محمد رسول‌الله (فیلم)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
فارسی English
محمد رسول الله
Mohammad Film Majidi.jpg
پوستری از فیلم که آمنه (مینا ساداتی) و نوزادی محمد را نشان می‌دهد
کارگردان مجید مجیدی
تهیه‌کننده شرکت سینمایی نور تابان
علیرضا رضاداد (تهیه کننده اجرایی)
نویسنده مجید مجیدی
کامبوزیا پرتوی
حمید امجد
بازیگران علیرضا شجاع نوری
مهدی پاکدل
ساره بیات
مینا ساداتی
محسن تنابنده
داریوش فرهنگ
رعنا آزادی‌ور
پانته‌آ مهدی‌نیا
نسرین نصرتی
صادق هاتفی
حمیدرضا تاج دولت
محمد عسگری
آرش فلاحت پیشه
جعفر قاسمی
بهارک صالح نیا
علی اصغر خطیب زاده
امین آبان
هادی آقا حسینی
پیروز رفیعی
یوسف بختیاری
موسیقی ای. آر. رحمان
فیلم‌برداری ویتوریو استورارو
حمید خضوعی ابیانه
تدوین روبرتو پرپینانی
توزیع‌کننده شرکت سینمایی نور تابان
تاریخ‌های انتشار
۵ شهریور ۱۳۹۴ (ایران)[۱]
مدت زمان
۱۷۸ دقیقه[۲][۳]
کشور ایران
زبان فارسی، عبری، آرامی و گیزی[۴]
هزینهٔ فیلم ۱۱۶ میلیارد تومان[۵][۶]
فروش گیشه ١٩ میلیارد تومان[۷]

محمد رسول الله فیلمی است در گونه تاریخی به کارگردانی مجید مجیدی که داستان زندگی کودکی محمد (پیامبر اسلام) (سده ۶ (میلادی)) را روایت می‌کند. این فیلم در سی و سومین دوره جشنواره فیلم فجر در سال ۱۳۹۳ برای اولین بار اکران شد.[۸][۹] اکران سراسری محمد رسول‌الله از روز ۵ شهریور ۱۳۹۴ (۲۷ اوت ۲۰۱۵) در ایران و همزمان با افتتاحیه جشنواره فیلم مونترال کانادا آغاز شد.[۱][۱۰][۱۱][۱۲]

قرار است سه‌گانه‌ سینمایی و مستقل از هم تولید شود که به مقاطع مختلف زندگی محمد بپردازد. در اولین فیلم، قصه از دوران جاهلیت و شرایط اجتماعی زمان تولد محمد آغاز می‌شود و در ۱۲ سالگی او به پایان می‌رسد.

در ساخت این مجموعه همچون سایر فیلم‌های تاریخی سال‌های اخیر ایران نظیر ملک سلیمان از عوامل خارجی و در سطح سینمای روز جهان استفاده شده است. فیلم‌برداری این اثر بر عهده ویتوریو استورارو و موسیقی متن آن ساختهٔ ای. آر. رحمان است که هر دو از هنرمندان برنده جایزه اسکار به شمار می‌آیند.[۱۳]

این فیلم در شهرک سینمایی پیامبر اعظم که در ۵۵ کیلومتری شهر قم قرار دارد، ساخته شده‌است. در این شهرک، ماکت شهرهای مکه و مدینه با مشخصات ۱۴۰۰ سال قبل، در مقیاس یک به یک (مختصات واقعی) طراحی و ساخته شده‌است و قرار است پس از پایان فیلمبرداری، از این دکور تحت عنوان شهرک سینمایی پیامبر اعظم برای دیگر پروژه‌های سینمایی دربارهٔ تاریخ اسلام استفاده شود.[۱۴]

این فیلم پرهزینه‌ترین فیلم تاریخ سینمای ایران محسوب می‌گردد.[۱۵] بخش‌هایی از این فیلم (مربوط به واقعه جنگ اصحاب فیل) در کشور آفریقای جنوبی فیلمبرداری شده است.

فیلم محمد در تهران در ۴۰ سالن سینما به نمایش در آمد و با فروش ۱۷۰ میلیونی روز اول اکران خود در سینماهای تهران بالاترین میزان فروش برای افتتاحیه یک فیلم سینمایی در ایران را رقم زد.[۱۶] این فیلم پیش از تولد پیامبر اسلام (تا ۱۲سالگی) او را در بر می‌گیرد و البته بخش‌های قبل از ۵۰ سالگی محمد نیز به‌صورت فلاش‌بک نشان داده می‌شود.[۱۶]

فیلم محمّد رسول الله پیش از اکران عمومی و حتی پس از اکران با استقبال برخی کشورهای عربی و مخالفت برخی دیگر مواجه شده است. مجید مجیدی کارگردان این فیلم در پاسخ به برخی مخالفین اعلام کرده که در نگارش فیلمنامه از روایت‌ها و منابع مورد تأیید مسلمانان و نه تنها شیعیان بهره برده است.[۱۷] مجیدی در زمینه ساخت این فیلم گفت: باعث افتخار است که هشت سال از عمرم را صرف پروژه‌ای با نام مقدس پیامبر عظیم الشان اسلام کرده‌ام.[۱۸]

این فیلم به عنوان نماینده سینمای ایران در جشنواره اسکار سال ۲۰۱۶ میلادی اعلام شد،[۱۹] اما به فهرست نهایی جایزه اسکار راه نیافت.[۲۰]

خلاصهٔ داستان[ویرایش]

داستان از سال ده بعثت محمد و زمانیکه می‌رود. مسلمانان در تحریم اقتصادی می‌باشند شروع می‌شود و ابوسفیان با بازی داریوش فرهنگ از ابوطالب که پیر است می‌خواهد که به محمد بگوید که خدا را در دلش نگه دارد. ابوطالب به اتاق نبی اسلام می‌رود و پیامبر در حال نماز خواندن است و بعد از سوره توحید سوره فیل را می‌خواند و سپس در یک فلش‌بک که اکثر فیلم را شامل شده به سال عام الفیل و تولد پیامبر و دوران کودکی وی از زبان خود ابوطالب به عنوان راوی فیلم می‌رود.

در سال عام الفیل، ابرهه یکی از سرداران لشکر حبشه به دستور پادشاه این سرزمین به مکه لشکرکشی می‌کند تا کعبه را از بین ببرد. ابرهه به وسیلهٔ چندین هزار نفر با فیل، اسب و تجهیزات جنگی فراوان به سوی شهر مکه می‌آیند ولی در نزدیکی مکه که حریم مکه به شمار می‌رود، فیل‌ها به جلو پیش نمی‌روند و تعداد بسیار زیادی پرنده به نام ابابیل در حالی که سنگ‌هایی در میان نوک خود دارند، بر سر ارتش ابرهه فرو می‌ریزند و همه را از بین می‌برند.[۲۱]

پس از پایان فلش‌بک، داستان دو مرتبه به سال ده بعثت و اوضاع بد مسلمانان تحریم شده ساکن در بیرون مکه برمی‌گردد و در ادامه روایت نمایان شدن قرارداد تحریم‌ها علیه مسلمانان خورده شده توسط موریانه‌ها به تصویر کشیده می‌شود.

فیلم محمد از محاصره مسلمانان در شعب ابی‌طالب آغاز می‌شود و به پیش از میلاد پیامبر اسلام باز می‌گردد. صحنه‌های درگذشت مادر محمد در روستای ابواء و صحنه‌های مربوط به دوران شیرخوارگی و خردسالی پیامبر در روستای سعدیه هم از دیگر بخش‌های فیلم است. فیلم محمد با اولین سفر پیامبر به شام و رسیدن به صومعه بحیرا به پایان می‌رسد. «بحیرا» راهبی مسیحی است که دربارهٔ ظهور آخرین پیامبر به ابوطالب بشارت می‌دهد.[۲۲]

بازیگران[ویرایش]

تولید[ویرایش]

پروژه سینمایی محمد به کارگردانی مجید مجیدی پس از حدود سه سال مراحل مقدماتی و پیش تولید در سال ۱۳۸۶ در آستانه آغاز مرحله فیلمبرداری قرار گرفت. به گزارش روابط عمومی پروژه، اولین مرحله شروع به کار این فیلم از مهرماه سال ۱۳۸۶ با فعالیت گروه تحقیق آغاز و اولین نسخه فیلم نامه نوروز ۱۳۸۸ آماده شد.

سرمایه‌گذار این فیلم، که شرکت سینمایی نور تابان، وابسته به بنیاد مستضعفان است، هزینهٔ تولید آن را ۴۰ میلیون دلار اعلام کرده است. هزینهٔ تولید این فیلم حدوداً ۲۰ برابر پرهزینه‌ترین فیلم ایرانی تا قبل از ساخته شدن آن برآورد شده است.[۲۳]

فیلمبرداری[ویرایش]

ویتوریو استورارو فیلمبردار مطرح ایتالیایی که سه جایزهٔ اسکار را گرفته و به عنوان فیلمبردار با همراهی حمید خضوعی ابیانه، هنرمند ایرانی فیلم محمد مجید مجیدی را در قاب دوربینش ثبت کرده است، می‌گوید: کتاب نقاشی محمود فرشچیان، منبع الهام ایده‌هایش برای فیلمبرداری این فیلم بوده است.[۲۴]

مشخص است که برخی کشورها چون عربستان سعودی
با این فیلم مشکلاتی خواهند داشت ولی از طرف
دیگر کشورهای اسلامی زیادی چون ترکیه، اندونزی،
مالزی و بسیاری دیگر در آسیای جنوب شرقی خواهان
این فیلم شده‌اند.
[۲۵]

مصاحبه مجید مجیدی با خبرگزاری فرانسه

طبق پیش بینی و برنامه‌ریزی گروه سازنده، دوره پیش تولید پروژه محمد از خرداد ماه ۱۳۸۹ تا شهریور ماه ۱۳۹۰ تعیین شد، تا در پایان این مرحله فیلمبرداری آغاز شد. لوکیشن‌های این فیلم در شهرک سینمایی پیامبر در قم، کویر شهداد کرمان، اطراف عسلویه و آفریقا بوده است. مرحله فیلمبرداری ۶ ماه طول کشید و فیلم برای جشنواره فجر سال ۱۳۹۳ آماده نمایش شد. در طول مدتی که مرحله پس از تولید سپری می‌شود فعالیتهای لازم برای انجام پیش تبلیغات و آماده‌سازی مقدمات پخش جهانی اثر انجام خواهد شد. در هفته وحدت از این فیلم رونمایی خواهد شد.

ویتوریو استورارو فیلمبردار مطرح ایتالیایی که سه جایزهٔ اسکار را گرفته و به عنوان فیلمبردار با همراهی حمید خضوعی ابیانه کار فیلمبرداری این اثر را انجام خواهد داد. استرارو تا کنون برای سه فیلم شامل «اینک آخرالزمان» (۱۹۷۹)، «آخرین امپراتور» (۱۹۸۷) و «سرخ‌ها» (۱۹۸۱) جایزه اسکار گرفته است. وی در مصاحبه با باب فیشر در یک مجله سینمایی آمریکایی مووی میکر دربارهٔ چگونگی پیوستن به این اثر گفت: «سال ۲۰۱۰ که با رشید بن هادی (کارگردان) در پروژه‌ای در الجزایر همکاری می‌کردم، برای اینکه اسلام را بهتر بشناسم، خواندن کتابی دربارهٔ زندگی پیامبر محمد (ص) را شروع کردم. به محض اینکه خواندن آن کتاب تمام شد، مثل یک رؤیای جادویی ایمیلی دریافت کردم با این مضمون که آیا علاقه‌مند هستم در ساخت بخش اول یک سه‌گانه دربارهٔ زندگی محمد (ص) حضور داشته باشم؟» بدین ترتیب و پس ملاقات مجیدی کارگردان و حیدریان کارگردان فیلم با او در رم، پیوستنش به این پروژه قطعی شد. وی می‌گوید که کتاب نقاشی محمود فرشچیان، منبع الهام ایده‌هایش برای فیلمبرداری این فیلم بوده است.[۲۴]

جلوه‌های ویژه[ویرایش]

جلوه‌های ویژه اثر بر عهده اسکات ای. اندرسون برنده اسکار برای طراحی جلوه ویژه «باب» در ۱۹۹۶ است که جلوه‌های ویژه قسمت حمله سپاه ابرهه به مکه را طراحی و اجرا کرده است. وی پیش از این در فیلم‌هایی همچون «ماجراهای تن تن»، «ترمیناتور ۲» «دروازه نهم»، «کینگ کنگ»، «استخوان‌های دوست‌داشتنی» کار جلوه‌های ویژه را بر عهده داشته است و با کارگردانانی همچون استیون اسپیلبرگ، جیمز کامرون و پیتر جکسون سابقه همکاری داشته است.[۲۶]

طراحی دکور و صحنه[ویرایش]

میلژن کرکا کلژاکویچ طراح دکور فرانسوی که قبلاً جایزه «سزار» و «آکادمی فیلم اروپا» و همچنین نامزد دریافت جایزه «اِمی» را در کارنامه خود داشته است، طراحی دکور این فیلم را بر عهده داشته است.[۲۴]

هفت کارگاه مخصوص مهیاسازی دکورها، صنایع دستی و دست‌سازهای سنتی، تجهیزات و لوازم صحنه را برای این فیلم ساخته‌اند. این کارگاه‌ها شامل کارگاه نجاری، کارگاه عمومی ساخت لوازم، کارگاه خیاطی، کارگاه بت‌سازی، کارگاه رنگ و پتینه و کهنه‌کاری، کارگاه محصولات چوبی خاص و کارگاه مدل‌سازی بودند. بیش از ۴۰۰۰ قطعه لوازم صحنه شامل وسایل خانه، لوازم سفر و بازرگانی، وسایل زینتی، ادوات جنگی، وسایل خرید و فروش و لوازم بازار در این کارگاه‌ها ساخته شد. مدیریت این کارگاه‌ها عمدتاً با ایرانی‌ها بود و تنها یک ایتالیایی، در قسمت کارگاه رنگ و پتینه‌کاری و کهنه‌کاری فعال بود. همهٔ پرسنل کارگاه‌ها تحت نظر فرانکو فوماگالی، طراح ایتالیایی لوازم صحنه، فعالیت می‌کردند. در این فیلم بسیاری از وسایل ضروری مثل مواد اولیه، ظروف، دست‌باف‌ته‌ها، پارچه‌ها و تزئینات سنتی و کهن، با سفر به شهرها و روستاهای تاریخی، انتخاب و خریداری شده بودند.[۲۷]

لوکیشن‌ها[ویرایش]

صحنه‌های این فیلم در شهرهای کرمان، عسلویه و در شهرک سینمایی پیامبر اعظم در حوالی شهر قم داشته‌است که در آن مکه و مدینه با جزئیات و مختصات دقیق و واقعی بر اساس متون بازسازی شده‌اند. سکانس مربوط به حملهٔ ابرهه به مکه نیز که به تعداد زیادی فیل، نیاز داشته در شهر بلا بلا در آفریقای جنوبی، فیلمبرداری شده است[۲۸] و جزء سکانس‌های بیاد ماندنی این فیلم محسوب می‌شود.

زبان‌های اقوام[ویرایش]

یکی از نکات فنی و برجستهٔ فیلم مجیدی این است که در طول فیلم هریک از اقوام عبری، حبشی و سریانی به زبان بومی خود صحبت می‌کنند و بازیگران ایرانی خود، بدون لب خوانی دیالوگ‌ها را به زبان‌های مذکور ادا می‌کنند. یکی از بازی‌های منحصر به فرد در این رابطه، بازی محسن تنابنده در نقش ساموئل یهودی است که ادای دیالوگ‌های عبری توسط وی، جزء جذابیت‌های فیلم مجیدی محسوب می‌شد.[۲۹]

نام‌نوشت[ویرایش]

نام‌نوشت فیلم

در ۱۷ دیماه ۱۳۹۳ نام‌نوشت این فیلم در کنار سایر آثار خطاطی مرتبط با آن طی مراسمی رونمایی شد. نام‌نوشت این فیلم توسط جلیل رسولی از خطاطان ایران انجام شده‌است. وی در توضیح پیرامون این اثر گفت در کنار ۶ خطاط دیگر برای انتخاب نام‌نوشت از میان ۲۶۰۰ اثر ارسالی فعالیت کردند اما پس از آنکه مجیدی کارگردان فیلم از هیچ‌یک از آثار منتخب راضی نشد از وی خواست که این کار را بر عهده گیرد. وی گفت: «بیش از ۵۰ سال است که کار خطاطی می‌کنم و خط در دست من مانند موم نرم است اما نگارش اسم اعظم پیامبر برای این فیلم بسیار سخت بود. طرح‌ها و اتودهای بسیاری زدم و نام حضرت محمد (ص) را به اشکال گرافیکی محکمی خطاطی کردم اما در نهایت راضی نمی‌شدم. وی ادامه داد: در نهایت به خود حضرت محمد (ص) توسل کردم و از او کمک خواستم تا مرا یاری کند. یک روز مرکب قهوه‌ای را از میان مرکب‌ها برداشتم و انگشت سبابه خود را داخل مرکب کردم و نام اعظم حضرت محمد (ص) را نوشتم، بعد متوجه شدم که انگشتم می‌لرزد و تعجب کردم... در طول تمام سالهایی که به طور حرفه‌ای خطاطی کرده‌ام دچار این حالت نشده بودم اما بعد متوجه شدم که تنها انگشت سبابه من نیست که می‌لرزد بلکه همه وجودم در حال لرزیدن است. ... پس از آن متوجه شدم همین نام نوشته حاضر همانی است که می‌خواستم.»[۳۰]

افتتاح شهرک سینمایی پیامبر اعظم[ویرایش]

در روز ۱۷ دیماه ۱۳۹۳ طی مراسمی شهرک سینمایی پیامبر اعظم که به وسعت ۱۰۰ هکتار در نزدیکی آزادراه تهران-قم ساخته شده[۳۱] و بسیاری از لوکیشن‌های فیلم در آن قرار دارد برای خبرنگاران رو نمایی شد. از این مکان برای ساخت سایر آثار سینمایی ایران استفاده خواهد شد. در این شهرک همچنین موزه‌ای قرار دارد که مدارک مربوط به ساخت فیلم نگهداری می‌شود.[۳۲]

بازدید رهبر ایران[ویرایش]

سید علی خامنه‌ای روز چهارشنبه ۱۷ آبان ماه ۱۳۹۱ برای بازدید از صحنه‌هایی از فیلم «محمد رسول الله» به شهرک سینمایی لوکیشن این فیلم بین تهران و قم رفت. این بازدید که اولین دیدار سید علی خامنه‌ای از مراحل تولید یک پروژه سینمایی محسوب می‌شد، نزدیک به ۶ ساعت ادامه یافته و وی از قسمت‌های مختلف لوکیشن ساخته شده از جمله قسمت شهر مکه، شعب ابی طالب که در داخل آن است، دیر بحیرا و قسمت مدینه بازدید کرده و در خلال آن با مجیدی (کارگردان)، حیدریان (تهیه‌کننده) و دیگر دست‌‌اندرکاران پروژه دیدار و گفتگو کرد؛ وی همچنین دقایقی در جمع عوامل پروژه سخنرانی کرده و از دست اندرکاران آن تقدیر کرد. در جریان همین دیدار، سکانس تأثیرگذار ورود آمنه، مادر حضرت محمد به شهر مدینه در حضور سید علی خامنه‌ای تصویربرداری شد و حدود بیست دقیقه از سکانس‌های تدوین شده فیلم برای وی پخش گردید.[۲]

عوامل تولید[ویرایش]

  • کارگردان: مجید مجیدی
  • نویسنده فیلمنامه: کامبوزیا پرتوی، مجید مجیدی با همکاری حمید امجد
  • بازنویسی فیلمنامه: مجید مجیدی، بیژن میرباقری
  • مشاور کارگردان: رضا میر کریمی
  • کارگردانهای یونیت دوم: بیژن میرباقری، سیروس حسن‌پور
  • دستیار اول کارگردان و برنامه‌ریز: علیرضا سبزواری، لوکا لاچین (بخش روستای ماهیگیری و بیابان اطراف مکه)
  • دستیاران کارگردان: حسن نجفی، بهزاد رفیعی، امیر مرادی، محسن قرایی
  • مدیر فیلمبرداری: ویتوریو استورارو
  • فیلم‌بردار: حمید خضوعی ابیانه
  • موسیقی: ای. آر. رحمان
  • صدابردار: یدالله نجفی
  • صداگذار: محمدرضا دلپاک
  • طراح تولید (مدیر طراحی صحنه، دکور و آکسسوار): میلژن کرکا کلژاکویچ
  • مدیران و طراحان هنری: محسن شاه ابراهیمی، حمید قدیریان، بابیک برنامیر
  • طراحی هنری: اصغرنژاد ایمانی، بهزاد آدینه
  • طراحی آکسسوار: فرانکو فوماگالی
  • طراحی لباس: مایکل اوکانر
  • طراحی گریم: جانتو دروسی
  • جلوه‌های ویژه کامپیوتری: اسکات ای. اندرسون
  • جلوه‌های ویژه میدانی: استفانو کریدوری، محمدجواد شریفی‌راد
  • عکاس: نادر فوقانی
  • مدیران تولید: فرزاد پاک، فرهاد کی‌نژاد، مجتبی متولی، محمدرضا منصوری
  • مجری طرح آفریقا: فرزاد پاک
  • مدیر امور بین‌الملل: محمدرضا تشکری
  • تهیه کنندگان اجرایی: پروانه پرتو، علیرضا رضاداد
  • مدیر پروژه: محمد مهدی حیدریان
  • تهیه کننده و سرمایه‌گذار: شرکت سینمایی نور تابان
  • با تشکر از: محمد فروزنده، محمد سعیدی کیا، رحمت‌الله صادقیان، مجتبی نصیری، محمد رضا صابری[۳۳]

این فیلم به غیر از ایران در دو کشور دیگر فیلمبرداری شده است، همچنین این فیلم به سه زبان فارسی، انگلیسی و عربی پخش می‌شود.[۳۴][۳۵]

اکران و فروش[ویرایش]

  • فیلم سینمایی محمد رسول الله رکوردهایی را برای اولین بار در سینمای ایران به جا گذاشته است. رکورد پرهزینه‌ترین فیلم تاریخ سینمای ایران نیز شکسته شد. رحمت‌الله صادقیان رئیس هیئت مدیره شرکت نورتابان اعلام کرد هزینه‌ای بالغ بر ۶۲۳٫۳ میلیارد ریال برای ساخت این فیلم صرف شد. این هزینه تقریباً ۱۰ برابر پرهزینه‌ترین فیلم ایرانی (ملک سلیمان با هزینه ساخت حدود ۶۵ میلیارد ریال) تا قبل از ساخته شدن محمد رسول‌الله برآورد شده است. البته فیلم «لاله» نیز که موفق به اکران نشد، حدود ۱۷۰ میلیارد ریال هزینه ساخت داشت.
  • فیلم محمد رسول الله پس از ۸۴ روز نمایش در ۱۳۲ سالن سینما، فروشی بالغ بر ۱۲میلیارد و ۱۸۱ میلیون تومان داشته است. این فیلم در هفته آخر آبان ۱۳۹۴ نیز فروش ۵۲۵ میلیون و ۴۳۴ هزار تومانی را تجربه کرد.[۳۶]
  • تبلیغات محیطی فیلم: تبلیغات محیطی فیلم سینمایی محمد رسول‌الله با همکاری سازمان زیباسازی شهرداری تهران در قالب نمایش تعدادی از تصاویر فیلم و احادیثی از پیامبر در تابلوهای تبلیغاتی تهران اکران شد. مجیدی علت ذکر نشدن نام عوامل فیلم در تبلیغات شهری را گرفتن زیبایی عکس‌هایی که مانند تابلوهای نقاشی است دانست. از همین رو تصمیم گرفته شد نام هیچ‌یک از عوامل بر تبلیغات نباشد تا چشم‌انداز زیباتری از عکسهای این فیلم به مردم نشان داده شود.[۳۷]
  • وضعیت اکران این فیلم نیز رکوردی دیگر در سینما ایران به شمار می‌آید. قرار است از روز چهارم شهریور ۱۳۹۴ اکران این فیلم در ۱۴۳ سینمای ایران به طور همزمان آغاز شود.[۳۸]
  • تعویق یک روزه اکران؛ مشکل صدا مانع از اکران محمد رسول‌الله شد. محمدرضا صابری در توضیح دلایل تعویق اکران فیلم سینمایی محمد رسول‌الله گفت: سیستم فنی فیلم براساس سیستم D است درحالیکه سیستم فنی بسیاری از سالن‌های سینمایی سیستم E است و به همین دلیل در آخرین تست‌های فنی مربوط به نمایش متوجه شدیم سیستم صدا مشکل دارد.[۳۹]
  • شروع ۱۷۰ میلیونی برای محمد رسول‌الله؛ همایون خزاعی فر مدیر فروش شرکت تولید و پخش نورتابان در خصوص اولین آمار فروش محمد رسول‌الله گفت: شب گذشته سینماهای آزادی، کوروش، پردیس زندگی و تعدادی دیگر از سینماهای تهران و شهرستان سانس فوق‌العاده در نظر گرفته‌اند که در نوع خود بی نظیر بود، وی ادامه داد: تا این لحظه فروش فیلم تنها در یک روز آن هم در سینماهای تهران بیش از ۱۷۰ میلیون تومان بوده است که بی‌سابقه‌ترین رقم فروش افتتاحیه یک فیلم در سینماهای ایران را به خود اختصاص داده است.[۴۰]
  • بعد از ۳ هفته از اکران این فیلم ۱۱۶ میلیاردی این فیلم توانست ۴ میلیارد تومان فروش داشته باشد[۴۱]
  • محمدرضا صابری مدیر پخش دفتر فیلم نورتابان در گفت و گو با خبرنگار سینمایی فارس دربارهٔ فروش فیلم توضیح داد: شب گذشته ۲۸ آبان فروش فیلم ۶۵ میلیون تومان بوده است و تا کنون به فروش ۱۳ میلیارد و ۳۰۰ میلیون تومان رسیده‌ایم.[۴۲]
  • در دی ماه اکران محمد رسول الله پس از ۱۲ هفته در گروه آزادی به پایان رسید. در اواخر اکران این فیلم در ایران، محمد رسول الله فروش ۱۴ میلیارد تومانی را تجربه کرد.[۴۳] این فیلم نهایتا تا پایان سال به فروش ۱۶ میلیاردی در سینماهای کشور دست یافت.[۷]
  • علیرغم موفقیت فیلم در داخل ایران اکران جهانی آن با ناکامی مواجه شد. پس از اکران فيلم براي خيرالدين کارامان از عالمان برجسته فقه در ترکيه و ۴ منتقد مطرح اين کشور، ترکیه نخستین مقصد اکران خارجی این فیلم تعیین و قرار شد در ۷۳۰ سالن این کشور از روز ۱۷ ربیع الاول (هشتم دی ماه ۱۳۹۴) سالروز میلاد پیامبر اسلام به نمایش درآید.[۴۴] اما پس از نزديک به دو ماه اکران در اين کشور منتفي شد و هر چند مجيدي اين اکران را به ربيع‌الثاني(بهمن ماه) موکول کرد اما اين اکران نيز به سرانجام نرسید. با مخالفت دانشگاه الازهر مصر به عنوان يک مرجع مؤثر در تأييد چنين آثار سينمايي، برخي کشورهاي عربي با نمايش اين فيلم مخالفت کردند. از اکران فیلم در کشور هند با جمعیت ۳۰۰ میلیونی مسلمانان به علت فتاوای صادره علیه فیلم جلوگیری به عمل آمد و وعده اکران فیلم در سینماهای روسیه نیز به سرانجام نرسید.[۴۵][۴۶]

نظرها[ویرایش]

نظرات منتقد[ویرایش]

  • اساتید و علمای دانشگاه الازهر به این دلیل که بخش‌هایی از بدن بازیگر نقش کودکی محمد در معرض دید قرار می‌گیرد و صدای این بازیگر نیز پخش می‌شود، از این فیلم انتقاد داشته و خواهان ممنوعیت اکران آن شدند و از روحانیون شیعه نیز چنین موضعی را درخواست کردند.[۴۷] عباس شومان معاون شیخ الازهر در گفتگو با روزنامه «المصری الیوم»: تلاش ایران برای اکران فیلمی که در آن پیامبر اکرم به تصویر کشیده شود مخالف اصول اسلامی و عقیده اهل‌سنت است.[۱۷]
  • تعدادی از روزنامه‌های چاپ عربستان سعودی به این فیلم اعتراض کردند[۴۸] و مقامات عربستان سعودی به منظور جلوگیری از مشاهده فیلم محمد رسول الله توسط شهروندان عربستانی، کمپین‌هایی را علیه آن تشکیل دادند.[۱۷]
  • عجمیل النشمی رئیس سابق دانشکده شریعت و مطالعات اسلامی کویت: بازی در نقش بزرگانی همچون پیامبر اسلام، باب جرأت را بیش از پیش بر معاندان برای تاختن بر ارزش‌ها و مقدسات مسلمانان باز خواهد کرد.[۱۷]
  • شیخ عبدالعزیز آل شیخ، مفتی اعظم عربستان سعودی در گفتگو با روزنامه عربی الحیات فیلم محمد رسول الله را فیلمی "مجوسی" خوانده که ساخت آن به گفته او "دشمنی با اسلام" است. وی گفته که این فیلم تصویری غیرواقعی از پیامبر اسلام نشان می دهد که مایه استهزا و کاستن از قدر و جایگاه است بنابراین ساختن این فیلم به معنی سیاهنمایی دین اسلام است و کسانی که این فیلم را ساخته اند مفسدینی اند که اساس کارشان بر دروغ است.[۴۹]
  • در کنار منتقدان سنی مذهب برخی از کارشناسان شیعه نیز هستند که به محتوای این فیلم پرهزینه انتقاد دارند. رضا بابایی، پژوهشگر، منتقد و کارشناس در حوزه ادبیات وتاریخ اسلام، در یادداشتی انتقادی آورده است: «این فیلم در خدمت هیچ ایده و طرحی نیست، مگر ایدهٔ فیلم برای فیلم. فیلمی که برای آن شهرک ساخته‌اند و آهنگ‌ساز اسکاری و فیلم‌بردار ممتاز جهانی را به خدمت گرفته‌اند، هیچ طرحی ندارد جز نمایش پرهزینهٔ چند معجزه از پیامبر در دوران کودکی و نوجوانی. اکثر این معجزه‌ها حتی یک سند معتبر ندارد. گیرم که معتبر باشد، مگر اهمیت و رسالت پیامبران در معجزهٔ آنان خلاصه می‌شود که ما پس از ۱۴۰۰ سال فیلم معجزه‌محور بسازیم؟ ۱۲۰ میلیارد تومان خرج کرده‌اید که چند معجزه را به تصویر بکشید؟ مگر این مردم به معجزه نیاز دارند؟ معجزه برای این بود که کفار قریش ایمان بیاورند که آوردند. بهتر نبود از این فرصت استفاده می‌کردید و مرهمی برای یکی از زخم‌های امروز جهان اسلام می‌ساختید؟ چرا از معجزهٔ اصلی اسلام که قرآن است، در این فیلم استفاده نکردید؟ یک‌بار هم که سراغ قرآن رفتید، برای نشان دادن حملهٔ مرغان ابابیل به سپاه ابرهه بود!»[۵۰]
  • به باور برخی منتقدان، آخرین اثر سینمایی مجیدی از کاستی‌های زیادی از جمله ضعف در فیلمنامه و شخصیت پردازی رنج می‌برد. همسنجی فیلم مجیدی با اثر ماندگار «مصطفی عقاد» فیلم ساز فقید سوری و اشاره به سنددار نبودن بخش‌هایی از فیلم از لحاظ تاریخی، بستری برای دیگر انتقادهایی است که در مورد فیلم محمد رسول الله (ص) مطرح شده است.[۵۱] مثلاً دکتر علی بهرامیان گوید: «مشکل اصلی فیلم ... آن است که سازندگان فیلم روح زمانه روح تاریخ آن دوران را درک نکرده‌اند. جدا از این چرا پیامبر نخست در نظر اعراب معاصر ایشان و سپس در نظر دیگر مسلمانان از آن زمان الی یومنا هذا بزرگ و متفاوت به نظر می‌رسیدند؟ مهم‌ترین ویژگی این شخصیت خُلق عظیم ایشان بود: «و انک لعلی خلق عظیم». یکی از رایج‌ترین و مهم‌ترین رذایل رایج در جامعه بدوی آن روزگار حجاز قتل نفس بود. اعراب به آسانی یکدیگر را می‌کشتند. به بهانه‌های کوچک خون یکدیگر را می‌ریختند. اگر قبیله‌ای یک نفر از قبیله دیگر را می‌کشت، قبلیه دیگر به خونخواهی آن فرد همه آن قبیله را قتل‌عام می‌کرد. بسیاری از مردم از طریق راهزنی زندگی می‌کردند. شما در فیلم هیچ نشانه‌ای از این رذیله بزرگ نمی‌بینید. پیامبر که انسانی متشخص و دارای خلق عظیم بود در میان چنین قومی مبعوث شد. به همین سبب است که در قرآن این همه آیه در حرمت قتل نفس آمده است. پیامبر در میان این مردم ظهور کرد و آن‌ها را از کشتن، دزدی، غارت، آزار دیگران و... بازداشت. اگر قرار است فیلمی دربارهٔ پیامبر ساخته شود باید به این ابعاد شخصیت او بپردازد. تأکید زیاد بر معجزات اتفاقاً سبب می‌شود که ما انسان‌های عادی نتوانیم از پیامبر الگوبرداری کنیم و میان خود و او فاصله بسیار احساس کنیم. ببینید به سبب ابهامات تاریخی بسیار و دشواری‌های اعتقادی نزدیک شدن به این وقایع و به صورت مستقیم سخت دشوار است، راه حل بهتر شاید آن باشد که ماجرایی فرعی اصل قرار داده شود، و فیلم به نحو خاصی روایت شود. نمونه بسیار موفق این دست از آثار که به نظرم موفق‌ترین اثر سینمای دینی در ایران است روز واقعه است. من به خود آقای بیضایی هم گفتم که شما بهتر از همه روح واقعه عاشورا و روح تاریخ آن زمان را دریافتید و درک کردید. روز واقعه تاریخ نیست، اما روح تاریخ آن زمان به خوبی در آن به تصویر درآمده است، هم در بیان اصل موضوع و هم در طراحی لباس و گریم‌ها و پوشش‌ها، هم در نمایش جوهره واقعه کربلا. هنگامی که واقعه کربلا رخ داد این گونه نبود که مردم در حجاز و کوفه و شام درگیر این واقعه باشند، بیش‌تر مردم مشغول زندگی عادی خود بودند، اما هنگامی که آن تراژدی دردناک رخ داد، همه از آن متأثر شدند، چه مسلمان و چه غیرمسلمان. ما از طریق شخصیت اصلی فیلم آن آسیابان مسیحی از کنار واقعه کربلا می‌گذریم، اما روح آن را مشاهده و درک می‌کنیم.»[۵۲]

مخالفان اکران گسترده[ویرایش]

اکران این فیلم منجر به کاهش سالن‌های نمایش سایر فیلم‌ها جهت اکران مناسب تر آن شد، از همین رو علی ملاقلی‌پور دربین بازی میان ستارگان ایران و جهان که در شهریور ۱۳۹۴ برگزار شد، در اعتراض به کم شدن سالن‌های نمایش فیلمش قندون جهیزیه به زمین فوتبال رفت و نظم بازی را به هم ریخت و منجر به بازداشت او شد. او بعد از مدتی با وساطت حجت‌الله ایوبی معاون وزیر ارشاد آزاد شد.[۵۳].[۵۴]. علیرضا رئیسیان نیز با این اکران گسترده مخالفت کرد و در پاسخ به پرسشی دربارهٔ همزمانی اکران فیلم سینمایی «دوران عاشقی» با فیلم مجید مجیدی و اختصاص ۴۰ سینما و حدود ۷۰ سالن به این فیلم گفت: «یکی از دوستان همکارم به من گفت که شما در این زمینه چرا اعتراض نمی‌کنید؟ چون که فیلمساز جوان آقای ملاقلی‌پور به هر وسیله‌ای که می‌توانست اعتراض کرد و من به ایشان گفتم که در فضای مربوط به شغل خودم حتماً حرفم را خواهم زد؛ واقعیت این است که سکوت من نشانه اعتراض است نه رضایتمندی.».[۵۵]

نظر موافقان[ویرایش]

  • داود شریان، نویسنده معروف عربستانی و مجری شبکه تلویزیونی مرکز پخش خاورمیانه، در ستون روزانه خود در روزنامه الحیات با تحلیل این فیلم، نگاه بعضی از نهادهای دینی کشورهای عربی به این فیلم را مورد انتقاد قرار داد و از اینکه روحانیت سنتی هنوز اهمیت تأثیر هنر در دفاع از چهره اسلام را درک نکرده‌اند، ابراز تأسف کرده است.[۵۶]
  • خالد محمود نویسنده و منتقد معروف عرب، در روزنامه الشروق چاپ قاهره، با انتقاد از قضاوت بی‌پایه دربارهٔ این فیلم، می‌نویسد: ای کاش پیش از اینکه این جنجال به پا شود، حداقل علمای الازهر در نشستی خصوصی فیلم را می‌دیدند، آن گاه موضع ثابت خود را در قبال آن اعلام می‌کردند. این نویسنده ادامه می‌دهد: کاش علمای الازهر، نه به خاطر رعایت این موضوع، بلکه فقط به خاطر اینکه مخالفتشان مستند به برهانی آشکار باشد، این فیلم را می‌دیدند.[۵۷]
  • شبکه لبنانی المنار: انتظار می‌رود که اکران عمومی فیلم محمد رسول الله با استقبال گسترده مردمی مواجه شود. اکران این فیلم همچنین مورد استقبال برخی دیگر از رسانه‌های عربی از جمله پایگاه لبنانی العهد و شبکه المیادین قرار گرفت.[۱۷]
  • پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار آیت الله خامنه‌ای، فیلم محمد رسول الله را یک محصول «هنری، فرهنگی، تبلیغی و معرفتی» عنوان کرده است.[۵۸]
  • سامی یوسف خواننده اشعار اسلامی در واکنش به برخی مخالفت‌ها نسبت به فیلم محمد رسول الله، در گفتگو با رویترز اظهار داشت که برخی منتقدان فیلم آن را مشاهده نکرده‌اند و آنها از این فیلم انتقاد می‌کنند تنها به این دلیل که ایران سازنده آن است.[۱۷]
  • روزنامه «الوسط» بحرین نیز در گزارشی با اشاره به انتقادات و جوسازی‌های جریان‌های سلفی علیه فیلم محمد رسول الله نوشت: صرف نظر از آنچه که در مخالفت با این فیلم به گوش می‌رسد، نکته قابل اهمیت این است که رهبر عالی ایران با حضور خویش بر سر صحنه فیلمبرداری از فیلم، حمایت کامل و قوی خود از سازندگان و دست اندرکاران آن را اعلام کردند.[۱۷]
  • سفارت جمهوری اسلامی ایران در دهلی نو در پاسخ به دیدگاه‌های انتقادی منتشر شده در رسانه‌های هندی درخصوص فیلم محمد رسول الله، از صاحب نظران خواست بعد از دیدن فیلم درباره آن اظهارنظر کنند.[۵۹]
  • رسانه‌های ایتالیا فیلم محمد رسول الله را یک موفقیت دانستند. گرچه در بسیاری از رسانه‌های ایتالیایی از این فیلم به عنوان پرهزینه‌ترین فلیم تاریخ ایران نام برده شده اما این ساخته 'مجید مجیدی' موفقیتی در سینمای ایران به شمار می‌رود.[۶۰]
  • روزنامه ترکیه‌ای «دیلی صباح»: ساخت فیلمی در این سطح قابل ستایش است. این فیلم ابعاد اجتماعی حاکم بر جامعه اعراب در صدر اسلام را به خوبی به نمایش کشیده است.[۱۷]
  • روزنامه گاردین در نقدی از فیلم محمد رسول الله این فیلم را از نظر معنوی صادق، مسئول و شاعرانه دانست.[۶۱]
  • یاهو! نیوز: مجیدی می‌گوید می‌خواهد با فیلم «محمد رسول الله» تصویر خشنی را که از اسلام ارایه می‌شود، تغییر دهد. با این حال این فیلم به دلیل ارایه چهره پیامبر با اعتراض برخی از مسلمانان روبه رو شده است.[۶۲]
  • خبرگزاری تاجیکستانی دربارهٔ فیلم محمد رسول الله (ص) نوشت: این فیلم سه‌گانه می‌تواند بسیاری از زوایای زندگانی پیامبر گرامی اسلام را مطرح و روشن کند.[۶۳]
  • فرانسیس فورد کوپولا کارگردان فیلم پدرخوانده که به دعوت فیلمبردار فیلم به تماشای آن نشسته بود این فیلم را تحسین کرد.[۶۴]
  • حسین فرح بخش از کارگردانان و تهیه کنندگان سینمای ایران در پاسخ به انتقادها به ساخت فیلم‌های فاخر، ساخت فیلم محمد رسول الله را یک استثناء در سینمای ایران دانست و گفت: «این فیلم منشور فرهنگی سینمای ایران است و نباید از آن به عنوان یک فیلم فاخر یاد کرد. چرا که اگر از ما بپرسند که در طول ۳۶ سال انقلاب برای پیامبر اسلام در سینما چه کرده‌ایم هیچ جوابی نداریم.»[۶۵]
  • روزنامه الرای‌الیوم در سر مقاله خود با انتقاد از موضع مفتی عربستان و دیگر روحانیون در خصوص این فیلم، با برشمردن ویژگی‌های فتوا، در شرایط صحت فتوای صادر شده از سوی مفتی آل شیخ، تشکیک کرده است.[۶۶]

جوایز[ویرایش]

  • جایزه بهترین کارگردانی، مجید مجیدی - جشنواره بین‌المللی کمرایمیج ۲۰۱۵
  • جایزه بهترین فیلمبرداری، ویتوریو استورارو - جشنواره بین‌المللی کمرایمیج ۲۰۱۵

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ «انتظار به سر آمد/ فیلم «محمد رسول الله (ص)» اکران شد». خبرگزاری مهر، ۵ شهریور ۱۳۹۴. بازبینی‌شده در ۱۱ سپتامبر ۲۰۱۵. 
  2. مصاحبه عوامل فیلم در شهرک سینمایی نور، ذکر مدت زمان فیلم در دقیقه ۳۰ از این مصاحبه توسط مجید مجیدی، کانال رسمی فیلم محمد رسول الله (ص) در آپارات.
  3. سایت IMDB، صفحه فیلم محمد رسول الله (ص) در سایت IMDB.
  4. به سه زبان متداول آن دوران (عبری، آرامی و گیزی) ترجمه وتمرین شد و… news.mohammadmovie.com
  5. مصاحبه محمدرضا صابری (مدیر شرکت نورتابان) با خبرنگار صداوسیما، کانال رسمی فیلم محمد رسول الله (ص) در آپارات.
  6. اعلام هزینه‌ی قیلم توسط تهیه کننده، خبرگزاری دانشگاه آزاد اسلامی آنا.
  7. ۷٫۰ ۷٫۱ روزنامه سینما، ۲۴ اسفند ۹۴، صفحه ۸
  8. «اعلام زمان اولین اکران فیلم «محمد (ص)»». تابناک. 
  9. «همه تلاش‌ها برای دیده نشدن اثر جهانی مجید مجیدی؛ برآورد یک میلیارد دلاری برای پروژه 30 میلیون دلاری «محمد»!». تابناک. 
  10. اکران فیلم «محمد رسول الله (ص)» به دلیل مشکل فنی یک روز به تعویق افتاد
  11. فیلم محمد رسول الله (ص) جشنواره مونترال را افتتاح می‌کند
  12. MUHAMMAD - Montreal Film Festival
  13. موسیقی تیتراژ ابتدایی محمد رسول الله
  14. لوکیشنی که سرانجام درش باز شد خبرگزاری الف
  15. Majid Majidi’s religious film to hit movie theaters in 2014 presstv.com
  16. ۱۶٫۰ ۱۶٫۱ رکورد شکنی در روز اول اکران فیلم محمد رسول الله (ص) news.mohammadmovie.com
  17. ۱۷٫۰ ۱۷٫۱ ۱۷٫۲ ۱۷٫۳ ۱۷٫۴ ۱۷٫۵ ۱۷٫۶ ۱۷٫۷ واکنشها به فیلم محمد (ص) mehrnews.com
  18. مجید مجیدی: خوشحالم هشت سال از عمرم صرف پروژه محمد(ص) شد . [خبرگزاری جمهوری اسلامی(ایرنا) http://www.irna.ir]
  19. فیلم محمد رسول الله (ص) نماینده ایران در اسکار شد . [خبرگزاری جمهوری اسلامی(ایرنا) http://www.irna.ir]
  20. «نماینده ایران به فهرست جایزه اسکار راه نیافت». خبرگزاری انتخاب. 
  21. خلاصه داستان فیلم news.mohammadmovie.com
  22. فیلم محمد از محاصره مسلمانان در شعب ابی‌طالب آغاز می‌شود ... .farsnews.com
  23. “Rare portrayal of Muhammad’s youth in upcoming Iranian film”. the Guardian. 2013-12-27. Retrieved 2015-02-14. 
  24. ۲۴٫۰ ۲۴٫۱ ۲۴٫۲ . 
  25. مصاحبه مجید مجیدی با خبرگزاری فرانسه news.mohammadmovie.com
  26. «همکاری دومین برنده اسکار با «محمد (ص)»». روزنامه دنیای اقتصاد. 
  27. ایران جای خوبی برای ساخت فیلم تاریخی است news.mohammadmovie.com
  28. «پایان فیلمبرداری "محمد (ص)" در آفریقا/ مجیدی و گروه به ایران آمدند». خبرگزاری مهر. 
  29. «خاطره تنابنده از مردی که پیش از مرگ فقط «پایتخت» می‌دید». خبرگزاری مهر. 
  30. «نام نوشت پیامبر اعظم (ص) در فیلم «محمد رسول الله» رونمایی شد». خبرگزاری مهر. 
  31. پروژه احداث شهرک سینمایی نور توسط شرکت سینمایی نور - بنیاد مستضعفان انقلاب اسلامی
  32. «درهای شهرک سینمایی پیامبر اعظم (ص) گشوده شد». همشهری. 
  33. لیست عوامل
  34. فیلم عظیم «حضرت محمد(ص)» به کارگردانی مجید مجیدی، نوشته شده در ۷ اسفند ۱۳۸۹
  35. گزارشی از مکان ساخت فیلم حضرت محمد(ص)+عکس
  36. مردم کدام فیلم را بیشتر دیده‌اند . [خبرگزاری جمهوری اسلامی(ایرنا) http://www.irna.ir]
  37. «تبلیغات محیطی فیلم سینمایی محمد رسول‌الله(ص)» http://www.farsnews.com/imgrep.php?nn=13940603000825
  38. رکوردهای فیلم محمد رسول الله (ص) در سینمای ایران . [خبرگزاری جمهوری اسلامی(ایرنا) http://www.irna.ir]
  39. «مشکل صدا مانع از اکران «محمد رسول‌الله(ص)» شد/امیدواری به حل مشکل فنی تا روز پنجشنبه» http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=13940603001627
  40. «شروع ۱۷۰ میلیونی برای «محمد رسول‌الله(ص)»» http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=13940606000266
  41. «فروش فیلم محمد رسول الله (ص) از مرز ۳ میلیارد تومان گذشت» http://www.ilna.ir/بخش-فرهنگ-هنر-6/303954-فروش-فیلم-محمد-رسول-الله-از-مرز-میلیارد-تومان-گذشت
  42. [۱]
  43. «محمد رسول‌الله(ص)» به مرز ۱۴ میلیارد رسید
  44. فیلم محمد رسول الله (ص) در کدام کشور اکران می‌شود؟ . [خبرگزاری جمهوری اسلامی(ایرنا) http://www.irna.ir]
  45. ‌ «پخش جهانی «محمدرسول الله(ص)» به کجا رسید؟». سینما تیکت، ۱۷ اسفند ۱۳۹۴. 
  46. ‌ «ادامه پروژه سینمایی محمد(ص) منتفی شد؟». ایسنا، ۲۶ اسفند ۱۳۹۴. 
  47. اعتراض برخی ایرانیان به حضور محمد رسول الله در جشنواره فیلم مونترال خبرگزاری فرانسه
  48. http://cinemaema.com/module-pagesetter-viewpub-tid-26-pid-6699.html محکومیت مجیدی مجیدی برای ساخت محمد (ص)
  49. ‌ «مفتی اعظم عربستان: فیلم محمد رسول‌الله دشمنی با اسلام است». بی بی سی فارسی، ۱۱ شهریور ۱۳۹۴. 
  50. http://dinonline.com/doc/note/fa/5499/
  51. فیلم «محمد رسول الله» در بوته نقد و نظر . [خبرگزاری جمهوری اسلامی(ایرنا) http://www.irna.ir]
  52. گفتگو با دکتر علی بهرامیان درباره فیلم محمد رسول الله (ص)
  53. ایلنا. «علی ملاقلی پور آزاد شد»(فارسی)‎. ایلنا، ۷ شهریور ۱۳۹۴. بازبینی‌شده در ۷ شهریور ۱۳۹۴. 
  54. ورزش سه. «اعتراض کارگردان جوان در بازی ستارگان»(فارسی)‎. ورزش سه، ۷ شهریور ۱۳۹۴. بازبینی‌شده در ۷ شهریور ۱۳۹۴. 
  55. آنا. «علیرضا رئیسیان: با فیلم «محمد (ص)» حقوق دیگران را غصب کرده‌اند/ کاش این فیلم را اول بیرون مرزها پخش می‌کردند»(فارسی)‎. آنا، ۹ شهریور ۱۳۹۴. بازبینی‌شده در ۹ شهریور ۱۳۹۴. 
  56. «وقتی نخبگان عرب در برابر افراطی‌ها موضع‌گیری می‌کنند»(فارسی)‎. روزنامه شرق. بازبینی‌شده در ۱۶ مهر ۱۳۹۴. 
  57. «وقتی نخبگان عرب در برابر افراطی‌ها موضع‌گیری می‌کنند»(فارسی)‎. روزنامه شرق. بازبینی‌شده در ۱۶ مهر ۱۳۹۴. 
  58. چهار زاویه از فیلم «محمد رسول الله (ص)» . [خبرگزاری جمهوری اسلامی(ایرنا) http://www.irna.ir]
  59. توصیه سفیر ایران به منتقدان فیلم محمد رسول الله/ بعد از دیدن فیلم قضاوت کنید
  60. رسانه‌های ایتالیا: فیلم محمد رسول الله یک موفقیت است . [خبرگزاری جمهوری اسلامی(ایرنا) http://www.irna.ir]
  61. گاردین: فیلم محمد رسول الله صادق و مسئولانه است . [خبرگزاری جمهوری اسلامی(ایرنا) http://www.irna.ir]
  62. سایت یاهو درباره فیلم «محمد رسول الله» مجیدی چه‌نوشت؟ alef.ir/
  63. [خبرگزاری تاجیکی: فیلم محمد رسول الله می‌تواند زوایایی از زندگی پیامبر را روشن کند http://www.irna.ir/fa/News/81746051/]
  64. تحسین فیلم محمد رسول الله (ص) توسط فرانسیس فورد کاپولا
  65. اثر ماندگار سینمای ایران را با چوب هزینه نزنیم . [خبرگزاری جمهوری اسلامی(ایرنا) http://www.irna.ir]
  66. «وقتی نخبگان عرب در برابر افراطی‌ها موضع‌گیری می‌کنند»(فارسی)‎. روزنامه شرق. بازبینی‌شده در ۱۶ مهر ۱۳۹۴. 

پیوند به بیرون[ویرایش]

Not to be confused with The Message (1976 film).
Muhammad: The Messenger of God
Muhammad - The Messenger of God poster.jpg
Directed by Majid Majidi
Produced by Mohammed Mahdi Heidarian
Mohammad Reza Saberi
Written by Majid Majidi
Kambuzia Partovi
Starring Mahdi Pakdel
Alireza Shoja Nouri
Mohsen Tanabandeh
Dariush Farhang
Seyed Sadegh Hatefi
Sareh Bayat
Mina Sadati
Music by A. R. Rahman
Cinematography Vittorio Storaro
Edited by Roberto Perpignani
Production
company
Noor-e-Taban Film Company Production
Infinite Production Company GmbH
Release dates
  • 12 February 2015 (2015-02-12) (Cinema Farhang)
  • 27 August 2015 (2015-08-27)
Running time
178 minutes[1]
Country Iran
Language Persian
Arabic
English
Budget $40 million

Muhammad: The Messenger of God is a 2015 Iranian Islamic epic film directed by Majid Majidi and co-written with Kambuzia Partovi. The film is set in the sixth century where the story revolves around the childhood of the Islamic prophet Muhammad. The film marks the biggest-budget production in Iranian cinema to date.[2] Development of Muhammad: The Messenger of God began in 2007 and Majidi wrote the first draft of the screenplay by 2009. By 2011, a colossal set created in the city of Qom near Tehran was ready for the majority of the film. Several scenes were filmed in South Africa. Throughout the filming process, Majidi worked with a team of historians and archaeologists for the work on accuracy of the early life of Prophet Muhammad. Post-production works began in Munich during late 2013 and were completed in 2014. The cinematography is done by Vittorio Storaro and film score is composed by A. R. Rahman.

The film was set to have its premiere at the Fajr International Film Festival on 1 February 2015 but was pulled out due to technical difficulties. For the critics, film-makers and journalists, a special screening was held at Cinema Farhang in Iran on 12 February 2015. The film was released both in Iran and at Montreal World Film Festival on 27 August 2015. The film was selected as the Iranian entry for the Best Foreign Language Film at the 88th Academy Awards.[3][4]

Premise

By the order of Abraha, King of Habasha, one of his army commanders launches an attack on Mecca in order to destroy the Kaaba. He leads a well-equipped force of thousands of soldiers, horses and elephants. As the army approaches Mecca, the elephants respond to divine order by halting and refusing to continue. Millions of small birds then release a hail of stones onto Abraha’s forces and the army is annihilated. A month later, Muhammad is born. This film depicts the pre-Islamic Arabia as seen through the eyes of Muhammad from birth to the age of 13.[1]

Cast

Production

Origin

In 2006, Majid Majidi's film The Willow Tree was about to have its premiere at the 17th NatFilm Festival. However, the director backed out the screening of the film citing the controversy created by the Jyllands-Posten over cartoon depiction of Islamic Prophet–Muhammad.[5] According to Majidi, the publishing insulted the population of Muslim people and disrespected the boundaries of the holy sanctuaries of beliefs.[6] This led him to the idea of making a film on Prophet Muhammad.[7] Later, to make a more practical response to the insulting act of the newspaper, he took up the subject of Prophet of Islam.[7]

Development

The pre-production began in October 2007 with the first draft for the screenplay ready by March 2009. In early 2011, an enormous set of an estimate 100 hectares area was built near the city Qom.[9] The set resembled sixth-century Mecca and Medina during the early years of the life of Muhammad.[10] A replica of Kaaba shrine was built in the remote village of Mazraeh-ye Allahyar.[11] In October 2011, Majidi officially announced the project, calling it as his 'most ambitious and expensive film project'.[9] He did not hint about the title of the project or its content but he added that it would 'bring pride to Iran and Iranians'. By the following month, filming had commenced and minister of culture and Islamic guidance Mohammad Hosseini confirmed that a movie about Muhammad was being filmed.[9] The film was partially funded by Iranian government.[12] Further, Mohammad Mehdi Heidarian was announced as the producer. Shining Light (Noor-e-Taban) was the project's financial backer.[9] However, in a turn of events, reports of November 2012, claimed the film was titled Muhammad's Childhood. Majidi opined that many Muslims know so little about the prophet’s upbringing. His objective was to orientate the audience with the period of Jahiliyyah (pre-Islamic era), and how it was before the appearance of the Prophet. Majidi framed the screenplay to depict Quraysh tribe and how the Prophet was raised against this backdrop yet developed very firm principles since an early age.[13] The cinematographer of the film Vittorio Storaro, arrived in Iran with a 30-man crew. Storato accepted the project after he had a brief discussion about the film with Majidi in Rome.[14] Scott E. Anderson was involved as a visual effects supervisor.[9] Croatian production designer Miljen Kreka Kljakovic directed the art of the film.[10] According to Majidi, he and a research team of historians and archaeologists had consulted with Shia and Sunni scholars from Iran, Algeria, Morocco, Lebanon and Iraq[15] in order to ensure accurate portrayal of Muhammad's early years.[9] Further consultations of Majidi were advices of jurists and clerics to explain his vision and the impressions that he wanted to communicate through this film.[13] He met and discussed the film with Ayatollah Ali Khamenei who supported and viewed the final movie, Ali Al-Sistani, Ayatollah Wahid Khorasani, and Iranian philosopher Ayatullah Jawadi Amuli were involved.[13] Majidi's research team also sought the advice of Sunni Ulama, among whom was the Turkish Hayrettin Karaman.[13] Giannetto De Rossi was chosen to provide make up to the characters. Costume designers from Germany, Croatia and Slovenia were chosen in August 2013.[14] While speaking at a press conference, for the creation of a logotype representing Muhammad, Majidi stated that the film intends to fight against any improper image of Islam the West has in mind.[16] The logotype was designed by calligrapher Mohammad Jalil Rasouli.[10] Mohammed Mahdi Heidarian, head of the Noor-e-Taban Film Industry Company Production, confirmed that his firm had spent $40 million on the epic film.[17]

Filming

The self-constructed city near Qom, Iran where majority of filming took place.

Majority of the filming was done in secrecy and without any news coverage, allowing no journalists to visit or report from filming locations. Further, Majidi talked less to his actors face to face, and mostly they needed to talk to his assistants.[18] In an interview with Mumbai Mirror, Majidi stated that for filming on a grand scale he faced many problems of administration and logistics. As 40 per cent of the story takes place in Mecca in the 6th century, Majidi and his team recreated the city to what it would have been 1400 years ago.[19] Filming was done at a set constructed near the city Qom, Iran.[9] Later, the location of the set was named as "Prophet Muhammad Cinematic City" due to its grandiosity in structure and area.[19] Certain scenes requiring elephants[14] were filmed at Bela-Bela in South Africa.[2] Despite having meagre sources, no paintings from that period to help us in the process, the team tried to make the location as historically accurate as possible.[19] Besides this, in other locations they had problems with constructions, with providing costumes and animals, transporting elephants and handling the huge number of people on the shoot, as some days the team had nearly 3000 extras present on the site.[19]

In the beginning of the film, a message appears that states the film encompasses historical facts as well as free personal impressions about the Prophet Muhammad. Accordingly, some of the film’s events did not actually take place in real life, but are indeed similar to events in the Prophet’s biography and which exhibit his mercy, blessings and sympathy for all humankind regardless of whether they were Muslims or not.[13] Majidi stated that the objective behind presenting these scenes is to show that the whole existence could feel the prophet’s presence as well as his mercy.[13]

In an interview with Iranian Film Daily, Majidi was quoted saying, "A whole town as well as a full-scale Mecca were recreated down to the most minute detail."[20] The film script depicts Muhammad's adventures through the age of twelve. Majidi added that the film starts with Muhammad's adolescence, and his childhood is shown through flashbacks.[20] The makers chose the period before Muhammad became a prophet.[20] Considering difficulties and Islamic beliefs on the countenance of Muhammad, Majidi stated, "The face of the Prophet is not shown in the film. By hiding his face I will make the character more intriguing for the viewer."[20] Cinematographer Storato, compensated the facial look by focusing on other tools of expression like camera movement with use of lighting.Further, another Steadicam that focuses on the Prophet’s perspective was used other than few cameras for the rest of the cast. The film's frame rate was increased from 24 cadres per second to 30 cadres per second for the movement to be more smooth.

To clear the controversies attached with the project, Majidi said, "The film contains no controversies and no differences between the Shia and the Sunni points of view."[20] The story ends with his journey to Syria and encounter with Bahira.[9] Filming was completed by October 2013.[21]

Post-production

The post-production works began in Munich by the October 2013.[21] In 2014, Majidi revealed that the film would be ready by end of 2014 and would be submitted to the Fajr International Film Festival in Iran.[18] By mid-2014, the film was in the final stages of post-production.[9] In January 2015, work on the special effects and music composition were being carried out.[22] In February 2015, Majidi was in France to resolve issues pertaining to sound-mix engineering.[23]

Release

In November 2014, director Majid Majidi was appointed as the President of the Jury of 33rd Fajr International Film Festival in Iran.[24] Moreover, the film is set to have its world premiere through the same. However, objections were raised on the film's release due to inclusion of a jury member and his film. In a press conference, a spokesman for the Ministry of Culture and Islamic Guidance, Hossein Nooshabadi answered, "I think the films produced about the life of Prophet Muhammad by other filmmakers so far, have a lot of flaws and faults and for the first time in Iranian cinema, such an exemplary work in the Muslim world has been produced by Majid Majidi as a Muslim and professional filmmaker."[25] The film was set to premiere at the opening of 33rd Fajr Film Festival[10] on 1 February 2015. However, the screening was cancelled citing technical difficulties[23][26] with the audio of the film.[15] Majidi clarified that the existing movie theater’s sound environment at Milad Tower in Tehran was incompatible with the film's sound mix.[27]

On 12 February 2015, the film was screened for filmmakers, journalists and film critics at Farhang Theater Hall in Tehran.[2][28][29][30] The film released at an estimated 143[31] theaters in Iran and premiere at Montreal Film Festival on 27 August 2015.[32] Owing to positive response to premiere, an additional screening was held at Cinema Imperial in Montreal on 7 September 2015.[33] The film was screened at Hamadan Film Festival on September 29, 2015.[34]

On November 5, 2015, the film was screened in Grand Galaxy Cinema in Beirut, Lebanon.[35] On November 18, 2015,[36] the film was screened at the 23rd Camerimage International Film Festival in Bydgoszcz. Majid Majidi and Vittorio Storaro were honored with "Outstanding Cinematic Duo Award".[37] On January 16, 2016, the film was screened in Masrah al—Watani in Baghdad.[38]

Criticism

The film met with widespread criticism prior to its theatrical release, predominantly from Sunni Arab countries.[11] In February 2015, Egypt's Al-Azhar University called on Iran to ban the film. According to the University, the film describes debasing of the sanctity of messengers from God.[11] Saudi Arabia's Grand Mufti, Abdul-Aziz ibn Abdullah Al Shaykh condemned the film, stating that the film depicts the Prophet in an 'untrue light' and undermines the important role he plays in Islam. The film stands a mockery of the Prophet and a degradation of his status.[39] The Muslim World League (MWL) had also denounced the movie on account of scenes characterizing the body and figure of the Prophet.[39] In India, Raza Academy issued a fatwa against the film director Majid Majidi and film score writer A. R. Rahman.[40][41][42] The Raza Academy also demanded a ban on the film.[43][44]

Critical response

Mostafa Seyedabadi states that the color and lighting in the film was "astonishing".[11] Critic Masoud Farasati dismissed certain film's shots, like a low-angle view of the prophet as a teen against the sky and called it a "Hollywood" knockoff.[45] In a first look review published by The Guardian, the critic gave the film 4 out of 5 stars, stating, "Majidi chronicles the first ripples of this revolutionary wave in a handsome, pre-CGI-era epic style. His film is intellectually honest, committed and poetic."[46] Contrary to the positive review, Alissa Simon of Variety stated, "Although many of Majidi’s earlier films dealt with the spiritual purity that comes with selfless love and deliver a religious rapture of sorts, "Muhammad: The Messenger of God" feels stiff and awkward, burdened rather than elevated by its weighty subject matter. And it doesn’t help that the characters remain cardboard cutouts of historical figures, never attaining any psychological or emotional life."[47] Sheri Linden of The Hollywood Reporter opined that the film was 'moving' in moments, but mainly overdone and underwhelming.[48] Reza Abbas Farishta of The Muslim Vibe magazine rated the film 93%, stated: "My last thoughts are directed towards Majid Majidi and his team who dedicated 7 years of their life for this herculean task, and have blessed us with this beautiful masterpiece."[49]

Music

The film score is composed by A. R. Rahman. It took six months for A. R. Rahman to understand the kind of film score that Majid Majidi wanted for "Muhammad: The Messenger of God".[50][51] He worked on the score for a year and a half.[52] The soundtrack was released by Sony DADC on December 23, 2015.[53]

Box office

The film raked in an estimate $60,000 on the opening day in Tehran.[54] Further, in two weeks post the release, it grossed $1 million.[12]

Sequel

The producers of the film have planned two sequels that would complete the trilogy of films. The first would focus on Muhammad's life from his teenage years to his 40s. The next one would depict life after his 40s until when he ultimately becomes the Prophet of Islam.[29]

Awards and nominations

Year Award Category Recipient Result
2015 Camerimage Film Festival Best Director Majid Majidi Won
Camerimage film festival Best Cinematography Vittorio Storaro Won

See also

References

  1. ^ a b "MUHAMMAD THE FILM EVENT OF 2015 TO HAVE WORLD PREMIERE AT THE MONTREAL WORLD FILM FESTIVAL". ffm-montreal.org. Retrieved 22 July 2015. 
  2. ^ a b c "Majid Majidi's religious film to hit movie theaters in 2014". Press TV. Retrieved 4 December 2014. 
  3. ^ "Muhammad to represent Iran at 88th Academy Awards". Mehr News Agency. 26 September 2015. Retrieved 26 September 2015. 
  4. ^ Vivarelli, Nick (28 September 2015). "Iran Picks Rise of Islam Epic ‘Muhammad: The Messenger of God’ for Foreign-Language Oscar". Variety. Retrieved 28 September 2015. 
  5. ^ "Majidi Boycotts Danish Film Festival Over Muhammad Cartoons". contactmusic.com. 24 March 2006. Retrieved 19 August 2015. 
  6. ^ "Film festival hit by cartoon row". BBC News. 24 March 2006. Retrieved 19 August 2015. 
  7. ^ a b ""Muhammad (S)" director says his film presents proper perception of Islam". Tehran Times. 19 August 2015. Retrieved 19 August 2015. 
  8. ^ "Iranian filmmaker: Movie "Muhammad (PBUH)" aimed at introducing accurate image of Islam". Ahlul Bayt News Agency. August 19, 2015. Retrieved August 19, 2015. 
  9. ^ a b c d e f g h i "Rare portrayal of Muhammad's youth in upcoming Iranian film". The Guardian. 27 December 2013. Retrieved 4 December 2014. 
  10. ^ a b c d "Fajr Film Festival to open with "Muhammad (S)"". Tehran Times. 8 January 2015. Retrieved 9 January 2015. 
  11. ^ a b c d Karimi, Nasser (25 March 2015). "Iran film portrays the Prophet Muhammad, drawing criticism". Yahoo!. Retrieved 25 March 2015. 
  12. ^ a b Nussbaum, Daniel (21 September 2015) [2015]. "IRANIAN ‘MUHAMMAD’ MOVIE DOES BIG BUSINESS DESPITE FATWA THREATS". Breitbart. p. 1. Retrieved 24 September 2015. 
  13. ^ a b c d e f "What was he thinking? Majid Majidi opens up about why he made the year's most controversial film". Al Bawaba. Retrieved 2015-10-21. 
  14. ^ a b c "Questions and Answers from Director Majid Majidi". thelastprophet.info. 13 May 2013. Retrieved 5 December 2014. 
  15. ^ a b Pereira, Jorge (14 February 2015). "Filme sobre a infância de Maomé prestes a estrear no Irão (e com críticas)". c7nema. Retrieved 17 February 2015. 
  16. ^ ""Muhammad (S)" film project seeks solidarity in the world of Islam". The Iran Project. 15 August 2013. Retrieved 4 December 2014. 
  17. ^ "Iranian Movie Depicts Prophet Mohammed By Showing 'Back of His Head'". Morocco World News. Retrieved 27 August 2015. 
  18. ^ a b "Film on Prophet Muhammad mired in controversy". Al-Monitor. 23 January 2014. Retrieved 4 December 2014. 
  19. ^ a b c d Khan, Taran (22 September 2015). "200 films on Christ, 120 on Moses, 42 on Buddha, but on the Prophet...". Mumbai Mirror. Mumbai. p. 1. Retrieved 22 September 2015. 
  20. ^ a b c d e "Majid Majidi launches promo for new film "Muhammad"". Iranian Film Daily. 14 September 2014. Retrieved 4 December 2014. 
  21. ^ a b Srivastava, Priyanka (11 September 2014). "Iranian legend Majidi will shoot new film Floating Gardens in India". Daily Mail. Retrieved 2 December 2014. 
  22. ^ "Iranian Movie 'Muhammad (PBUH)' to Debut at Fajr Int'l Film Festival". Tasnim News. Retrieved 9 January 2015. 
  23. ^ a b "As FAJR FESTIVAL launches doubts over whether "MUHAMMAD" will premiere remain". Iranian Film Daily. 1 February 2015. Retrieved 3 February 2015. 
  24. ^ "Majid Majidi named president of 33rd Fajr Festival". Iranian Film Daily. 16 November 2014. Retrieved 13 December 2014. 
  25. ^ "Prophet Muhammad movie to be released internationally". Mehr News. 19 November 2014. Retrieved 13 December 2014. 
  26. ^ "Clotted in controversy: Iran’s premiere of Prophet Mohammed biopic reportedly cancelled". Rt. 3 February 2015. Retrieved 3 February 2015. 
  27. ^ Naderzad, Ali (8 February 2015). "MAJID MAJIDI’s "Muhammad" film to be shown to select few at FAJR this Monday". iranianfilmdaily.com. Retrieved 26 February 2015. 
  28. ^ Tharoor, Ishaan. "Muhammad gets no screen time in costly Iranian film". The Washington Post (The Columbian). Retrieved 17 February 2015. 
  29. ^ a b ""Muhammad (S)" premieres for cineastes, critics". Tehran Times. 13 February 2015. Retrieved 17 February 2015. 
  30. ^ "The General regulations and call for entries of 33rd Fajr International Film Festival have been announced". fajrfestival.fr. 30 January 2015. Archived from the original on 30 January 2015. Retrieved 30 January 2015. 
  31. ^ "Iran Premiers Muhammad Film". Fx Report Daily. Retrieved 29 August 2015. 
  32. ^ "Majidi's epic on Prophet premieres in Iran | The Asian Age". The Asian Age. 27 August 2015. Retrieved 29 August 2015. 
  33. ^ "Majidi’s Muhammad enjoys extra screening in Montreal Filmfest". 7 September 2015. 
  34. ^ "tehran times : Hamedan festival honors "Muhammad (S)" cast and crew". www.tehrantimes.com. Retrieved 2015-10-21. 
  35. ^ "tehran times : Director says Saudi Arabia sabotages world screening of "Muhammad (S)"". www.tehrantimes.com. Retrieved 2015-11-20. 
  36. ^ "Tasnim News Agency - Camerimage Festival to Honor Creators of Iranian Biopic "Muhammad (PBUH)"". Tasnim News Agency. Retrieved 2015-12-01. 
  37. ^ "Camerimage - International Film Festival". www.camerimage.pl. Retrieved 2015-11-20. 
  38. ^ "Majid Majidi promotes "Muhammad (S)" in Baghdad". www.tehrantimes.com. Tehran Times. 2016-01-21. Retrieved 2016-01-22. 
  39. ^ a b "‘Untrue’ Iranian film on Prophet roundly slammed by scholars". arabnews.com. Retrieved 12 September 2015. 
  40. ^ "Fatwa against A R Rahman and Iranian filmmaker Majid Majidi for film on Prophet". Retrieved 12 September 2015. 
  41. ^ "Fatwa against AR Rahman, Majid Majidi for film on Prophet Muhammad". hindustantimes.com/. Retrieved 12 September 2015. 
  42. ^ Frater, Patrick (2015). "Fatwa Issued Against India’s Double Oscar-Winner A.R. Rahman". Variety. p. 1. Retrieved 14 September 2015. 
  43. ^ "Prophet Muhammed film: Iran consulate refuses to meet NGO seeking ban". Retrieved 12 September 2015. 
  44. ^ "Muslim community divided over proposed ban on Prophet Mohammad film - Firstpost". Retrieved 12 September 2015. 
  45. ^ "Iran film on Mohammed as a young boy stirs controversy before it wraps - Middle East". Haaretz.com. Retrieved 2015-12-31. 
  46. ^ Hoad, Phil. "Muhammad: Messenger of God review – evocative account of Islam’s gestation". the Guardian. Retrieved 30 August 2015. 
  47. ^ Simon, Alissa. "Film Review: ‘Muhammad: The Messenger of God’". Retrieved 7 September 2015. 
  48. ^ "‘Muhammad: The Messenger of God’: Film Review". The Hollywood Reporter. Retrieved 2015-12-31. 
  49. ^ "Film Review: 'Muhammad, The Messenger of God'.". The Muslim Vibe. Retrieved 2016-01-28. 
  50. ^ India, Press Trust of (8 April 2015). "It took time to gauge what Majid Majidi wanted from me: Rahman". Business Standard India. Retrieved 11 April 2015. 
  51. ^ Kumar, Anuj (9 April 2015). "Change has to happen". The Hindu. ISSN 0971-751X. Retrieved 11 April 2015. 
  52. ^ "We are judging today’s music by what we see on television: A R Rahman". Times Of India Blogs. Retrieved 12 April 2015. 
  53. ^ "‘Muhammad: The Messenger of God’ Soundtrack Details | Film Music Reporter". Retrieved 2015-12-24. 
  54. ^ "یک سانس ویژه در مونترال". news.mohammadmovie.com (in Persian). 29 August 2015. Retrieved 30 August 2015. 

فروش آنلاین cinematicket.org

External links