محمدرضا اسحاقی گرجی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
محمدرضا اسحاقی گرجی
استاد محمدرضا اسحاقی گرجی.jpg
اطلاعات
تولد ۱۴ آبان ۱۳۲۶، گرجی محله، مازندران
ملیت ایرانی
سبک‌(ها) موسیقی فولکلور
استاد(ها) حسن علی پور
ساز(ها) تنبک، نی، دوتار، کمانچه
زمینهٔ فعالیت خنیاگری، نوازندگی، مقام خوانی، شبیه خوانی
سال‌های فعالیت ۱۳۳۷ تا ۱۳۹۶
بنیانگذار
  • گروه «مشتاق حسن»
    * فرهنگسرای شرق مازندران
آلبوم معروف

محمدرضا اسحاقی گرجی (زاده ۱۴ آبان ۱۳۲۶، گرجی محله بهشهر، مازندران) موسیقی‌دان، و نوازندهٔ دوتار گرجی ایرانی است.[۱] و در حال حاضر یکی از آگاهان مقامات و ریز مقامات آوازی و سازی مناطق شرقی مازندران می‌باشد و در اجرای این موسیقی دارای توانایی‌های ویژه و بی مانند است.[۲][۳]

در تاریخ ۹ اسفند ۱۳۹۶، سازمان میراث فرهنگی نام استاد محمدرضا اسحاقی گرجی را به عنوان گنجینهٔ زنده بشری در فهرست آثار ملی کشور ثبت کرد.[۴][۵]

زندگی‌نامه[ویرایش]

استاد اسحاقی در سال ۱۳۲۶ در روستای گرجی محله شهرستان بهشهر متولد شد. مادرش در زمینهٔ شعر و موسیقی فعالیت جدی داشت و همین فضای مناسب او را به سمت این هنر سوق داد و نوازندگی را در ۱۱ سالگی زیر نظر استاد حسن علی‌پور، معروف به «حسن طبال» و با ساز تنبک آغاز کرد. او بعدها نی چوپانی را امتحان کرد و سپس به دوتار روی آورد و همزمان در تعزیه خوانی‌ها نیز شرکت داشت.

استاد گرجی در مصاحبه ای ضمن توضیح روزهای آغاز فعالیتش در زمینهٔ موسیقی، می‌گوید: «زمانی که به دوتار روی آوردم، این ساز در حال انقراض بود. همان‌طور که می‌دانید دوتار ساز نقالی ست و من تنها نقال باقی مانده از راویان و نقالان مازندران هستم.»

او علاوه بر دوتار نوازی و مقام خوانی، در ساختن سازهایی چون دوتار و کمانچه نیز مهارت زیادی دارد.[۶]

فعالیت‌ها[ویرایش]

استاد محمدرضا اسحاقی گرجی در سال ۱۳۶۴ به جشنواره فجر دعوت شد و فعالیت موسیقی‌اش را به صورت رسمی و جدی آغاز کرد. او در سال ۱۳۶۵ گروه موسیقی «مشتاق حسن» را پایه‌گذاری کرد. این گروه از هفتمین جشنواره موسیقی فجر تا کنون، در حدود ۲۶ جشنواره شرکت داشته و بارها موفق به کسب مقام شده‌است.

استاد اسحاقی شخصاً در اولین جشنوارهٔ موسیقی فجر و جشنواره‌هایی چون جشنوارهٔ موسیقی نواحی، ذکرالذاکرین، آیینه آواز، حماسه ای و … شرکت داشته‌است.

او آخرین راوی موسیقی خنیاگری مازندران است و البته خودش چندان از این عنوان رضایتی ندارد و می‌خواهد پس از او، راویان دیگری باشند و می‌گوید: «نمی‌خواهم آخرین راوی باشم.»

ساز اصلی او دوتار است. وی چامه‌های کهن مازندرانی را از مادر خویش آموخته و بر روی دوتار پیاده نموده‌است.

بیشتر ترانه‌های وی در مورد وقایعی که در سرزمین او مازندران اتفاق افتاده از جمله بیماری وبا که در سال‌های دور در شرق مازندران اتفاق افتاده و افراد زیادی را به کام مرگ کشاند، داستان‌های عاشقانه و عارفانه سرزمین وی همچون طالب و زهره، نجما و… سرچشمه می‌گیرند.[۳]

در سال ۱۳۹۰، گروه «مشتاق حسن» به عنوان سفیر فرهنگی مازندران، در جشن نوروز ترکمنستان شرکت کرده‌است.

از آثار محمدرضا اسحاقی گرجی، آلبوم محلی مازندرانی آرش کمانگیر و آلبوم شبی به نغمه و نوا که در زمستان سال ۱۳۹۲ توسط شرکت فرهنگی هنری مهرآوا منتشر شده‌است.

استاد اسحاقی گرجی راهنمای بخش موسیقی مازندرانی در آلبوم سرنای نوروز ۹۲ گروه موسیقی نواحی رستاک با اعضای این گروه همکاری داشت.

از جدیدترین فعالیت‌های استاد او می‌توان به حضور به عنوان نوازنده و خواننده موسیقی متن در سریال پایتخت به همراهی گروه موسیقی محلی مازندرانی «تبری» اشاره کرد.[۲]

استاد اسحاقی در حال حاضر به دنبال تکمیل پروژه ساخت فرهنگسرای شرق مازندران در حیاط منزل خود برای دوستداران موسیقی و فرهنگ مازندران است.[۴]

مستند سال‌های عاشقی[ویرایش]

در سال ۱۳۹۱، مستندی به نام «سال‌های عاشقی» به تهیه‌کنندگی مهدی رسولپور و از سیمای مرکز مازندران پخش شد.

مستند سال‌های عاشقی بخشی از زندگی استاد اسحاقی را به عنوان آخرین بازمانده خنیاگران (راویان داستان‌ها و افسانه‌های منظوم) در روستای گرجی محله، محل زندگی او به تصویر می‌کشد. این مستند نگاهی دارد به سبقه هنری، فعالیت‌ها، پژوهش‌ها و آثار این هنرمند تعزیه خوانی، سحرخوانی و اجرای موسیقی مقامی همچون هرایی و حقانی.

همچنین بازخوانی منظومه‌های امام حسین و امام رضا از دیگر مواردی است که در فیلم به آن اشاره می‌شود.[۳]

منابع[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]