مخدرهای دیجیتالی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو

مخدرهای دیجیتالی[۱] (به انگلسیی Digital Drugs) یا مخدرهای شنیداری[۲] و مخدرهای صوتی[۳] یا روان گردان‌های صوتی مفهوم استفاده از موسیقی ای است که از ضربان‌های دوگوشی، ضربان‌های تک شدتی یا ضربان‌های تک آوایی استفاده می‌کند تا اثری مانند اثرات مخدرهای معروف مثل ماریجوانا، کوکائین، اکستازی یا سیلدنافیل بگذارد.

برخی وبسایت‌ها ادعا می‌کنند که چنین مخدرهایی را ایجاد کرده‌اند اما تحقیقات نشان می‌دهند که مخدرهای دیجیتالی بیشتر یک جو رسانه‌ای و شایعه هستند،[۴] گرچه بعضی محققین نگرانند که شاید در آینده مخدرهای دیجیتالی ممکن است موجب مشکلاتی بشوند[۵] سازمان بهداشت جهانی اعتیاد را چنین تعریف می‌کند: حالتی مضر برای فرد و اجتماع که به‌طور متناوب یا مزمن به وسیله مصرف مستمر ماده تخدیر کننده طبیعی یا مصنوعی ایجاد می‌گردد. خواص مواد مذکور عبارتند از:

  1. میل و احتیاج به مصرف ماده مخدر و تهیه آن به هر صورت ممکن،
  2. گرایش به اضافه نمودن آن هر روز بیشتر،
  3. انقیاد روانی و گاهی جسمی در نتیجه استعمال مواد مخدر.

اعتیاد به مواد مخدر، حالت وابستگی یا عادت مرضی در به کار بردن مواد سمی تحریک کننده یا آرام بخش دستگاه عصبی ایجاد می‌کند که به صورت مطبوع حس درونی و وضع عاطفی را تغییر می‌دهد. در مقطع زمانی فعلی بیشتر مراجع رسمی و علمی نسبت به عملیاتی بودن ایده مخدرهای دیجیتالی تردیدهای جدی وارد کرده و بیشتر این موضوع را یک فضاسازی رسانه‌ای می‌دانند تا یک موضوع علمی واقعی. در بررسی مرکز پژوهش‌های مجلس با توجه به اظهارات متخصصین مغز و اعصاب و کارشناسان اداره مبارزه با مواد مخدر آمریکا، امارات متحده عربی، عربستان و ایران و مطالعه میدانی و مصاحبه با خبرگان عنوان شد که مخدرهای دیجیتالی دارای اثراتی که در تعریف مخدر از سوی سازمان بهداشت جهانی ذکر شده نیستند. یعنی گرایش به استفاده از این آهنگ‌ها به وجود نمی‌آید و حتی رغبت لازم برای گوش سپردن کامل را نیز ایجاد نمی‌کنند؛ لذا ایده مخدرهای دیجیتالی در حال حاضر عملیاتی نیست.[۶]

دلایل رد امکان ایجاد مخدر دیجیتالی[ویرایش متنی]

برخی متخصصین اعتقاد دارند که مخدرهای دیجیتالی هرگز قابل تولید نخواهند بود. به عبارت دیگر برخی محققین که مطالعه میدانی و تجربی در این زمینه انجام داده‌اند حتی در اینکه در آینده بتوان چنین موضوعی را محقق کرد نیز تردید وارد می‌دانند و سه استدلال را مطرح می‌کنند. اولین استدلال اینست که امواجی که از مغز ساطع می‌شوند در واقع معلول فعالیت‌های شیمایی مغز هستند و نه عامل فعالیت‌های شیمیایی مغز، همان‌طور که یک بلند گو در اثر عبور جریان الکتریکی صدای بلند تولید می‌کند با صدای بلند نمی‌توان به همان سادگی همان جریان الکتریکی را تولید کرد که به بلند گو وارد شده بود، این مواد شیمیایی هستند که در مغز موجب اتفاقاتی می‌شوند که بعضی از اثرات آن به صورت امواج الکترونیکی قابل دریافت است و بازتولید همان امواج نمی‌تواند همان مواد شیمیایی را به اندازه لازم برای مخدر بودن تولید کند. دومین استدلال اینست که مغز دارای مکانیزم‌های حفاظتی است که در مقابل عوامل خارجی مقاومت می‌کند و تغییراتی که تلاش می‌شود با ایجاد یک فرکانس صوتی به مغز القا شود از سوی مغز واپس زده می‌شود و مغز امواج دیگری را برای ایجاد تعادل منتشر می‌کند که مانع از اثرگذاری این امواج شود. تنها در صورتی می‌توان مغز را به صورت دائم مورد تأثیر قرار داد که بخشی از آن تخریب شده و عملکردش تغییر یابد. سومین دلیل بر رد امکان ایجاد مخدرهای دیجیتالی اینست که مواد مخدر رایج علاوه بر مغز بر کلیه بخش‌های سیستم عصبی و اعضای بدن اثرگذارند و مخدرهای دیجیتالی با شکل فعلی تنها قادر به متأثر کردن مغز هستند و نمی‌توانند سایر ارگان‌های بدن را تحت تأثیر قرار بدهند[۷]

مخدرهای دیجیتالی در ایران[ویرایش متنی]

در ایران هر از گاهی برخی مسئولین دولتی.[۸] یا پزشکان [۹] با ادعای لزوم مبارزه و چاره جویی نحوه برخورد با مخدرهای صوتی یا دیجیتالی در تیتر اخبار رسانه‌ها قرار می‌گیرند، اما بررسی‌های کارشناسی نشان می‌دهند که موضوع مخدرهای دیجیتالی ادعای اثبات نشده تولیدکنندگان فایل‌های صوتی برای فروش بیشتر محصولاتشان است.[۱۰]

منابع[ویرایش متنی]

  1. مخدرهای دیجیتالی از ادعا تا واقعیت، نوشته ابوالقاسم رجبی
  2. مخدرهای شنیداری در بازار
  3. مخدرهای "صوتی" در راهند!
  4. "Researcher Dispels Notion Music Can Get Kids High", NPR, 14 July 2014
  5. "Summary: 15 Theses About the Digital Future", pew research center
  6. مخدرهای دیجیتالی از ادعا تا واقعیت، نوشته ابوالقاسم رجبی، جمع‌بندی گزارش
  7. مخدرهای دیجیتالی از ادعا تا واقعیت، نوشته ابوالقاسم رجبی، مخدرهای دیجیتالی در مصاحبه با خبرگان و مطالعه میدانی
  8. «خطر ورود مخدرهای گوش کردنی به جای دود کردنی!». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۲ نوامبر ۲۰۱۵. دریافت‌شده در ۲۱ نوامبر ۲۰۱۵.
  9. سرخوشی با مخدرهای شنیدنی!
  10. مخدرهای دیجیتالی از ادعا تا واقعیت، نوشته ابوالقاسم رجبی مخدرهای دیجیتالی در وبسنجی وبررسی‌های کتابخانه‌ای