محمد شاه‌بختی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
سنگ مزار زنده یاد شاه بختی در ابن بابویه.jpg

تیمسار سپهبد محمد شاه‌بختی (متولد ۱۲۶۵ ه‍.خ در اشتهارد کرج – متوفی 15 بهمن۱۳۴۱ تهران) فرمانده لشکر آذربایجان و از امرای نظامی پرنفوذ همدوره با رضاشاه پهلوی بود. در جوانی به شغل مغنی‌گری اشتغال داشت و پس از اختلاف با برادرش به تهران رفت و در قزاقخانه با درجهٔ سرباز صفر مشغول شد.[۱]

مدتی در آتریاد (تیپ مختلط پیاده و سوار) همدان و زمانی در قزوین و اصفهان خدمت کرد. در ۱۲۹۹ جزو اردوی میرپنج رضاخان بود و در حمله به تهران دخالت داشت و روز اول کودتا به درجهٔ سرتیپی رسید و در طول خدمت خود در ارتش در جنگ‌های مختلف شرکت کرد.

مدت‌ها فرمانده لشکر لرستان و آذربایجان غربی و خوزستان بود. در سال ۱۳۱۲ درجهٔ سرلشکری گرفت. نشان ذوالفقار که عالی‌ترین نشان ارتش بود دریافت کرد. همچنین از رضاشاه شمشیر مرصع جایزه گرفت و ژنرال آجودان شد. وی دومین سپهبد ایرانی ارتش ایران است.[۲] شاه‌بختی پس از تشکیل کانون افسران و درجه‌داران بازنشسته، ریاست کانون را عهده‌دار شد و تا آخر عمر این سمت را داشت.

شاه‌بختی تا سال ۱۳۰۵ به نام سرتیپ محمد زکریا معروف بود ولی در یکی از جنگ‌ها فاتح شد و آن را از بخت شاه دانست و نام فامیل خود را از زکریا به شاه‌بختی تغییر داد.[۳]

پانویس[ویرایش]

  1. بازیگران سیاسی عصر رضاشاهی و محمدرضاشاهی. ناصر نجمی. انتشارات انیشتین ۱۳۷۳ تهران
  2. پیش از او و پس از سپهبد امیراحمدی یک سرلشکر فرانسوی به نام فرانسوا ژرژ ژاندر با یک درجه بالاتر (سپهبدی) مدتی به استخدام ارتش ایران درآمد و مدیر دروس دانشگاه جنگ در زمان رضا شاه بود.
  3. عاقلی، باقر، شرح حال رجال سیاسی و نظامی معاصر ایران، چاپ اول ۱۳۸۰، جلد دوم، ص ۸۵۶، نشر گفتار با همکاری نشر علم
  • «استانداری آذربایجان شرقی - سپهبد محد شاه بختی».