محمد کیوان قزوینی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
محمدیحی کیوان قزوینی
زادروز ۱۲۶۴ خورشیدی
قزوین
درگذشت ۱۳۰۴
تهران
آرامگاه ری
محل زندگی قزوین
ملیت ایرانی
پیشه روزنامه‌نگار
سال‌های فعالیت شعر فارسی، انتقاد هنری، عرفان، روزنامه‌نگاری، فعالیت سیاسی
نقش‌های برجسته مفسر، واعظ، صوفی و شاعر، متخلص به واعظ قزوینی
لقب واعظ قزوینی، شیخ یحی
مذهب صوفی
مکتب صوفی
والدین منصور علی اسماعیل کیوان قزوینی
(از شیوخ صوفیه)

محمد یحی کیوان قزوینی (واعظ قزوینی) معروف به «واعظ قزوینی» و «شیخ یحیی واعظ» در سال ۱۲۶۴ خورشیدی در قزوین به دنیا آمد. پدرش «شیخ اسماعیل واعظ» از وعاظ و صوفیان قزوین بود. وی صاحب، مدیر و سردبیر روزنامه نصیحت و از دوستان ملک‌الشعرای بهار بود. محمد کیوان قزوینی در سال ۱۳۰۴ ترور شد. ترور وی تنها به خاطر شباهت چهره او با ملک‌الشعرای بهار رخ داد. «بهار» از طرف مخالفین محکوم به مرگ شده بود و «محمد کیوان قزوینی» به جای وی توسط آدمکشان کشته شد. روایت دیگری نیز وجود دارد که وی به‌خاطر این که برادرش عباسعلی کیوان قزوینی از افراد با نفوذ و نزدیک به سلسله قاجار بوده‌است ترور شده‌است. از سوی دیگر عده‌ای، معتقدند قتل واعظ نه به دلیل شباهت با بهار بلکه به دلیل مقالات تند او علیه نظامیان و سردار سپه بوده و این قتل کاملاً عامدانه و آگاهانه در راستای اهداف سردار سپه و طرفدارانش بوده‌است.

این حادثه یک روز قبل از تصویب طرح انقراض سلسلهٔ قاجار در مجلس شورای ملی (۸ آبان ۱۳۰۴) به‌وقوع پیوست.

نقل قول از کتاب مرتضی کیوان: "واعظ قزوینی یکی از نخستین ترقی خواهان سوسیالیست و شهرستانی ایران بوده‌است. این شخص که در سال‌های آخر جنگ جهانی اول و بلا فاصله بعد از انقلاب کبیر اکتبر مرام سوسیالیسم را انتخاب کرده بود، روزنامه نصیحت را در اختیار مارکسیست‌های آن دوره گذاشت. گفته می‌شوداو از اهالی سرشناس قزوین بود که کلامش کاری بوده ... درست در بحبوحه خلع احمد شاه قاجار و به قدرت رسیدن رضا میرپنج، روزنامه نصیحت را توقیف می‌کنند و شیخ یحیی برای آزاد کردن آن به تهران به سراغ دوستانش در مجلس شورای ملی می‌رود و هنگامی که غروب هفتم آبانماه ۱۳۰۴ وارد میدان بهارستان می‌شود به ضرب گلوله از پا در می‌آید."[۱][۲][۳][۴][۵][۶][۷][۸][۹]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]