محمدحسین باقری

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
محمد باقری
Mohammad Bagheri 2019.jpg
رخ‌نگاره‌ای از باقری (فروردین ۱۳۹۸)
نام اصلیمحمدحسین افشردی
زاده۱۳۳۹ (۵۹ ساله)
تهران، ایران[۱]
وفادار به/عضوِایران
سازمان/شاخهسپاه پاسداران انقلاب اسلامی
ستاد کل نیروهای مسلح
سال خدمت۱۳۵۹–تاکنون
درجهسرلشکر پاسدار
جنگ‌هاجنگ ایران و عراق
نشان‌هافهرست کامل

محمدحسین افشردی معروف به محمد باقری (متولد ۱۳۳۹ در تهران)[۲] سرلشکر سپاه پاسداران و رئیس ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران و بالاترین مقام نظامی ایران است.

او پیش از این در سمت معاون اطلاعات و عملیات ستاد کل نیروهای مسلح مسئولیت داشته‌است.[۳] محمد باقری از فرماندهان جنگ ۸ ساله ایران و عراق است که به گفته خود از زمانی که حوادث کردستان شروع شد به عضویت در سپاه پاسداران درآمده و از تابستان سال ۵۹ به عضویت سپاه پاسداران رسید. وی دارای سابقه جانبازی نیز هست.[۴] وی برادر شهید حسن باقری، از فرماندهان ارشد ایران در دوران جنگ ایران و عراق است.

محمد باقری از ۸ تیر ۹۵ با حکم رهبر ایران جایگزین حسن فیروزآبادی در ستاد کل نیروهای مسلح شد.[۵]

ستادکل نیروهای مسلح ایران تحت امر رهبر فرمانده کل قوای مسلح، فرماندهی بر سه نیروی مسلح: ارتش و سپاه و پلیس ایران را عهده‌دار است.

تغییر نام خانوادگی[ویرایش متنی]

محمدحسین باقری در کنار محمدابراهیم همت و مهدی زین‌الدین در جبهه

محمد باقری برادر حسن باقری (غلامحسین افشردی) است که اولین مسئول اطلاعات و عملیات سپاه بوده‌است. او در مورد علت تغییر نام خانوادگی از افشردی به باقری، این توضیح را داده‌است: «ماه اول جنگ به اهواز رفتم و در جبهه خوزستان حاضر شدم، اخوی به من تذکر دادند که نام من در جبهه برای عدم شناسایی به حسن باقری تغییر کرده‌است، من سعی کردم با اسم واقعی خود حرکت کنم ولی به اندازه‌ای شباهت چهره ما زیاد بود که همه متوجه می‌شدند ما برادر هستیم در نتیجه من نیز تغییر نام دادم و شدم محمد باقری و به احترام اخوی این اسم برای ما باقی ماند.»[۶]

تحصیلات و فعالیت دانشگاهی[ویرایش متنی]

محمد باقری در زمان پیروزی انقلاب، در سال آخر دبیرستان تحصیل می‌کرد. پس از پیروزی انقلاب به سمت مسیر دروس فنی دانشگاه رفت و در رشته مهندسی مکانیک دانشگاه پلی تکنیک آن زمان پذیرفته شد و تا انقلاب فرهنگی هم در دانشگاه مشغول تحصیل بود اما از زمانی که دانشگاه‌ها در بهار ۵۹ به سبب انقلاب فرهنگی تعطیل و حوادث کردستان شروع شد، از تابستان سال ۵۹ در سپاه مشغول فعالیت شد.[۳]

محمد باقری دارای مدرک دکتری جغرافیای سیاسی و ژئوپلیتیک از دانشگاه تربیت مدرس و از اعضای هیئت علمی دانشگاه عالی دفاع ملی است. او علاوه بر ایفای مسئولیت‌های اجرایی به تدریس در دانشگاه عالی دفاع ملی و دانشگاه تربیت مدرس نیز اشتغال دارد.[۴]

تحصیلات و تحقیقات محمد باقری در زمینهٔ جغرافیای سیاسی متمرکز است. او مقالاتی در این حوزه منتشر کرده و از اعضای هیئت علمی برگزارکنندهٔ چند همایش در این زمینه است. او همچنین در کنار دره میرحیدر و چند فرمانده سپاه از جمله قالیباف، رحیم صفوی و غلامعلی رشید و امید شجاعی از مؤسسان انجمن ژئوپلیتیک ایران به‌شمار می‌رود.[۷]

سوابق کاری[ویرایش متنی]

سوابق کاری محمد باقری پس از پیروزی انقلاب ۱۳۵۷ را می‌توان چنین برشمرد:[۴]

  • نیروی عملیات در جنگ ایران و عراق
  • مسئول اطلاعات لشکرها در جنگ ایران و عراق
  • مسئول اطلاعات عملیات نیروی زمینی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و قرارگاه کربلا قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیا
  • رئیس اداره اطلاعات ستاد کل
  • معاون اطلاعات و عملیات ستاد کل
  • رئیس ارکان و امور مشترک نیروهای مسلح
  • معاون هماهنگ‌کننده قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیاء
  • عضو هیئت علمی دانشگاه عالی دفاع ملی
  • عضو قطب علمی جغرافیای سیاسی کشور
  • عضو هیئت مؤسس انجمن ژئوپلیتیک ایران

ترفیع درجه[ویرایش متنی]

سرلشکر باقری در حالیکه رهبر ایران بر دوش او درجه می‌زند.

باقری در سال ۱۳۸۷ همراه با مصطفی ایزدی، با دریافت درجه از دستان فرمانده کل قوا به درجه سرلشکری منصوب شده‌است.[۳] باقری از معدود فرماندهان نظامی است که پیش از رسیدن به فرماندهی کل سپاه و ارتش یا ریاست ستادکل نیروهای مسلح به درجه سرلشکری ارتقا یافته بود.[۸]

نقش ویژه امنیتی در غرب کشور[ویرایش متنی]

باقری با توجه تجربه حضور در بخش‌های اطلاعاتی و عملیاتی نیروهای مسلح، در بررسی و تصویب طرح‌های مهمی چون حمله به عمق ۱۰ کیلومتری خاک عراق در سال ۱۳۷۵ جهت مبارزه با حزب کومله و حزب دموکرات کردستان و تحرکاتی که غرب کشور انجام می‌دادند، نقش ویژه‌ای داشت. در آن زمان، سپاه پاسداران عملیاتی به فرماندهی احمد کاظمی طراحی کرد که به مرکزیت این مجموعه حمله شد و حدود ۲۰۰ دستگاه خودرو اعم از توپ، نفربر، خمپاره اندازها، واحدهای پیاده و… به مقر اصلی آن‌ها حمله کردند و گلوله‌باران علیه این مجموعه صورت گرفت که از جمله طراحان و مغزهای متفکر این عملیات، باقری است.[۳]

نامه به خاتمی[ویرایش متنی]

چند روز پس از نا آرامی‌های کوی دانشگاه تهران، روزنامه کیهان نامه محرمانه جمعی از فرماندهان سپاه به محمد خاتمی ریاست جمهوری اسلامی ایران را منتشر کرد. فرماندهان امضاءکننده نامه در پایان به خاتمی نوشته بودند که: «با کمال احترام و علاقه به حضرت‌عالی اعلام می‌داریم کاسهٔ صبرمان به پایان رسیده و تحمل بیش از آن را در صورت عدم رسیدگی، بر خود جایز نمی‌دانیم». محمد باقری از جمله امضا کنندگان این نامهٔ تهدیدآمیز ۲۴ نفر از فرماندهان سپاه به خاتمی پس از حوادث مربوط به حمله به کوی دانشگاه تهران (۱۸ تیر ۱۳۷۸) است.[۹] نامه فرماندهان به خاتمی بازتاب گسترده‌ای داشت و بسیاری ناظران، آن را تهدیدی علیه ریاست جمهوری اسلامی ایران دانستند.[۱۰]

فرماندهی ستاد کل نیروهای مسلح[ویرایش متنی]

سرلشکر محمد باقری از ۸ تیر ۹۵ با حکم آیت‌الله خامنه‌ای جایگزین سرلشکر حسن فیروزآبادی در فرماندهی ستاد کل نیروهای مسلح شد.[۵] او پیش از این در سمت معاون اطلاعات و عملیات ستاد کل نیروهای مسلح مسئولیت داشته‌است.[۳] برخی علت این جایگزینی را مشکلات سلامتی حسن فیروزآبادی می‌دانند. همچنین در گمانه‌زنی دیگری سایت محافظه‌کار «تابناک» نزدیک به محسن رضایی از برکناری حسن فیروزآبادی از ریاست ستاد کل نیروهای مسلح به خاطر حمایت از توافق‌نامه «برجام» خبر داده‌است.[۱۱]

توسعه سواحل مکران و حضور در قطب جنوب[ویرایش متنی]

یکی از موضوعات مهمی که دربارهٔ باقری مطرح می‌شود، نگاه آینده نگرانه و استراتژیک وی است. یکی از این طرح‌ها، در توسعه سواحل مکران و حتی نگاه آینده نگرانه تا قطب جنوب است. معاون سابق ارکان و امور مشترک ستاد کل نیروهای مسلح این ایده را در اختتامیه همایش توسعه ملی سواحل مکران و اقتدار دریایی جمهوری اسلامی ایران که در چابهار برگزار شد، مطرح کرد و افزوده بود: «ما از سواحل مکران، دسترسی مستقیم به آب‌های آزاد و بدون وجود هیچ خشکی در سر راه، به قطب جنوب داریم و می‌توانیم طبق قوانین بین‌المللی در بخشی از قطب جنوب هم ادعای حاکمیت کنیم.»[۱۲]

آثار و نوشته‌ها[ویرایش متنی]

  • بررسی و تحلیل ره نامه جنگ پیشگیرانه آمریکا در آسیای جنوب غربی
  • تعیین عوامل مؤثر بر اصول رهنامه عملیاتی نیروهای زمینی جمهوری اسلامی ایران در نبرد همطراز و ناهمطراز
  • راهبردهای نظامی مقابله با جنگ احتمالی آیندهٔ آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران در خلیج فارس
  • کارکرد الگوی بازدارندگی طالبان در جنگ پیشگیرانه آمریکا علیه افغانستان در سال ۲۰۰۱ (با تأکید بر عوامل داخلی افغانستان)
  • تبیین شاخص‌های مؤثر در مدیریت مرزها
  • تهدیدهای ژئوپلیتیکی مؤثر بر تدوین راهبرد دفاعی ج.ا. ا در قبال ترکیه
  • تأثیر عوامل ژئوپلیتیکی شیعه بر توسعه نفوذ انقلاب اسلامی
  • تعیین عوامل ژئوپلیتیک ترکیه مؤثر بر تدوین راهبرد دفاعی جمهوری اسلامی ایران
  • امنیت پایدار در منطقه ژئوپولیتیکی خلیج فارس در پرتو ناپایداری نیروهای همگرا و واگرا ساز
  • تبیین مرزهای فضای رایانه‌ای و راهبرد مدیریتی آنها
  • ساختار نظام قدرت منطقه‌ای در خاورمیانه (با تأکید بر کشورهای برتر منطقه)
  • الگوی نظری طراحی راهبرد دفاعی مبتنی بر عوامل ژئوپلیتیکی
  • بررسی میزان مطابقت و تفاوت‌های قانون مناطق دریائی جمهوری اسلامی ایران در خلیج فارس و دریای عمان (۱۳۷۲) با کنوانسیون حقوق دریاها (۱۹۸۲م)
  • تحلیل ژئوپلیتیک قفقاز؛ بستری برای تدوین سیاست خارجی مناسبتر در منطقه
  • تعیین عوامل ژئوپلیتیک ترکیه مؤثر بر تدوین راهبرد دفاعی جمهوری اسلامی ایران
  • تبیین برآیند سیاسی واگذاری بهره‌برداری از سواحل مکران به سرمایه‌گذاری داخلی

جایزه‌ها و نشان‌های افتخار[ویرایش متنی]

این بخش شامل نشان‌ها و جایزه‌های رسمی سردار باقری است که بر روی لباس همسان او نصب می‌شود ولی جایزه‌های غیرنظامی و غیررسمی را دربر نخواهد گرفت.

نوار نشان‌ها[ویرایش متنی]

Fath Medal 3rd Order.jpg Fath Medal 3rd Order.jpg Fath Medal 1st Order.jpg
Order of Nasr Ribbon.svg

نام نشان‌ها[ویرایش متنی]

نشان فتح درجه سه نشان فتح درجه سه نشان فتح درجه یک
نشان نصر

منابع[ویرایش متنی]

  1. «بُرشی از زندگینامه و سوابق خدمتی و تحصیلی سرلشکر محمد باقری». خبرگزاری فارس. ۹ تیر ۱۳۹۵. دریافت‌شده در ۳ دی ۱۳۹۷.
  2. «زندگینامه: محمد باقری (۱۳۳۹ -)». همشهری آنلاین.
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ ۳٫۳ ۳٫۴ «آشنایی با سوابق و تفکرات سرلشکر باقری؛ رئیس جدید ستادکل نیروهای مسلح را بهتر بشناسید/ از تبحر ویژه در مباحث اطلاعاتی تا مجری راهبرد «تهدید در برابر تهدید»». مشرق نیوز. ۸ تیر ۱۳۹۵. دریافت‌شده در ۲۸ ژوئن ۲۰۱۶. خطای یادکرد: برچسب <ref> نامعتبر؛ نام «mashregh» چندین بار با محتوای متفاوت تعریف شده‌است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ ۴٫۲ «بُرشی از زندگینامه و سوابق خدمتی و تحصیلی سرلشکر محمد باقری». خبرگزاری فارس.
  5. ۵٫۰ ۵٫۱ «انتصاب سردار سرلشکر باقری به ریاست ستاد کل نیروهای مسلح». پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر رهبری. ۸ تیر ۱۳۹۵. دریافت‌شده در ۲۸ ژوئن ۲۰۱۶.
  6. «سردار سرلشکر باقری در برنامه شناسنامه:اختلاف سلیقه بین ارتش و سپاه طبیعی است/ هشدار به تروریستها در خصوص عتبات عالیات در عراق». خبرگزاری فارس.
  7. «اسامی هیئت مؤسس انجمن ژئوپلیتیک ایران». انجمن ژئوپلیتیک ایران.
  8. «باقری به جای فیروزآبادی رئیس ستادکل نیروهای مسلح ایران شد». بی‌بی‌سی فارسی. ۸ تیر ۱۳۹۵. دریافت‌شده در ۲۸ ژوئن ۲۰۱۶.
  9. «متن کامل نامهٔ فرماندهان سپاه به خاتمی». آفتاب.
  10. BBCPersian.com
  11. «سایت محافظه‌کار «تابناک»: فیروزآبادی به خاطر حمایت از برجام برکنار شد». دیگربان.
  12. «سرلشکر باقری در همایش توسعه سواحل مکران تشریح کردپاسخ خاضعانه ناوهای آمریکا به ایران/ می‌توانیم در بخشی از قطب جنوب ادعای حاکمیت کنیم». خبرگزاری فارس.

پیوند به بیرون[ویرایش متنی]

مناصب نظامی
پیشین:
بهروز سلیمانجاه
معاون اطلاعات و عملیات ستاد کل نیروهای مسلح
۱۳۸۱ – ۱۳۹۳
پسین:
؟
پیشین:
؟
معاون هماهنگ‌کننده قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیا
۱۳۸۶ – ۱۳۹۵
پسین:
علی شادمانی
عنوان جدید معاون ارکان و امور مشترک ستاد کل نیروهای مسلح
۱۳۹۳ – ۱۳۹۵
پسین:
؟
پیشین:
سید حسن فیروزآبادی
رئیس ستاد کل نیروهای مسلح
۱۳۹۵ – اکنون
در حال تصدی