محمد چهارم

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
فارسیpolski
Osmanli-nisani.svg   
سلطان محمد خان رابع
آوجی محمد (محمد شکارچی)
سلطان امپراتوری عثمانی
خادم الحرمین الشریفین
خلیفهٔ مسلمین
امیرالمؤمنین
پادشاه
آوجی (شکارچی)
نگاره‌ای از سلطان محمد چهارم
Tughra of Mehmed IV.JPG
سلطنت ۸ اوت ۱۶۴۸ - ۸ نوامبر ۱۶۸۷ (۳۹ سال)
نام کامل محمد چهارم
زادهٔ ۲ ژانویه ۱۶۴۲
زادگاه کاخ توپقاپی، استانبول
درگذشتهٔ ۶ ژانویه ۱۶۹۳
مکان مرگ ادیرنه
مدفون در مسجد جدید، آرامگاه والده ترخان، قسطنطنیه (امروزه استانبول)
سلف ابراهیم یکم
خلف سلیمان دوم
همسر رابعه گلنوش سلطان
کنیز سیاوش سلطان
عفیفه سلطان
کانیا سلطان
رابعه سلطان
گل‌بیاز خاتون
خاندان سلطنتی خاندان عثمانی
خاندان دودمان عثمانی
پدر ابراهیم یکم
والده سلطان تورخان خدیجه سلطان
فرزندان مصطفی دوم
احمد سوم
خدیجه سلطان

محمد چهارم یا آوجی محمد (به زبان ترکی عثمانی:محمد رابع که به آوجی یعنی شکارچی هم معروف بود)(۲ ژانویه ۱۶۴۲–۶ ژانویه ۱۶۹۳) از سال ۱۶۴۸ تا ۱۶۸۷ سلطان امپراتوری عثمانی بود[نیازمند منبع]. وی با کمک مادرش والده صغیر تورخان سلطان و والده ی کبیر کوسم سلطان به سلطنت رسید.

با توجه به اینکه وی در شش سالگی صاحب تاج و تخت شد، در سه سال نخست حکومتش والده ی کبیر کوسم سلطان نایب السلطنه شد و پس از مرگ والده ی بزرگ و اتمام نایب السلطنه بودن والده ی کوچک جایگاه سلطان را به نوعی عوض کرده و قدرت اجرایی را به صدر اعظم خود واگذار کرد[نیازمند منبع]. او در کاخ توپ‌قاپی شهر استانبول زاده شد[نیازمند منبع]. پدرش سلطان ابراهیم یکم بود[نیازمند منبع]. وی در نبرد وین از ژان سوم سوبیسکی شکست خورد.

نبرد عثمانی-روسیه[ویرایش]

افزایش نفوذ روس‌ها در ناحیه قفقاز و مسئلهٔ اوکراین، مقدمات جنگ با روسیه را فراهم کرد. سلطان محمد به همراه صدر اعظم خود «کارا مصطفی پاشا» به روس‌ها حمله برد.

آنها در طی ۲۲ روز محاصرهٔ قلعهٔ جهزیَن در اوکراین، سرانجام آنرا فتح کردندو۲۰٬۰۰۰ نفر از لشکر روس‌ها در آنجا به قتل رسیدند.

محمد، پس از ۲ سال تصمیم به حملهٔ دوباره به روسیه کرد. اما، اینبار با بستن عهدنامهٔ باغچه سرای بین دو طرف در سال ۱۶۸۱ جنگ پایان یافتو دو کشور موافقت کردند تا اوکراین بین دو طرف تقسیم شده و قسمت بزرگتر زیر نظر امپراتوری عثمانی اداره شود.

زندگی شخصی سلطان[ویرایش]

وی همسر سیاست مدار و زیبا به نام گلنوش سلطان داشت که چنان محمد را شیفه خود کرد بود که او به دیگر زنان نگاه نمی کرد

خانواده[ویرایش]

همسران[ویرایش]

  • گلنوش سلطان، همسر رسمی و تنها خاصگی سلطان و تنها همسر محبوب سلطان.
  • عفیفه سلطان
  • سیاوش سلطان
  • رابعه سلطان
  • کانیا سلطان
  • گل‌بیاز خاتون

پسران[ویرایش]

  • مصطفی دوم (۶ فوریه ۱۶۶۴–۳۰ دسامبر ۱۷۰۳) گلنوش سلطان
  • احمد سوم (۳۱ دسامبر ۱۶۷۳– ۱ ژوئیه ۱۷۳۶) گلنوش سلطان
  • شاهزاده سلیم (۱۶۵۹–۱۶۷۹) سیاووش سلطان
  • شاهزاده ابراهیم (ژوئن ۱۶۶۵–آگوست ۱۶۶۶)
  • شاهزاده بایزید (دسامبر ۱۶۷۸– ژانویه ۱۶۸۰)
  • شاهزاده سلیمان (۱۳ جولای ۱۶۸۱–۱۶۸۵)

دختران[ویرایش]

  • خدیجه سلطان (۱۶۶۲–۹ مه ۱۷۴۰) گلنوش سلطان
  • کلثوم سلطان (۱۶۷۰– دسامبر ۱۷۲۰) مادر ناشناخته
  • صفیه سلطان (۱۶۷۰–۲۶ اکتبر ۱۷۰۰) سیاووش سلطان
  • فاطمه سلطان (۱۶۸۰–۶ دسامبر ۱۷۲۲) گلنوش سلطان

کناره گیری از سلطنت[ویرایش]

ارتش سلطان محمد چهارم به دلیل شکست در جنگِ (Mohac) نسبت به پادشاه خود بی اعتماد شدند. به همین دلیل قیام کردند و عزل سلطان محمد چهارم و به دنبالش بر تخت نشستن برادرش سلیمان را خواستار شدند. محمد چهارم هم مجبور شد در سال ۱۶۸۷ از سلطنت کناره گیری کند. بعد از او سلیمان دوم به سلطنت رسید.

نگارخانه[ویرایش]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Mehmed IV». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۱۰ بهمن ۱۳۸۹.

Mehmed IV
ilustracja
wizerunek herbu
Tugra Mehmeda IV
Sułtan Imperium Osmańskiego
Okres panowania od 1648
do 1687
Poprzednik Ibrahim I
Następca Sulejman II
Dane biograficzne
Dynastia Osmanowie
Data urodzenia 2 stycznia 1642
Data śmierci 6 stycznia 1693
Ojciec Ibrahim I
Matka Turhan Hatice
Małżeństwo Emetullah Rabia Gulnus
Dzieci Mustafa II,
Ahmed III,
Selim,
Bayezid,
Ibrahim,
Sulejman,
Ummi,
Gavher,
Khadija,
Ummatullah,
Fatma

Mehmed IV (ur. 2 stycznia 1642, zm. 6 stycznia 1693) – sułtan z dynastii Osmanów, panujący od roku 1648 do 1687.

Mehmed był synem sułtana Ibrahima i nałożnicy Turhan Hatice, mającej ruskie pochodzenie. Został osadzony na tronie w wieku 6 lat, w okresie destabilizacji władzy centralnej i osłabienia państwa. Faktyczne rządy sprawował w tym czasie wielki wezyr Mehmed Köprülü Pasza, który ustabilizował sytuację wewnętrzną państwa. Dzięki jego polityce imperium odniosło wiele sukcesów, nie tylko militarnych. W 1661 r. podpisano pokój z Wenecją, co umożliwiło podjęcie walk w innych częściach imperium. Turcy zwyciężali m.in. w 1664 w Siedmiogrodzie i prowadzili także wojnę z Austrią, zdobywając m.in. Ujvar na Węgrzech po czym podpisali korzystny traktat pokojowy z Austrią. W 1669 r. ostatecznie zajęli Kretę. Sukcesem był także podpisany z Polską w 1672 r. traktat w Buczaczu, na mocy którego pod zwierzchnictwo tureckie przechodziły część Naddnieprza i Podole Kamienieckie z Kamieńcem Podolskim. Kolejna kampania przeciwko Polsce zakończyła się podpisaniem rozejmu w Żurawnie w 1676 roku.

Po Köprülü Mehmedzie Paszy wielkim wezyrem został Kara Mustafa. Osmanowie rozpoczęli wówczas nową wojnę z Austrią, w trakcie której wojska tureckie obległy Wiedeń w 1683 r. Klęska zadana Turkom przez wojska polskie, austriackie i niemieckie pod wodzą polskiego króla Jana III Sobieskiego doprowadziła do utraty przez nich niemal całych Węgier. W tym samym czasie na Morei i wyspach greckich miały miejsce starcia z wojskami weneckimi.

Niepowodzenia i klęski wojskowe doprowadziły do rewolty wojskowej, obalenia sułtana w 1687 r. i uwięzienia go w Edirne.