محمد رسول‌الله (فیلم)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
محمد رسول الله
Ameneh and Muhammad (infant).jpg
تصویری از فیلم که آمنه (مینا ساداتی) و نوزادی محمد را نشان می‌دهد.
کارگردان مجید مجیدی
تهیه‌کننده شرکت سینمایی نور تابان
محمدمهدی حیدریان (مدیر پروژه)
نویسنده مجید مجیدی
کامبوزیا پرتوی
حمید امجد
بازیگران علیرضا شجاع نوری
مهدی پاکدل
ساره بیات
مینا ساداتی
محسن تنابنده
داریوش فرهنگ
رعنا آزادی‌ور
حمیدرضا تاج دولت
سیدصادق هاتفی
محمد عسگری
آرش فلاحت پیشه
جعفر قاسمی
پانته‌آ مهدی‌نیا
نسرین نصرتی
بهارک صالح نیا
علی اصغر خطیب زاده
امین آبان
هادی آقا حسینی
زنده یاد پیروز رفیعی
یوسف بختیاری
موسیقی ای. آر. رحمان
فیلم‌برداری ویتوریو استورارو
حمید خضوعی ابیانه
تدوین روبرتو پرپینانی
توزیع‌کننده شرکت سینمایی نور تابان
مدت زمان
۱۷۱ دقیقه[۱]
کشور  ایران
زبان فارسی، عبری، آرامی و گیزی[۲]
هزینهٔ فیلم ۱۱۶ میلیارد تومان[۳]

محمد رسول الله فیلمی است با ژانر تاریخی به کارگردانی مجید مجیدی که داستان زندگی کودکی محمد (پیامبر اسلام) (سده ۶ (میلادی)) را روایت می‌کند. این فیلم در سی و سومین دوره جشنواره فیلم فجر در سال ۱۳۹۳ برای اولین بار اکران شد.[۴][۵] اکران محمد رسول الله از چهارم شهریور در سراسر ایران (در ۱۴۳ سینما[۶])[۱] و اکران بین‌المللی آن از ۵ شهریور ماه همزمان با جشنواره مونترال آغاز گردیده است.[۲]

بناست سه‌گانه‌ای سینمایی و مستقل از هم تولید شود که به مقاطع مختلف زندگی محمد بپردازد. در اولین فیلم، قصه از دوران جاهلیت و شرایط اجتماعی زمان تولد محمد آغاز می‌شود و در ۱۲ سالگی او به پایان می‌رسد. آنچه از ابتدا مورد نظر بوده، عرضه این فیلم در ابعاد بین‌المللی و طراحی اثر برای تماشاگر جهانی با هر دین و آئینی است.[نیازمند منبع]

در ساخت این مجموعه همچون سایر فیلم‌های تاریخی سال‌های اخیر ایران نظیر ملک سلیمان از عوامل خارجی و در سطح سینمای روز جهان استفاده شده است. فیلم‌برداری این اثر بر عهده ویتوریو استورارو و موسیقی متن آن ساختهٔ ای. آر. رحمان است که هر دو از هنرمندان برنده جایزه اسکار به شمار می‌آیند.[نیازمند منبع]

نام نوشت فیلم «محمد رسول الله» به کارگردانی مجید مجیدی

این فیلم در شهرک سینمایی پیامبر اعظم که در ۵۵ کیلومتری شهر قم قرار دارد، ساخته شده‌است. در این شهرک، ماکت شهرهای مکه و مدینه با مشخصات ۱۴۰۰ سال قبل، در اندازه یک به یک (مختصات واقعی) طراحی و ساخته شده‌است و قرار است پس از پایان فیلمبرداری، از این دکور تحت عنوان شهرک سینمایی پیامبر اعظم برای دیگر پروژه‌های سینمایی دربارهٔ تاریخ اسلام استفاده شود.[۷]

این فیلم پرهزینه‌ترین فیلم تاریخ سینمای ایران محسوب می‌گردد.[۸] بخش‌هایی از این فیلم در کشور آفریقای جنوبی فیلمبرداری شده است.

فیلم محمد در تهران در ۴۰ سالن سینما به نمایش در آمد و با فروش ۱۷۰ میلیونی روز اول اکران خود در سینماهای تهران بالاترین میزان فروش برای افتتاحیه یک فیلم سینمایی در ایران را رقم زد.[۹]این فیلم پیش از تولد پیامبر اسلام (تا ۱۲سالگی) او را در بر می‌گیرد و البته بخش‌های قبل از ۵۰ سالگی محمد نیز به‌صورت فلاش‌بک نشان داده می‌شود.[۱۰]

هفت کارگاه مخصوص مهیاسازی دکورها، صنایع دستی و دست‌سازهای سنتی، تجهیزات و لوازم صحنه را برای این فیلم ساخته‌اند. این کارگاه‌ها شامل کارگاه نجاری، کارگاه عمومی ساخت لوازم، کارگاه خیاطی، کارگاه بت‌سازی، کارگاه رنگ و پتینه و کهنه‌کاری، کارگاه محصولات چوبی خاص و کارگاه مدل‌سازی بودند. بیش از ۴۰۰۰ قطعه لوازم صحنه شامل وسایل خانه، لوازم سفر و بازرگانی، وسایل زینتی، ادوات جنگی، وسایل خرید و فروش و لوازم بازار در این کارگاه‌ها ساخته شد. مدیریت این کارگاه‌ها عمدتاً با ایرانی‌ها بود و تنها یک ایتالیایی، در قسمت کارگاه رنگ و پتینه‌کاری و کهنه‌کاری فعال بود. همهٔ پرسنل کارگاه‌ها تحت نظر فرانکو فوماگالی، طراح ایتالیایی لوازم صحنه، فعالیت می‌کردند. در این فیلم بسیاری از وسایل ضروری مثل مواد اولیه، ظروف، دست‌باف‌ته‌ها، پارچه‌ها و تزئینات سنتی و کهن، با سفر به شهرها و روستاهای تاریخی، انتخاب و خریداری شده بودند.[۱۱]

.

خلاصهٔ داستان[ویرایش]

داستان از سال ده بعثت پیامبر شروع می‌شود و در یک فلش‌بک که اکثر فیلم را شامل شده به سال عام الفیل و تولد پیامبر و دوران کودکی وی می‌رود.

در سال عام الفیل، ابرهه یکی از سرداران لشکر حبشه به دستور پادشاه این سرزمین به مکه لشکرکشی می‌کند تا کعبه را از بین ببرد. ابرهه به وسیلهٔ چندین هزار نفر با فیل، اسب و تجهیزات جنگی فراوان به سوی شهر مکه می‌آیند ولی در نزدیکی مکه که حریم مکه به شمار می‌رود، فیل‌ها به جلو پیش نمی‌روند و تعداد بسیار زیادی پرنده به نام ابابیل در حالی که سنگ‌هایی در میان نوک خود دارند، بر سر ارتش ابرهه فرو می‌ریزند و همه را از بین می‌برند.[۱۲]

پس از پایان فلش‌بک، داستان دو مرتبه به سال ده بعثت و اوضاع بد مسلمانان تحریم شده ساکن در بیرون مکه برمی‌گردد و در ادامه روایت نمایان شدن قرارداد تحریم‌ها علیه مسلمانان خورده شده توسط موریانه‌ها به تصویر کشیده می‌شود.

تولید[ویرایش]

پروژه سینمایی محمد به کارگردانی مجید مجیدی پس از حدود سه سال مراحل مقدماتی و پیش تولید در سال ۱۳۸۶ در آستانه آغاز مرحله فیلمبرداری قرار گرفت. به گزارش روابط عمومی پروژه، اولین مرحله شروع به کار این فیلم از مهرماه سال ۱۳۸۶ با فعالیت گروه تحقیق آغاز و اولین نسخه فیلم نامه نوروز ۱۳۸۸ آماده شد.

سرمایه‌گذار این فیلم، که شرکت سینمایی نور تابان، وابسته به بنیاد مستضعفان است، هزینهٔ تولید آن را ۴۰ میلیون دلار اعلام کرده است. هزینهٔ تولید این فیلم حدوداً ۲۰ برابر پرهزینه‌ترین فیلم ایرانی تا قبل از ساخته شدن آن برآورد شده است.[۱۳]

فیلمبرداری[ویرایش]

ویتوریو استورارو فیلمبردار مطرح ایتالیایی که سه جایزهٔ اسکار را گرفته و به عنوان فیلمبردار با همراهی حمید خضوعی ابیانه، هنرمند ایرانی فیلم محمد مجید مجیدی را در قاب دوربینش ثبت کرده است، می‌گوید: کتاب نقاشی محمود فرشچیان، منبع الهام ایده‌هایش برای فیلمبرداری این فیلم بوده است.[۱۴]

مشخص است که برخی کشورها چون عربستان سعودی
با این فیلم مشکلاتی خواهند داشت ولی از طرف
دیگر کشورهای اسلامی زیادی چون ترکیه، اندونزی،
مالزی و بسیاری دیگر در آسیای جنوب شرقی خواهان
این فیلم شده‌اند.
[۱۵]

مصاحبه مجید مجیدی با خبرگزاری فرانسه

طبق پیش بینی و برنامه ریزی گروه سازنده، دوره پیش تولید پروژه محمد از خرداد ماه ۱۳۸۹ تا شهریور ماه ۱۳۹۰ تعیین شد، تا در پایان این مرحله فیلمبرداری آغاز شد. لوکیشن‌های این فیلم در شهرک سینمایی پیامبر در قم، کویر شهداد کرمان، اطراف عسلویه و آفریقا بوده است. مرحله فیلمبرداری ۶ ماه طول کشید و فیلم برای جشنواره فجر سال ۱۳۹۳ آماده نمایش شد. در طول مدتی که مرحله پس از تولید سپری می‌شود فعالیتهای لازم برای انجام پیش تبلیغات و آماده‌سازی مقدمات پخش جهانی اثر انجام خواهد شد. در هفته وحدت از این فیلم رونمایی خواهد شد.

ویتوریو استورارو فیلمبردار مطرح ایتالیایی که سه جایزهٔ اسکار را گرفته و به عنوان فیلمبردار با همراهی حمید خضوعی ابیانه کار فیلمبرداری این اثر را انجام خواهد داد. استرارو تا کنون برای سه فیلم شامل «اینک آخرالزمان» (۱۹۷۹)، «آخرین امپراتور» (۱۹۸۷) و «قرمزها» (۱۹۸۱) جایزه اسکار گرفنته است. وی در مصاحبه با باب فیشر در یک مجله سینمایی آمریکایی (MovieMaker) دربارهٔ چگونگی پیوستن به این اثر گفت: «سال ۲۰۱۰ که با رشید بن هادی (کارگردان) در پروژه‌ای در الجزایر همکاری می‌کردم، برای اینکه اسلام را بهتر بشناسم، خواندن کتابی دربارهٔ زندگی پیامبر محمد (ص) را شروع کردم. به محض اینکه خواندن آن کتاب تمام شد، مثل یک رؤیای جادویی ایمیلی دریافت کردم با این مضمون که آیا علاقه‌مند هستم در ساخت بخش اول یک سه‌گانه دربارهٔ زندگی محمد (ص) حضور داشته باشم؟» بدین ترتیب و پس ملاقات مجیدی کارگردان و حیدریان کارگردان فیلم با او در رم، پیوستنش به این پروژه قطعی شد. وی می‌گوید که کتاب نقاشی محمود فرشچیان، منبع الهام ایده‌هایش برای فیلمبرداری این فیلم بوده است.[۱۴]

جلوه‌های ویژه[ویرایش]

جلوه‌های ویژه اثر بر عهده اسکات ای. اندرسون برنده اسکار برای طراحی جلوه ویژه «باب» در ۱۹۹۶ است که جلوه‌های ویژه قسمت حمله سپاه ابرهه به مکه را طراحی و اجرا کرده است. وی پیش از این در فیلم‌هایی همچون «ماجراهای تن تن»، «ترمیناتور ۲» «دروازه نهم»، «کینگ کنگ»، «استخوان‌های دوست‌داشتنی» کار جلوه‌های ویژه را بر عهده داشته است و با کارگردانانی همچون استیون اسپیلبرگ، جیمز کامرون و پیتر جکسون سابقه همکاری داشته است.[۱۶]

طراحی دکور و صحنه[ویرایش]

میلژن کرکا کلژاکویچ طراح دکور فرانسوی که قبلاً جایزه «سزار» و «آکادمی فیلم اروپا» و همچنین نامزد دریافت جایزه «اِمی» را در کارنامه خود داشته است، طراحی دکور این فیلم را بر عهده داشته است.[۱۴]

لوکیشن‌ها[ویرایش]

صحنه‌های این فیلم در شهرهای کرمان، عسلویه و در شهرک سینمایی پیامبر اعظم در حوالی شهر قم داشته‌است که در آن مکه و مدینه با جزئیات و مختصات دقیق و واقعی بر اساس متون بازسازی شده‌اند. سکانس مربوط به حملهٔ ابرهه به مکه نیز که به تعداد زیادی فیل، نیاز داشته در شهر بلا بلا در آفریقای جنوبی، فیلمبرداری شده است[۱۷] و جزء سکانس‌های بیاد ماندنی این فیلم محسوب می‌شود.

پوستر فیلم

زبان‌های اقوام[ویرایش]

یکی از نکات فنی و برجستهٔ فیلم مجیدی این است که در طول فیلم هریک از اقوام عبری، حبشی و سریانی به زبان بومی خود صحبت می‌کنند و بازیگران ایرانی خود، بدون لب خوانی دیالوگ‌ها را به زبان‌های مذکور ادا می‌کنند. یکی از بازی‌های منحصر به فرد در این رابطه، بازی محسن تنابنده در نقش ساموئل یهودی است که ادای دیالوگ‌های عبری توسط وی، جزء جذابیت‌های فیلم مجیدی محسوب می‌شد.[۱۸]

نام نوشت[ویرایش]

در ۱۷ دیماه ۱۳۹۳ نام نوشت این فیلم در کنار سایر آثار خطاطی مرتبط با آن طی مراسمی رونمایی شد. نام نوشت این فیلم توسط جلیل رسولی از خطاطان ایران انجام شده است. وی در توضیح پیرامون این اثر گفت در کنار ۶ خطاط دیگر برای انتخاب نام نوشت از میان ۲۶۰۰ اثر ارسالی فعالیت کردند اما پس از آنکه مجیدی کارگردان فیلم از هیچ‌یک از آثار منتخب راضی از وی خواست که این کار را بر عهده گیرد. وی گفت: «بیش از ۵۰ سال است که کار خطاطی می‌کنم و خط در دست من مانند موم نرم است اما نگارش اسم اعظم پیامبر برای این فیلم بسیار سخت بود. طرح‌ها و اتودهای بسیاری زدم و نام حضرت محمد (ص) را به اشکال گرافیکی محکمی خطاطی کردم اما در نهایت راضی نمی‌شدم. وی ادامه داد: در نهایت به خود حضرت محمد (ص) توسل کردم و از او کمک خواستم تا مرا یاری کند. یک روز مرکب قهوه‌ای را از میان مرکب‌ها برداشتم و انگشت سبابه خود را داخل مرکب کردم و نام اعظم حضرت محمد (ص) را نوشتم، بعد متوجه شدم که انگشتم می‌لرزد و تعجب کردم... در طول تمام سالهایی که به طور حرفه‌ای خطاطی کرده‌ام دچار این حالت نشده بودم اما بعد متوجه شدم که تنها انگشت سبابه من نیست که می‌لرزد بلکه همه وجودم در حال لرزیدن است. ... پس از آن متوجه شدم همین نام نوشته حاضر همانی است که می‌خواستم.»[۱۹]

افتتاح شهرک سینمایی رسول اعظم (ص)[ویرایش]

در روز ۱۷ دیماه ۱۳۹۳ طی مراسمی شهرک سینمایی پیامبر اعظم که به وسعت ۱۰۰ هکتار در جاده قم ساخته شده و بسیاری از لوکیشن‌های فیلم در آن قرار دارد برای خبرنگاران رو نمایی شد. از این مکان برای ساخت سایر آثار سینمایی ایران استفاده خواهد شد. در این شهرک همچنین موزه‌ای قرار دارد که مدارک مربوط به ساخت فیلم نگهداری می‌شود.[۲۰]

بازدید رهبر ایران[ویرایش]

آیت الله خامنه‌ای روز چهارشنبه ۱۷ آبان ماه ۱۳۹۱ برای بازدید از صحنه‌هایی از فیلم «محمد رسول الله» (ص) به شهرک لوکیشن این فیلم در بین تهران و قم رفت.

این بازدید که اولین دیدار آیت الله خامنه‌ای از مراحل تولید یک پروژه سینمایی محسوب می‌شود، نزدیک به ۶ ساعت ادامه یافته است و وی از قسمت‌های مختلف لوکیشن ساخته شده از جمله قسمت شهر مکه، شعب ابی طالب که داخل آن است، دیر بحیرا و قسمت مدینه بازدید کرده‌و در خلال آن با مجیدی (کارگردان)، حیدریان (تهیه کننده)، و دیگر دست اندرکاران پروژه دیدار و گفتگو کرد. سپس آیت الله خامنه‌ای دقایقی در جمع عوامل پروژه سخنرانی کرده و از دست اندرکاران پروژه تقدیر کرد.

در جریان همین دیدار، سکانس تأثیرگذار ورود آمنه، مادر محمد به شهر مدینه در حضور علی خامنه‌ای و تصویربرداری شده است. همچنین حدود بیست دقیقه از سکانس‌های تدوین شده فیلم برای وی پخش شده است.[۳]

بازیگران[ویرایش]

عوامل تولید[ویرایش]

این فیلم به غیر از ایران در دو کشور دیگر فیلمبرداری شده است، همچنین این فیلم به سه زبان فارسی، انگلیسی و عربی پخش می‌شود.[۲۲][۲۳]

حاشیه‌ها[ویرایش]

  • تعدادی از روزنامه‌های چاپ عربستان سعودی به این فیلم اعتراض کرده‌اند.[۲۴]
  • فیلم سینمایی محمد رسول الله (ص) رکوردهایی را برای اولین بار در سینمای ایران به جا گذاشته است. رکورد پرهزینه‌ترین فیلم تاریخ سینمای ایران نیز شکسته شد. رحمت‌الله صادقیان رئیس هیئت مدیره شرکت نورتابان اعلام کرد هزینه‌ای بالغ بر ۶۲۳٫۳ میلیارد ریال برای ساخت این فیلم صرف شد. این هزینه تقریباً ۱۰ برابر پرهزینه‌ترین فیلم ایرانی (ملک سلیمان با هزینه ساخت حدود ۶۵ میلیارد ریال) تا قبل از ساخته شدن محمد رسوال الله برآورد شده است. البته فیلم «لاله» نیز که موفق به اکران نشد، حدود ۱۷۰ میلیارد ریال هزینه ساخت داشت.
  • وضعیت اکران این فیلم نیز رکوردی دیگر در سینما ایران به شمار می‌آید. قرار است از روز چهارم شهریور ۱۳۹۴ اکران این فیلم در ۱۴۳ سینمای ایران به طور همزمان آغاز شود.[۲۵]
  • تبلیغات محیطی فیلم: تبلیغات محیطی فیلم سینمایی محمد رسول‌الله (ص) با همکاری سازمان زیباسازی شهرداری تهران در قالب نمایش تعدادی از تصاویر فیلم و احادیثی از پیامبر در تابلوهای تبلیغاتی تهران اکران شد. مجیدی علت ذکر نشدن نام عوامل فیلم در تبلیغات شهری را گرفتن زیبایی عکس‌هایی که مانند تابلوهای نقاشی است دانست. از همین رو تصمیم گرفته شد نام هیچ‌یک از عوامل بر تبلیغات نباشد تا چشم‌انداز زیباتری از عکسهای این فیلم به مردم نشان داده شود.[۲۶]
  • تعویق یک روزه اکران؛ مشکل صدا مانع از اکران «محمد رسول‌الله (ص)» شد. محمدرضا صابری در توضیح دلایل تعویق اکران فیلم سینمایی «محمد رسول‌الله (ص)» گفت: سیستم فنی فیلم براساس سیستم D است درحالیکه سیستم فنی بسیاری از سالن‌های سینمایی سیستم E است و به همین دلیل در آخرین تست‌های فنی مربوط به نمایش متوجه شدیم سیستم صدا مشکل دارد.[۲۷]
  • شروع ۱۷۰ میلیونی برای «محمد رسول‌الله (ص)»؛ همایون خزاعی فر مدیر فروش شرکت تولید و پخش نورتابان در خصوص اولین آمار فروش «محمد رسول‌الله (ص)» گفت: شب گذشته سینماهای آزادی، کوروش، پردیس زندگی و تعدادی دیگر از سینماهای تهران و شهرستان سانس فوق‌العاده در نظر گرفته‌اند که در نوع خود بی نظیر بود، وی ادامه داد: تا این لحظه فروش فیلم تنها در یک روز آن هم در سینماهای تهران بیش از ۱۷۰ میلیون تومان بوده است که بی‌سابقه‌ترین رقم فروش افتتاحیه یک فیلم در سینماهای ایران را به خود اختصثاص داده است.[۲۸]
  • اساتید و علمای دانشگاه الازهر به این دلیل که بخش‌هایی از بدن بازیگر نقش کودکی محمد در معرض دید قرار می‌گیرد و صدای این بازیگر نیز پخش می‌شود، از این فیلم انتقاد داشته و خواهان ممنوعیت اکران آن شدند و از روحانیون شیعه نیز چنین موضعی را درخواست کردند.[۲۹]

نقدها[ویرایش]

  • روزنامه گاردین در نقدی از فیلم محمد رسول الله این فیلم را از نظر معنوی صادق، مسئول و شاعرانه دانست.[۳۰]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. اکران این فیلم ۱۷۱ دقیقه‌ای با mohammadmovie.com
  2. به سه زبان متداول آن دوران (عبری، آرامی و گیزی) ترجمه وتمرین شد و… news.mohammadmovie.com
  3. مصاحبه محمدرضا صابری (مدیر شرکت نورتابان) با خبرنگار صداوسیما، کانال رسمی فیلم محمد رسول الله در آپارات.
  4. «اعلام زمان اولین اکران فیلم «محمد (ص)»». تابناک. 
  5. «همه تلاش‌ها برای دیده نشدن اثر جهانی مجید مجیدی؛ برآورد یک میلیارد دلاری برای پروژه 30 میلیون دلاری «محمد»!». تابناک. 
  6. اکران این فیلم ۱۷۱ دقیقه‌ای با حضور چندین ستاره سینمایی مطرح ایرانی از روز چهارشنبه در ۱۴۳ سینما در سراسر ایران و یک روز پیش از افتتاحیه جشنواره مونترال کانادا آغاز می‌شود. mohammadmovie.com
  7. لوکیشنی که سرانجام درش باز شد خبرگزاری الف
  8. Majid Majidi’s religious film to hit movie theaters in 2014 presstv.com
  9. رکورد شکنی در روز اول اکران فیلم محمد رسول الله (ص) news.mohammadmovie.com
  10. رکورد شکنی در روز اول اکران فیلم محمد رسول الله (ص) news.mohammadmovie.com
  11. ایران جای خوبی برای ساخت فیلم تاریخی است news.mohammadmovie.com
  12. خلاصه داستان فیلم news.mohammadmovie.com
  13. “Rare portrayal of Muhammad’s youth in upcoming Iranian film”. the Guardian. 2013-12-27. Retrieved 2015-02-14. 
  14. ۱۴٫۰ ۱۴٫۱ ۱۴٫۲ . 
  15. مصاحبه مجید مجیدی با خبرگزاری فرانسه news.mohammadmovie.com
  16. «همکاری دومین برنده اسکار با «محمد (ص)»». روزنامه دنیای اقتصاد. 
  17. «پایان فیلمبرداری "محمد (ص)" در آفریقا/ مجیدی و گروه به ایران آمدند». خبرگزاری مهر. 
  18. «خاطره تنابنده از مردی که پیش از مرگ فقط «پایتخت» می‌دید». خبرگزاری مهر. 
  19. «نام نوشت پیامبر اعظم (ص) در فیلم «محمد رسول الله» رونمایی شد». خبرگزاری مهر. 
  20. «درهای شهرک سینمایی پیامبر اعظم (ص) گشوده شد». همشهری. 
  21. لیست عوامل
  22. فیلم عظیم «حضرت محمد(ص)» به کارگردانی مجید مجیدی، نوشته شده در ۷ اسفند ۱۳۸۹
  23. گزارشی از مکان ساخت فیلم حضرت محمد(ص)+عکس
  24. http://cinemaema.com/module-pagesetter-viewpub-tid-26-pid-6699.html محکومیت مجیدی مجیدی برای ساخت محمد (ص)
  25. رکوردهای فیلم محمد رسول الله (ص) در سینمای ایران . [خبرگزاری جمهوری اسلامی(ایرنا) http://www.irna.ir]
  26. «تبلیغات محیطی فیلم سینمایی محمد رسول‌الله(ص)» http://www.farsnews.com/imgrep.php?nn=13940603000825
  27. «مشکل صدا مانع از اکران «محمد رسول‌الله(ص)» شد/امیدواری به حل مشکل فنی تا روز پنجشنبه» http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=13940603001627
  28. «شروع ۱۷۰ میلیونی برای «محمد رسول‌الله(ص)»» http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=13940606000266
  29. اعتراض برخی ایرانیان به حضور محمد رسول الله در جشنواره فیلم مونترآل خبرگزاری فرانسه
  30. گاردین: فیلم محمد رسول الله صادق و مسئولانه است . [خبرگزاری جمهوری اسلامی(ایرنا) http://www.irna.ir]

پیوند به بیرون[ویرایش]