محمد بن مسلم بن عقیل

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

محمد بن‌ مسلم ‌بن‌ عقیل‌، فرزند مسلم بن عقیل و از یاران حسین بن علی در واقعه عاشورا بود که به دست دو نفر از سپاه ابن سعد به نام‌های ابو مرهم ازدی و لقیط بن ایاس جهنی کشته شد.[۱]

زندگی‌نامه

محمد فرزند مسلم بن عقیل و رقیه‌ دختر علی بن ابی‌طالب[۲] بود. بعضی مادر او را کنیز دانسته‌اند.[۳] او ۲۷ ساله[۳] و یا نوجوان ۱۲[۴] یا ۱۳ ساله بود که به همراه مادر و سایر برادرانش از مدینه تا کربلا با حسین بن علی همراه شد.

البته با توجه به سن ۳۵ سالگی که برای پدرش ذکر کرده‌اند[۴] ۲۷ ساله بودنش محال است.

واقعه عاشورا

کیفیت حضور یا کشته شدن وی در منابع گزارش نشده‌است. بنا بر برخی منابع پس از کشته شدن عبدالله بن مسلم، آل ابو طالب با هم به سپاه دشمن حمله کردند. حسین بن علی همه آنان را به صبوری و مقاومت دعوت کرد.

دینوری از محمد پسر عقیل بن ابی‌ طالب یاد کرده‌است که با تیر لقیط بن ناشر (ایاس) جهنی کشته شد.[۵] ابوالفرج اصفهانی به نقل از محمد بن علی الباقر، قاتل محمد را ابو مرهم ازدی و لقیط بن ایاس جهنی ذکر کرده‌است.[۶]

علی‌رغم اینکه در بسیاری از منابع به کشته شدن فرزندان مسلم بن عقیل، در روز عاشورا اشاره شده است ولی شیخ صدوق در قالب روایتی کاملا عاطفی و فاقد رویکرد تاریخی که سلسله سند آن را به جعفر صادق رسانده، نوشته که دو کودک از مسلم بن عقیل اسیر و به دست حارث کشته شدند.[۷]

محمد بن سعد همین داستان را در طبقات به صورت مختصر بیان کرده‌است، با این تفاوت که وی به جای طفلان مسلم، آن دو طفل را از آن عبدالله بن جعفر طیار دانسته‌است. [۸]

نام محمد در زیارتنامه‌ها ذکر نشده است. [۹]

جستارهای وابسته

پانویس

  1. "محمدبن مسلم بن عقیل". 14/10/1387. Retrieved 2010-12-16. Check date values in: |date= (help)
  2. کتاب نسب قریش، مصعب بن عبدالله زبیری، چاپ لوی پروونسال، قاهره: ۱۹۵۳م.، ص۴۵؛ لباب الانساب و الالقاب و الاعقاب، بیهقی، ابوالحسن علی بن زید (ابن فندق)، به تصحیح سیدمهدی رجایی اصفهانی، قم: کتابخانه آیت الله مرعشی، ۱۴۱۰ ﻫ ق. ، ج۱، ص۳۳۵.
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ مقاتل الطالبیین، اصفهانی، ابوالفرج علی بن حسین، ترجمۀ هاشم رسولی محلاتی، تهران: کتابفروشی صدوق. ، ص۹۷.
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ مستدرکات علم رجال الحدیث، ج۷، ص۱۸۷.
  5. الاخبار الطول، دینوری، ابو حنیفه احمد بن داود، چاپ عبدالمنعم عامر، قاهره : ۱۹۶۰ م.، ص۲۵۷.
  6. مقاتل الطالبیین، اصفهانی، ابوالفرج علی بن حسین، ترجمۀ هاشم رسولی محلاتی، تهران: کتابفروشی صدوق. ، ص۹۷؛ انصار الحسین (ع)، محمد مهدی شمس الدین، ترجمه سید ناصر هاشم زاده، تهران: شرکت چاپ و نشر بین الملل، ۱۳۸۷ش.) ۹، ص۱۵۳.
  7. ر.ک : امالی، صدوق (ابن بابویه)، ابوجعفر محمد بن علی، مؤسسه الاعلمی للمطبوعات، بیروت: ۱۹۹۰م.، ص۷۶-۸۱.
  8. ر.ک :الطبقات الکبری، این سعد کاتب واقدی، محمد، چاپ احسان عباس، بیروت: دارصادر، ۱۴۰۵ه ق.، ج۵، ص۱۰۶-۱۰۷.
  9. برای تفصیل بیشتر ر.ک : ابصار العین فی انصار الحسین (ع)، سماوی، محمد بن طاهر، تحقیق محمد جعفر طبنسی، مرکز الدراسات الاسلامیه لحرس الثوره، محمد مهدی شمس الدین، ترجمه سید ناصر هاشم زاده، تهران: شرکت چاپ و نشر بین الملل، ۱۳۸۷ ش.)، ص۹۰-۹۱؛ مقتل الحسین المقرم، المقرم، السید عبدالرزاق، بیروت: دارالکتاب الاسلامی، ۱۹۷۹ م. مقرم، ص۲۶۲؛ تنقیح المقال فی احوال الرجال، مامقانی، شیخ عبدالله، نجف: المطبعه الحیریه، ۱۳۵۲ ﻫ ق.، ج۲، ص۱۸۷؛ انصار الحسین (ع)، محمد مهدی شمس الدین، ترجمه سید ناصر هاشم زاده، تهران: شرکت چاپ و نشر بین الملل،۱۳۸۷ ش.)، ص۱۵۲-۱۵۳؛ وسیله الدارین فی انصار الحسین، موسوی زنجانی، بیروت: مؤسسه اعلمی، ۱۴۰۲ ﻫ ق. ، ص۲۳۳.

منبع

  • مرضیه محمدزاده، شهیدان جاوید، نشر بصیرت، ص ۴۲۶-۴۲۷.

پیوند به بیرون