همچنین گفت که ترکیه باید قطعاً اقدام‌های لازم را در این زمینه انجام دهد.[۹۷]
    • مجلس ملی کردستان در سوریه که بخشی از ائتلاف ملی سوریه است، عملیات نظامی ترکیه در عفرین را محکوم کرد. در بیانیه‌ای که در تاریخ ۲۲ ژانویه منتشر شد، مجلس ملی کردستان اعلام کرد که بیانیه ائتلاف ملی سوریه در حمایت از عملیات را قبول ندارد و اعلام کرد که این بیانیه بدون مشورت با مجلس ملی کردستان منتشر شد. این مجلس همچنین خواستار توقف بمباران و عملیات نظامی در عفرین شد.[۹۸][۹۹]
  • ی‌پ‌گ اظهار داشت که «آنها در صورت حمله ترکیه به غیرنظامیان به آن‌ها پاسخ خواهند داد.»[۱۰۰][۱۰۱] فرماندهی کل ی‌پ‌گ در عفرین اعلام کرد: "ما می‌دانیم که بدون اجازه نیروهای جهانی و عمدتاً روسیه که نیروهای آن‌ها در عفرین مستقر هستند، ترکیه نمی‌تواند به عفرین حمله هوایی کند، بنابراین ما روسیه را به عنوان مسئولیت ترکیه تحت فشار می‌گذاریم و بر این اعتقاد داریم که روسیه شریک جرم ترکیه در قتل‌عام غیرنظامیان منطقه است.[۱۰۲]
  • حزب کمونیس کارگری سوریه این عملیات را محکوم کرد.[۱۰۳]

سایر نهادهای سیاسی[ویرایش]

  •  عراق
    • حزب کارگران کردستان: المل گونش عضو یگان زنان آزاد حزب پ.ک. ک گفت: «مقاومت مذدم عفرین موجب انقلاب در کردستان شمالی و ترکیه خواهد شد.» او همچنین خواستار قیام در داخل ترکیه شد. سخنرانی او با شعارهای «زنده باد مقاومت عفرین» و «رهبر آپو» پایان یافت.[۱۰۴]
    • جبهه ترکمن‌های عراق: آیدین مورف، قائم مقام جبهه ترکمن‌های عراق گفت: "ما به خوبی می‌دانیم که این عملیات سازمان‌های تروریستی در عفرین را هدف قرار می‌دهد و نه ساکنان محلی یا برادران کرد مارا. گروه‌های مسلح که در حال حاضر در منطقه مستقر هستند تهدیدی جدی برای ترکیه به‌شمار می‌آیند. ترکمنهای عراق همچنان در کنار جمهوری ترکیه ایستاده‌اند. ما معتقدیم که این عملیات برای بازگرداندن صلح، رفاه و برادری به منطقه موثر خواهد بود. حضور گروه تروریستی پ ک ک و پ‌ی‌د زندگی مردم در شنگال را مختل ساخته؛ بنابراین ما معتقدیم مهم است که چنین عملیاتی را در شنگال انجام دهیم. "[۱۰۵]

سایر افراد[ویرایش]

  • ۵۲ فعال مدنی و سیاسی کرد در ایران در بیانیه‌ای، حمله دولت ترکیه به شمال سوریه و منطقه عفرین را محکوم کردند. این بیانیه با اعلام اینکه دولت ترکیه برخلاف قواعد بین‌المللی، اقدام به حضور نظامی در سوریه و محاصره مناطق کرد نشین کرده، از کشته شدن غیر نظامیان ابراز نگرانی کرده‌است.[۱۰۶]
  • ظهر روز سه‌شنبه ۳ بهمن بیانیه‌ای در محکومیت حمله ترکیه به شهر عفرین و مناطق کردنشین شمال سوریه منتشر شد که بیش از ۱۱۰ وکیل دادگستری و حقوقدان ایرانی آن را امضا کرده‌اند. امضاکنندگان این بیانیه نوشته‌اند که ارتش ترکیه حمله نظامی گسترده خود را با استفاده از گروه‌های شبه نظامی افراط‌گرای اسلامی طرفدار حزب حاکم «عدالت و توسعه» ترکیه پیش می‌برد. در این بیانه آمده‌است که «در نظام حقوق بین‌الملل هرگونه حمله مسلحانه یک دولت به سرزمینی بیگانه، اقدامی نامشروع است، مگر آنکه آن حمله در مقام دفاع مشروع و مسبوق به تهاجم خارجی انجام شود.» این وکلا و حقوقدانان از دولت‌ها خواسته‌اند برای پایان دادن به این تهاجم و نقض قواعد بین‌المللی دست به اقدامات «تنبیهی و بازدارنده» علیه دولت ترکیه بزنند. آن‌ها هم‌چنین گفته‌اند که «نقض قواعد امره حقوق بین‌الملل از جمله تهاجم غیرقانونی به کشور همسایه می‌تواند رویه‌ای خطرناک در نظام روابط بین‌الملل ایجاد نماید که دولت‌های ضعیف، قربانیان اصلی ایجاد این رویه خواهند بود.»[۱۰۷]
  • در پی انتشار گزارش‌هایی دایر بر استفاده ترکیه از تانک‌های آلمانی لئوپارد در عملیات علیه شبه نظامیان کرد در شمال سوریه، درخواست‌ها از دولت آلمان برای توقف صادرات تسلیحاتی به ترکیه بالا گرفته‌است. بعضی سیاستمداران آلمانی درخواست کرده‌اند که هر معامله‌ای برای نوسازی تانک‌های ترکیه متوقف شود. نوربرت روتگن، از اعضای اتحادیه دمکرات مسیحی و رئیس کمیته روابط خارجی پارلمان گفت که املا واضح است که آلمان نباید در این مقطع تانک‌ها را روزآمد کند. اگنیتزکا بروگر، نماینده پارلمان از حزب سبز، گفت که این باید «زنگ بیدار باشی» برای دولت آلمان باشد.[۱۰۸]سارا واگن‌کنشت، رهبر فراکسیون حزب چپ‌ها در پارلمان آلمان از دولت خواست حمله ارتش ترکیه را قاطعانه محکوم کند، حمله‌ای که به گفته او «تجاوزکارانه» و «بر خلاف حقوق بین‌الملل» است. رهبر فراکسیون حزب چپ‌ها هم‌چنین خواستار توقف ارسال سلاح از آلمان به ترکیه و خروج سربازان آلمانی مستقر در ترکیه شد. سارا واگن‌کنشت گفت «این شرم‌آور است که هم‌زمان با حمله ترکیه به سوریه، زیگمار گابریل همکاری تسلیحاتی با دولت این کشور را مدنظر قرار داده‌است». رهبر فراکسیون حزب چپ‌ها در پارلمان آلمان اضافه کرد، مرکل و گابریل نباید در جنگ اردوغان علیه مبارزان ضد داعش کرد، به یاری او بشتابند. الکساندر لامبسدورف، سیاستمدار دیگر آلمان از حزب لیبرال آلمان (FDP) نیز از رفتار ترکیه انتقاد کرد. او گفت «تهاجم ترکیه از نظر حقوق بین‌الملل قانونی نیست. در این باره مجوز سازمان ملل وجود ندارد و بحث بر سر دفاع از خود نیز نیست.» لامبسدورف جامعه جهانی را فراخواند که از ترکیه بخواهند عملیات نظامی خود را متوقف کرده و به یک راه‌حل سیاسی روی آورد.[۸۰]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. «Turkey-backed FSA fighters deployed to Syria’s Azaz amid Afrin tensions». dailysabah. January 19, 2018. 
  2. «Erdogan's plans for Afrin might not sit well with Syria». al-monitor. January 26, 2018. 
  3. Fehim Tastekin (26 January 2018). "Erdogan's plans for Afrin might not sit well with Syria". المانیتور. Retrieved 29 January 2018. 
  4. "Military Situation In Syria’s Afrin On January 25, 2018 (Map Update)". South Front. 25 January 2018. Retrieved 29 January 2018. 
  5. «Turkish jets hammer Syrian town to oust US-backed Kurdish militia»(انگلیسی)‎. CNN. January 21, 2018. 
  6. «Erdoğan accuses US of planning to form 'terror army' in Syria»(انگلیسی)‎. The Guardian. 
  7. «ERDOGAN RAGES: West is sending 'TRUCKLOADS of arms' to Kurds, says Turkey leader»(انگلیسی)‎. Daily Express. January 21, 2018. 
  8. «Assad quietly aids YPG against Turkey». aljazeera. 11 Feb 2018. 
  9. «Friend or foe? Assad quietly aids Syrian Kurds against Turkey». reuters. 11 Feb 2018. 
  10. «Assad, Iran support Kurdish forces against Turkey in Syria’s Afrin with key weapon systems – reports». Almasdar news. 09/02/2018. 
  11. «Zeytin Dalı Harekatı Silahlı Kuvvetler Komuta Harekat Merkezi»(ترکی)‎. 20 ژانویهٔ 2018. 
  12. «Genelkurmay Başkanı Akar: Hedef siviller değil, teröristlerdir»(ترکی)‎. karar. 20.01.2018. 
  13. «İşte Afrin Operasyonu'nu yönetecek komutan»(ترکی)‎. hurriyet. 19.01.2018. 
  14. «ÖSO komutanı: Türkiye ile Afrin operasyonu için son hazırlıklarımızı yapıyoruz»(ترکی)‎. sputniknews. 15.12.2017. 
  15. ۱۵٫۰ ۱۵٫۱ ۱۵٫۲ ۱۵٫۳ «Who Are the Pro-Turkey Rebels Advancing on Syria's Afrin»(انگلیسی)‎. naharnet. 22 ژانویه 2018. 
  16. «SDF launches revolutionary operation in Afrin»(انگلیسی)‎. hawarnews. 21 ژانویه 2018. 
  17. «EFRÎN TARİHİ SAVAŞ OLACAK»(ترکی)‎. demokrasi45. 22 ژانویه 2018. 
  18. «Newroz: Kadınların savaşı halkları bir araya getiriyor»(ترکی)‎. jinnews. 
  19. ۱۹٫۰ ۱۹٫۱ «Fotoğraflarla Zeytin Dalı Harekatı»(ترکی)‎. sputniknews. 22.01.2018. 
  20. ۲۰٫۰ ۲۰٫۱ ۲۰٫۲ «أکراد سوریة مصممون علی الدفاع عن أنفسهم أمام العملیة الترکیة»(عربی)‎. الحیاة. 
  21. «Afrin: sneaking attempt thwarted, YPG, YPJ inflicted mercenaries vast damage»(انگلیسی)‎. hawarnews. 20.01.2018. 
  22. «Özgürlük Güçleri Afrin’de: Afrin’e sefer olur, zafer olmaz!»(ترکی)‎. Umut gazetesi. 20.01.2018. 
  23. [http://www.bild.de/politik/ausland/syrien-krise/syrien-deutscher-kaempfer-54604186.bild.html «TÜRKISCHE OFFENSIVE IN NORDSYRIEN Deutsche kämpfen gegen Erdogan»] ‎(آلمانی)‎. Bild. 27.01.2018. 
  24. ۲۴٫۰ ۲۴٫۱ «Turkish military offensive against Afrin: the Kurds are the victims of the contradictions between the imperialists». Marxist–Leninist Communist Organization – Proletarian Way. 25.01.2018. 
  25. «Fotoğraflarla Zeytin Dalı Harekatı»(ترکی)‎. sputniknews. 22.01.2018. 
  26. «What you need to know about the "National Army" role in the battle of Afrin»(انگلیسی)‎. ندا السوریه. 19 Jan, 2018. 
  27. «FSA Commander Says 25,000 Syrian Rebels Back Turkish Force in Syria»(انگلیسی)‎. usnews. Jan. 21, 2018. 
  28. ۲۸٫۰ ۲۸٫۱ «Erdogan: Operation in Syria's Afrin has begun»(انگلیسی)‎. الجزیره. 21 Jan 2018. 
  29. ۲۹٫۰ ۲۹٫۱ ۲۹٫۲ المزید من الخسائر البشریة ترفع لأکثر من 260 عدد من قضوا من المقاتلین والجنود فی معارک عفرین المتواصلة منذ الـ 20 من ینایر الفائت
  30. ۳۰٫۰ ۳۰٫۱ "Kurdish forces claim 308 Turkish fighters killed in Afrin". Al-Masdar News. Retrieved 26 January 2018. 
  31. ۳۱٫۰ ۳۱٫۱ ANF News. "473 Turkish soldiers and gang members killed in Afrin in one week". Retrieved 1 February 2018. 
  32. "The Latest: Russia says Syrians will draft new constitution". 
    . #OpAfrin
  33. The Latest: Russia says pilot downed in Syria fought back
  34. "TÜRK SİLAHLI KUVVETLERİ BASIN BİLGİ NOTU". Retrieved 3 February 2018. 
    TSK'dan son dakika açıklaması: 2 şehit 5 yaralı
  35. "Over 950 terrorists neutralized in Afrin operation". Anadolu Agency. 6 February 2018. 
  36. "Health Council in Afrin: So far, 129 civilians have been martyred, 320 wounded". Retrieved 4 February 2018. 
  37. "PYD terrorists continue cross-border attacks, targeting civilians in Turkey". Retrieved 3 February 2018. 
  38. «اظهارات آمریکا در باره حضور تروریست‌های پ.ک. ک در عفرین». خبرگزاری آناتولی فارسی. ۲۶ ژانویه ۲۰۱۸. 
  39. ۳۹٫۰ ۳۹٫۱ ۳۹٫۲ «اردوغان: دست ارتش ما هرگز به خون کودکان آلوده نشده‌است». خبرگزاری آناتولی فارسی. ۲۶ ژانویه ۲۰۱۸. 
  40. ۴۰٫۰ ۴۰٫۱ ۴۰٫۲ ۴۰٫۳ ۴۰٫۴ «پنجمین روز نبرد در عفرین؛ ۲۶۰ کشته و ۵ هزار آواره». دویچه وله فارسی. ۲۴ ژانویه ۲۰۱۸. 
  41. "Erdogan warns of ‘heavy price’ for protests against Syria operation". 21 January 2018. 
  42. بی‌بی‌سی فارسی
  43. «جلسه شورای امنیت دربارهٔ حمله ترکیه به سوریه بدون نتیجه ماند». دویچه وله فارسی. ۲۳ ژانویه ۲۰۱۸. 
  44. «توزیع کمک‌های بشردوستانه میان غیرنظامیان عفرین». خبرگزاری آناتولی فارسی. ۲۸ ژانویه ۲۰۱۸. 
  45. «بوزداغ: ارتش ترکیه در جریان عملیات شاخه زیتون به هیچ غیرنظامی آسیبی نرسانده‌است». خبرگزاری آناتولی فارسی. ۲۹ ژانویه ۲۰۱۸. 
  46. «خبرنگار شبکه الکوثر به دست نیروهای ترکیه در عفرین زخمی شد». خبرگزاری مهر. ۳۱ ژانویه ۲۰۱۸. 
  47. کاکایی، سیامک. «تقابل ترکیه و آمریکا در سوریه». جام جم. 
  48. «نقشه آمریکا برای فرسایش ترکیه در شمال سوریه؛ راه‌حل اردوغان چیست؟». تسنیم. ۲۶ دی ۱۳۹۶. 
  49. «استقرار ۱۰۰۰ نیروی پ.ک. ک در شمال سوریه». اقتصاد ایران. ۱۳۹۶/۱۰/۳۰. 
  50. «خطر رویارویی آمریکا و ترکیه در عفرین چقدر جدی است؟». دویچه وله فارسی. 16 ژانویه 2018. 
  51. ۵۱٫۰ ۵۱٫۱ «هشدار آمریکا و ترکیه به یکدیگر: بازی با آتش در سوریه». دویچه وله فارسی. 17 ژانویه 2018. 
  52. «"Turkey shells Syria's Afrin region, minister says operation has begun"». Reuters. 19 ژانویه 2018. 
  53. «"Turkey steps up Syria shelling as invasion of Afrin looms"». BBC. 19 ژانویه 2018. 
  54. Zaman al-Wasl (24 January 2018). "Dozens of Kurds Fighting Under FSA Banner: Rebel Commander". Syrian observer. Retrieved 24 January 2018. 
  55. Hogir Nejjae (24 January 2018). "Kurdish National Council participates in aggression against Afrin". Hawar News Agency. Retrieved 24 January 2018. 
  56. Burak Karacaoglu; Omer Koparan; Muhammet Kursun; Ali Murat Alhas (27 January 2018). "Afrin operation aims to protect Kurds: FSA commander". AA. Retrieved 1 February 2018. 
  57. Ahmed al Burai (23 January 2018). "Kurdish FSA leader says he was forced to leave Afrin after YPG took control". TRT World. Retrieved 1 February 2018. 
  58. «Turkish troops shell Afrin to oust US-backed Kurdish militia». Channel news asia. 20 ژانویه 2018. 
  59. «Afrin: sneaking attempt thwarted, YPG, YPJ inflicted mercenaries vast damage». Hawar news. 20 ژانویه 2018. 
  60. «"Turkish ground troops enter Syria enclave"». BBC. 21 ژانویه 2018. 
  61. «Turkey starts ground incursion into Kurdish-controlled Afrin in Syria». Guardian. 21 ژانویه 2018. 
  62. «Airstrikes pound Syria's Afrin as Turkey launches 'Operation Olive Branch'». Reuters. 20 ژانویه 2018. 
  63. «Turkey launches border security mission in Syria's Afrin». trt world. 20 ژانویه 2018. 
  64. ۶۴٫۰ ۶۴٫۱ «محدودیت ترکیه بر رسانه‌ها دربارهٔ گزارش کردن حمله علیه عفرین». بی‌بی‌سی فارسی. ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸. 
  65. ۶۵٫۰ ۶۵٫۱ «اردوغان: اعتراض کردها به عملیات عفرین پاسخ امنیتی دارد». دویچه وله فارسی. ۲۱ ژانویه ۲۰۱۸. 
  66. «پلیس ترکیه بیش از ۴۰ نفر از مخالفان حمله نظامی به «عَفرین» را بازداشت کرد». رادیو فردا. 23 ژانویه 2018. 
  67. «درگیری‌های خشونت‌آمیز در آلمان بین ترک‌های موافق دولت ترکیه و کردها». دویچه وله فارسی. ۲۳ ژانویه ۲۰۱۸. 
  68. «حمله هواداران گروه تروریستی پ.ک. ک/پ. ی. د به سفارت ترکیه در برلین». خبرگزاری آناتولی فارسی. ۲۷ ژانویه ۲۰۱۸. 
  69. «راهپیمایی ترک‌های آلمان در حمایت از عملیات شاخه زیتون». خبرگزاری آناتولی فارسی. ۲۶ ژانویه ۲۰۱۸. 
  70. «تظاهرات گسترده در کلن آلمان علیه حمله ترکیه به عفرین». دویچه وله فارسی. ۲۷ ژانویه ۲۰۱۸. 
  71. «Londra’da Türk Göstericiler Afrin Operasyonuna Destek Verdi»(ترکی)‎. VOA. ۲۴ ژانویه ۲۰۱۸. 
  72. «Londra'da Afrin Protestosu»(ترکی)‎. VOA. ۲۷ ژانویه ۲۰۱۸. 
  73. «مردم در حمایت از عفرین در چندین شهر روژهلات کوردستان به خیابان‌ها آمدند». رادیو کردانه. ۲۴ ژانویه ۲۰۱۸. 
  74. «بوکانی‌ها شعار «زنده‌باد ی.پ. گ/ی. پ. ژ» سردادند». آژانس خبری فرات. ۷ فوریه ۲۰۱۸. 
  75. «واکنش ایران به عملیات ترکیه در شمال سوریه: امیدواریم فوراً تمام شود». بی‌بی‌سی فارسی. 01 بهمن 1396. 
  76. «مشاور خامنه‌ای: ایران در صدد است در مقابل ائتلاف آمریکا، ائتلاف‌سازی کند». رادیو فردا. ۴ بهمن ۱۳۹۶. 
  77. «نگرانی آمریکا از عملیات ترکیه علیه کردها در عفرین». دویچه وله فارسی. 22 ژانویه 2018. 
  78. «ترامپ اردوغان را به خویشتنداری فراخواند». دویچه وله فارسی. ۰۵/بهمن/۱۳۹۶. 
  79. «Germany: Turkey has legitimate security interests in Syria»(انگلیسی)‎. dailysabah. 19 ژانویه 2018. 
  80. ۸۰٫۰ ۸۰٫۱ ۸۰٫۲ «نگرانی آلمان و اروپا از عملیات ارتش ترکیه در عفرین». دویچه وله فارسی. 22 ژانویه 2018. 
  81. «درخواست فرانسه برای برگزاری نشست شورای امنیت؛ ایران خواستار پایان عملیات ترکیه در سوریه شد». رادیو فردا. 01 بهمن 1396. 
  82. «هدف انگلیس و ترکیه، برکناری اسد است». اسپوتنیک فارسی. 22.01.2018. 
  83. «گفتگوی تلفنی اردوغان با نخست‌وزیر انگستان». trt farsi. 27.01.2018. 
  84. «لاوروف: اقدامات یک‌جانبه آمریکا در سوریه، ترکیه را عصبانی کرده‌است». یورونیوز فارسی. ۲۱/۰۱/۲۰۱۸. 
  85. «Egypt condemns Turkish military operation in Syria's Afrin». xinhuanet. ۲۱/۰۱/۲۰۱۸. 
  86. «Zijlstra kritisch over Turkse operatie: 'mogelijk impact op strijd tegen IS»(هلندی)‎. nos. 
  87. «Azerbaijan fully understands Turkey’s security concerns against terror threat - Foreign Ministry»(انگلیسی)‎. trend. 21 ژانویه 2018. 
  88. «​​​​​​​حمایت قطر از حمله ترکیه به عفرین و فراخوان کردها به بسیج عمومی». دویچه وله فارسی. 23 ژانویه 2018. 
  89. «​​​​​​​The Republic of Cyprus condemns the illegal Turkish invasion in Afrin in north-western Syria». ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸. 
  90. «​​​​​​​Bulgarian President calls for EU intervention against Turkish Syria incursion». Ahval News. ۲۴ ژانویه ۲۰۱۸. 
  91. «​​​​​​​Bulgaristan'dan AB'ye: Afrin'e acil müdahale edin»(ترکی)‎. Arti Gercek. ۲۴ ژانویه ۲۰۱۸. 
  92. «​​​​​​​Keynote address by NATO Deputy Secretary General Rose Gottemoeller at the National Defence University in Istanbul, Turkey». NATO. ۲۳ ژانویه ۲۰۱۸. 
  93. «​​​​​​​ناتو: ترکیه حق دارد از خود دفاع کند». خبرگزاری آناتولی فارسی. ۲۵ ژانویه ۲۰۱۸. 
  94. «EU's Mogherini 'Extremely Worried' About Turkish Op in Syria's Afrin»(انگلیسی)‎. sputniknews. 22 ژانویه 2018. 
  95. «EU's Mogherini 'extremely worried' by Turkish offensive in Syria»(انگلیسی)‎. خبرگزاری فرانسه. 22 ژانویه 2018. 
  96. «Syrian Coalition: Operation ‘Olive Branch’ is Fundamental Part of Battle Against Dictatorship»(انگلیسی)‎. etilaf. 22 ژانویه 2018. 
  97. «Turkmen leaders hail expected Afrin operation». aanews. ۱۹/۰۱/۲۰۱۸. 
  98. «Syrian Kurdish political coalition breaks rank with mainstream opposition to condemn Turkish attack on Afrin». syriadirect. ۲۲/۰۱/۲۰۱۸. 
  99. «المجلس الوطنی الکردی یؤکد رفضه القاطع لبیان الائتلاف الداعم للتدخل الترکی فی عفرین»(عربی)‎. Yekiti Media. ۲۲/۰۱/۲۰۱۸. 
  100. «Turkish forces push into Syria, battle Kurdish militia». رویترز. 20 ژانویه 2018. 
  101. «Turkish jets bomb Syria's Kurdish-held Afrin». دویچه وله انگلیسی. 20 ژانویه 2018. 
  102. «Turkish jets target 100 points including civilian areas in Afrin». english.ajansfirat. 20 ژانویه 2018. 
  103. «Communist Labour Party in Syria condemn Turkish occupation invasion on Afrin»(کردی)‎. hawarnews. 28 ژانویه 2018. 
  104. «Komalên Ciwan û Komalên Jinên Ciwan ji bo ‘Efrînê’ bang kirin». anfkurdi. 26 ژانویه 2018. 
  105. «Iraq's Turkmen back Turkish military operation in Syria». anadolu agency. 23 ژانویه 2018. 
  106. «۵۲ فعال مدنی و سیاسی کرد در ایران خواهان پایان عملیات نظامی ترکیه در منطقه عفرین سوریه شدند». رادیو فردا. ۰۲/بهمن/۱۳۹۶. 
  107. «بیانیه حقوقدانان ایرانی در محکومیت حمله ترکیه به عفرین». دویچه وله فارسی. ۰۳/بهمن/۱۳۹۶. 
  108. «استفاده ترکیه از تانک‌های آلمانی در شمال سوریه باعث اعتراض شد». بی‌بی‌سی فارسی. ۴/بهمن/۱۳۹۶.