محمدحسین باقری

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
محمد باقری
Mohammad Bagheri 2019.jpg
رخ‌نگاره‌ای از باقری (فروردین ۱۳۹۸)
نام شناسنامه‌ایمحمدحسین افشردی
زادهٔ۱۳۳۹ (۵۹ ساله)
تهران، ایران[۱]
وفادار به/عضوِایران
سازمان/شاخهسپاه پاسداران انقلاب اسلامی
ستاد کل نیروهای مسلح
سال‌های خدمت۱۳۵۹–تاکنون
درجهسرلشکر پاسدار
نبردها/جنگ‌هاجنگ ایران و عراق
نشان‌هافهرست کامل

محمدحسین افشردی معروف به محمد باقری (زاده ۱۳۳۹ تهران)[۲] نظامی و مدرس دانشگاه ایرانی است، که هم‌اکنون بعنوان رئیس ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران فعالیت می‌کند،[۳] همچنین از اعضای هیئت علمی دانشگاه عالی دفاع ملی می‌باشد.[۴]

وی برادر کوچکتر حسن باقری (از فرماندهان سپاه پاسداران و از شهیدان جنگ ایران و عراق) می‌باشد.[۵] باقری فعالیت در سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را از سال ۱۳۵۹ آغاز کرد و در طول جنگ ایران و عراق نیز از اعضای سپاه پاسداران بود.[۶] وی در فاصله سالهای ۱۳۸۱ تا ۱۳۹۳ معاونت اطلاعات و عملیات ستاد کل نیروهای مسلح را برعهده داشت، همچنین با حفظ سمت از ۱۳۸۶ تا ۱۳۹۵ نیز بعنوان معاون هماهنگ‌کننده قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیا فعالیت می‌کرد. او از ۱۳۹۳ تا ۱۳۹۵ نیز معاون ارکان و امور مشترک ستاد کل نیروهای مسلح بود.[۷] در ۱۳ آبان ۱۳۹۸ وزارت خزانه‌داری آمریکا محمد باقری را به همراه ۹ نفر دیگر از نزدیکان سید علی خامنه‌ای در لیست تحریم‌های آمریکا قرار داد.[۱][۲]

تغییر نام خانوادگی[ویرایش]

محمدحسین باقری در کنار محمدابراهیم همت و مهدی زین‌الدین در زمان جنگ ایران و عراق

محمد باقری برادر حسن باقری (غلامحسین افشردی) است، که اولین مسئول اطلاعات و عملیات سپاه بوده‌است. او در مورد علت تغییر نام خانوادگی از افشردی به باقری، این توضیح را داده‌است:

ماه اول جنگ به اهواز رفتم و در جبهه خوزستان حاضر شدم، اخوی به من تذکر دادند که نام من در جبهه برای عدم شناسایی به حسن باقری تغییر کرده‌است، من سعی کردم با اسم واقعی خود حرکت کنم ولی به اندازه‌ای شباهت چهره ما زیاد بود که همه متوجه می‌شدند ما برادر هستیم در نتیجه من نیز تغییر نام دادم و شدم محمد باقری و به احترام اخوی این اسم برای ما باقی ماند.[۸]

تحصیلات و فعالیت دانشگاهی[ویرایش]

محمد باقری در زمان وقوع انقلاب، در سال آخر دبیرستان تحصیل می‌کرد. پس از پیروزی انقلاب به سمت مسیر دروس فنی دانشگاه رفت و در رشته مهندسی مکانیک دانشگاه پلی‌تکنیک پذیرفته شد و تا انقلاب فرهنگی نیز در دانشگاه مشغول تحصیل بود، اما از زمانی که دانشگاه‌ها در بهار ۱۳۵۹ به سبب انقلاب فرهنگی تعطیل و حوادث کردستان شروع شد، از تابستان سال ۱۳۵۹ در سپاه پاسداران مشغول فعالیت شد.[۷]

محمد باقری دارای مدرک دکتری جغرافیای سیاسی و ژئوپلیتیک از دانشگاه تربیت مدرس و از اعضای هیئت علمی دانشگاه عالی دفاع ملی است. او علاوه بر ایفای مسئولیت‌های اجرایی، به تدریس در دانشگاه عالی دفاع ملی و دانشگاه تربیت مدرس نیز اشتغال دارد.[۵] او مقالاتی در حوزه جغرافیای سیاسی منتشر کرده و از اعضای هیئت علمی برگزارکنندهٔ چند همایش در این زمینه نیز بوده است. او همچنین در کنار دره میرحیدر و چند فرمانده سپاه از جمله محمد باقر قالیباف، رحیم صفوی، غلامعلی رشید و امید شجاعی، از مؤسسان انجمن ژئوپلیتیک ایران به‌شمار می‌رود.[۹]

سوابق کاری[ویرایش]

سوابق کاری محمد باقری پس از وقوع انقلاب ۱۳۵۷:[۵]

  • نیروی عملیات در جنگ ایران و عراق
  • مسئول اطلاعات لشکرهای سپاه در جنگ ایران و عراق
  • مسئول اطلاعات و عملیات نیروی زمینی سپاه پاسداران، قرارگاه کربلا و قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیا
  • رئیس اداره اطلاعات ستاد کل
  • معاون اطلاعات و عملیات ستاد کل
  • رئیس ارکان و امور مشترک نیروهای مسلح
  • معاون هماهنگ‌کننده قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیاء
  • عضو هیئت علمی دانشگاه عالی دفاع ملی
  • عضو قطب علمی جغرافیای سیاسی کشور
  • عضو هیئت مؤسس انجمن ژئوپلیتیک ایران

ترفیع درجه[ویرایش]

سرلشکر باقری در حالیکه رهبر ایران بر دوش او درجه می‌زند.

باقری در سال ۱۳۸۷ همراه با مصطفی ایزدی، به درجه سرلشکری ارتقاء یافت.[۷] او از معدود فرماندهان نظامی است که پیش از رسیدن به فرماندهی کل سپاه و ارتش، یا ریاست ستاد کل نیروهای مسلح، به درجه سرلشکری ارتقا یافته بود.[۱۰]

نقش امنیتی در غرب کشور[ویرایش]

باقری با توجه تجربه حضور در بخش‌های اطلاعاتی و عملیاتی نیروهای مسلح، در بررسی و تصویب طرح‌های مهمی چون حمله به عمق ۱۰ کیلومتری خاک عراق، در سال ۱۳۷۵ جهت مبارزه با حزب کومله و حزب دموکرات کردستان و تحرکاتی که در غرب ایران انجام می‌دادند، نقش ویژه‌ای داشت. در آن زمان، سپاه پاسداران عملیاتی به فرماندهی احمد کاظمی طراحی کرد که به مرکزیت این مجموعه حمله شد و حدود ۲۰۰ دستگاه خودرو اعم از توپ، نفربر، خمپاره اندازها و واحدهای پیاده، به مقر اصلی آن‌ها حمله کردند.[۷]

نامه به خاتمی[ویرایش]

چند روز پس از نا آرامی‌های کوی دانشگاه تهران، روزنامه کیهان نامه محرمانه جمعی از فرماندهان سپاه به محمد خاتمی ریاست جمهوری اسلامی ایران را منتشر کرد. فرماندهان امضاءکننده نامه در پایان به خاتمی نوشته بودند که:

با کمال احترام و علاقه به حضرت‌عالی اعلام می‌داریم کاسهٔ صبرمان به پایان رسیده و تحمل بیش از آن را در صورت عدم رسیدگی، بر خود جایز نمی‌دانیم.

محمد باقری از جمله امضا کنندگان این نامهٔ تهدیدآمیز بود، که ۲۴ نفر از فرماندهان ارشد سپاه پس از حوادث مربوط به حمله به کوی دانشگاه تهران (۱۸ تیر ۱۳۷۸) به محمد خاتمی نوشته بودند.[۱۱] نامه فرماندهان به خاتمی بازتاب گسترده‌ای داشت و بسیاری ناظران، آن را تهدیدی علیه ریاست جمهوری اسلامی ایران دانستند.[۱۲]

فرماندهی ستاد کل نیروهای مسلح[ویرایش]

محمد باقری از ۸ تیر ۱۳۹۵ با حکم سید علی خامنه‌ای جایگزین سید حسن فیروزآبادی؛ در فرماندهی ستاد کل نیروهای مسلح شد.[۴] او پیش از این در سمت معاون اطلاعات و عملیات ستاد کل، مسئولیت داشته‌است.[۷][۱۳]

نظریه‌ها[ویرایش]

یکی از موضوعات مهمی که دربارهٔ باقری مطرح می‌شود، نظریه‌های استراتژیک وی است. یکی از این طرح‌ها، در توسعه سواحل مکران و حتی نگاه آینده نگرانه تا قطب جنوب است. وی در جایگاه معاونت ارکان و امور مشترک ستاد کل نیروهای مسلح این ایده را در اختتامیه همایش توسعه ملی سواحل مکران و اقتدار دریایی جمهوری اسلامی ایران که در چابهار برگزار شد، مطرح کرد و افزوده بود:

ما از سواحل مکران، دسترسی مستقیم به آب‌های آزاد و بدون وجود هیچ خشکی در سر راه، به قطب جنوب داریم و می‌توانیم طبق قوانین بین‌المللی در بخشی از قطب جنوب هم ادعای حاکمیت کنیم.[۱۴]

تحریم[ویرایش]

در تاریخ ۱۳ آبان ۱۳۹۸ محمد باقری به همراه ۹ نفر دیگر از اطرافیان سیدعلی خامنه‌ای در فهرست تحریم‌های وزارت خزانه‌داری آمریکا قرار گرفتند. این افراد بنا بر اعلام دولت آمریکا در حملات تروریستی لبنان و آرژانتین دست داشتند.[۳][۴]

آثار و نوشته‌ها[ویرایش]

  • بررسی و تحلیل ره نامه جنگ پیشگیرانه آمریکا در آسیای جنوب غربی
  • تعیین عوامل مؤثر بر اصول رهنامه عملیاتی نیروهای زمینی جمهوری اسلامی ایران در نبرد همطراز و ناهمطراز
  • راهبردهای نظامی مقابله با جنگ احتمالی آیندهٔ آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران در خلیج فارس
  • کارکرد الگوی بازدارندگی طالبان در جنگ پیشگیرانه آمریکا علیه افغانستان در سال ۲۰۰۱ (با تأکید بر عوامل داخلی افغانستان)
  • تبیین شاخص‌های مؤثر در مدیریت مرزها
  • تهدیدهای ژئوپلیتیکی مؤثر بر تدوین راهبرد دفاعی ج.ا. ا در قبال ترکیه
  • تأثیر عوامل ژئوپلیتیکی شیعه بر توسعه نفوذ انقلاب اسلامی
  • تعیین عوامل ژئوپلیتیک ترکیه مؤثر بر تدوین راهبرد دفاعی جمهوری اسلامی ایران
  • امنیت پایدار در منطقه ژئوپولیتیکی خلیج فارس در پرتو ناپایداری نیروهای همگرا و واگرا ساز
  • تبیین مرزهای فضای رایانه‌ای و راهبرد مدیریتی آنها
  • ساختار نظام قدرت منطقه‌ای در خاورمیانه (با تأکید بر کشورهای برتر منطقه)
  • الگوی نظری طراحی راهبرد دفاعی مبتنی بر عوامل ژئوپلیتیکی
  • بررسی میزان مطابقت و تفاوت‌های قانون مناطق دریائی جمهوری اسلامی ایران در خلیج فارس و دریای عمان (۱۳۷۲) با کنوانسیون حقوق دریاها (۱۹۸۲)
  • تحلیل ژئوپلیتیک قفقاز؛ بستری برای تدوین سیاست خارجی مناسبتر در منطقه
  • تعیین عوامل ژئوپلیتیک ترکیه مؤثر بر تدوین راهبرد دفاعی جمهوری اسلامی ایران
  • تبیین برآیند سیاسی واگذاری بهره‌برداری از سواحل مکران به سرمایه‌گذاری داخلی

جایزه‌ها و نشان‌های افتخار[ویرایش]

این بخش شامل نشان‌ها و جایزه‌های رسمی محمد باقری است، که بر روی لباس همسان او نصب می‌شود، ولی جایزه‌های غیرنظامی و غیررسمی را در بر نخواهد گرفت.

نوار نشان‌ها[ویرایش]

Fath Medal 3rd Order.jpg Fath Medal 3rd Order.jpg Fath Medal 1st Order.jpg
Order of Nasr Ribbon.svg

نام نشان‌ها[ویرایش]

نشان فتح درجه سه نشان فتح درجه سه نشان فتح درجه یک
نشان نصر

منابع[ویرایش]

  1. «بُرشی از زندگینامه و سوابق خدمتی و تحصیلی سرلشکر محمد باقری». خبرگزاری فارس. ۹ تیر ۱۳۹۵. دریافت‌شده در ۳ دی ۱۳۹۷.
  2. «زندگینامه: محمد باقری (۱۳۳۹ -)». همشهری آنلاین.
  3. «محمدحسین باقری آمریکا را متهم کرد که در صدد حمله به ایران بوده است». رادیو فردا.
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ «انتصاب سرلشکر باقری به ریاست ستاد کل نیروهای مسلح». پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر رهبر جمهوری اسلامی ایران. ۸ تیر ۱۳۹۵. دریافت‌شده در ۲۸ ژوئن ۲۰۱۶.
  5. ۵٫۰ ۵٫۱ ۵٫۲ «بُرشی از زندگینامه و سوابق خدمتی و تحصیلی سرلشکر محمد باقری». خبرگزاری فارس.
  6. «سرلشکر باقری را بهتر بشناسید». دانشگاه آزاد قزوین.
  7. ۷٫۰ ۷٫۱ ۷٫۲ ۷٫۳ ۷٫۴ «آشنایی با سوابق و تفکرات سرلشکر باقری؛ رئیس جدید ستادکل نیروهای مسلح». مشرق نیوز. ۸ تیر ۱۳۹۵. دریافت‌شده در ۲۸ ژوئن ۲۰۱۶. خطای یادکرد: برچسب <ref> نامعتبر؛ نام «mashregh» چندین بار با محتوای متفاوت تعریف شده‌است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  8. «سردار سرلشکر باقری در برنامه شناسنامه:اختلاف سلیقه بین ارتش و سپاه طبیعی است/ هشدار به تروریستها در خصوص عتبات عالیات در عراق». خبرگزاری فارس.
  9. «اسامی هیئت مؤسس انجمن ژئوپلیتیک ایران». انجمن ژئوپلیتیک ایران.
  10. «باقری به جای فیروزآبادی رئیس ستادکل نیروهای مسلح ایران شد». بی‌بی‌سی فارسی. ۸ تیر ۱۳۹۵. دریافت‌شده در ۲۸ ژوئن ۲۰۱۶.
  11. «متن کامل نامهٔ فرماندهان سپاه به خاتمی». آفتاب.
  12. BBCPersian.com
  13. «سایت محافظه‌کار «تابناک»: فیروزآبادی به خاطر حمایت از برجام برکنار شد». دیگربان.
  14. «سرلشکر باقری در همایش توسعه سواحل مکران تشریح کردپاسخ خاضعانه ناوهای آمریکا به ایران/ می‌توانیم در بخشی از قطب جنوب ادعای حاکمیت کنیم». خبرگزاری فارس.

پیوند به بیرون[ویرایش]

مناصب نظامی
پیشین:
بهروز سلیمانجاه
معاون اطلاعات و عملیات ستاد کل نیروهای مسلح
۱۳۸۱ – ۱۳۹۳
پسین:
؟
پیشین:
؟
معاون هماهنگ‌کننده قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیا
۱۳۸۶ – ۱۳۹۵
پسین:
علی شادمانی
عنوان جدید معاون ارکان و امور مشترک ستاد کل نیروهای مسلح
۱۳۹۳ – ۱۳۹۵
پسین:
؟
پیشین:
سید حسن فیروزآبادی
رئیس ستاد کل نیروهای مسلح
۱۳۹۵ – اکنون
در حال تصدی