محمدتقی مصباح یزدی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
فارسیEnglish
علامه محمد تقی مصباح یزدی
شناسنامه
نام کامل تقی مصباح
زادروز ۱۱ بهمن ۱۳۱۳ خورشیدی (۸۴ سال)
زادگاه یزد، ایران
دین اسلام
مذهب شیعه دوازده امامی
اطلاعات سیاسی
سمت‌ها افشاگری علیه منافقین داخل کشور
اطلاعات علمی و مذهبی
استادان حسین طباطبایی بروجردی
سید روح‌الله خمینی
محمدجواد انصاری همدانی
محمد تقی بهجت
محمدعلی اراکی
محمدحسین طباطبایی
شاگردان غلامرضا فیاضی
محمود رجبی
علیرضا اعرافی
عباسعلی کدخدایی
پرویز داوودی
مرتضی آقاتهرانی
کتاب‌ها آموزش فلسفه
معارف قرآن (مجموعه تفسیر موضوعی)
نظریه سیاسی اسلام
طوفان فتنه
کشتی بصیرت

مناظره تلویزیونی از راست: عبدالکریم سروش و مصباح یزدی در برابر احسان طبری و فرخ نگهدار در سال ۱۳۶۰

تقی مصباح [۱](زادهٔ ۱۱ بهمن ۱۳۱۳ در یزد) مشهور به علامه مصباح یزدی، مجتهد، فیلسوف، مفسر، استاد اخلاق، بنیان‌گذار و رئیس مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی، عضو سابق شورای عالی انقلاب فرهنگی، عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، رئیس سابق شورای عالی مجمع جهانی اهل‌بیت و یکی از استادان حوزهٔ علمیهٔ قم است. مصباح به عنوان استاد اخلاق و رهبر معنوی جبهه پایداری شناخته می‌شود.

ایشان از نظر بصیرت سیاسی از نوابغ زمان هستند. حضر‌‌‌‌‌ت ایشان از منظر علمی به دلیل نوشتارهایش در زمینه تفسیر موضوعی قرآن، و فلسفه اسلامی - به ویژه یکی از کتاب‌های درسی حوزه تحت عنوان «آموزش فلسفه» که به زبان‌های عربی، انگلیسی و غیره نیز ترجمه شده است.[۲][۳][۴][۵] استاد فلسفه و تفسیر خوانده می‌شود. مصباح که از دوره دوم مجلس خبرگان رهبری نماینده استان تهران در آن بوده‌است در انتخابات سال ۱۳۹۴ از انتخاب مجدد برای ورود به این مجلس بازماند.[۶][۷][۸]

تحصیلات حوزوی

تحصیلات ابتدایی خود را در هفت سالگی آغاز کرد. سپس وارد حوزهٔ علمیهٔ یزد شد و دورهٔ مقدمات و سطح را همان‌جا به اتمام رساند، سپس در سال ۱۳۷۱ه‍.ق عازم نجف شد، و پس از یک سال برای ادامهٔ تحصیل به قم هجرت کرد و حدود ۸ سال به‌طور مداوم در درس فقه حسین طباطبایی بروجردی شرکت کرد. وی در سن ۲۵ سالگی به درجهٔ اجتهاد رسید؛[۹] اما با این حال تا ۸ سال در دروس فقه و اصول روح‌الله خمینی و تا ۱۵ سال در درس فقه محمد تقی بهجت و تا ۲ سال در درس محمد علی اراکی شرکت می‌کرد. وی از شاگردان درس تفسیر و فلسفهٔ محمدحسین طباطبایی نیز به‌شمار می‌رود و با پایه‌گذاری مدرسه حقانی توسط علی قدوسی و محمد حسینی بهشتی استاد و عضو هیئت مدیره این مدرسه می‌شود.[۱۰] اما بعدها به دلیل اختلافات شدیدش با علی شریعتی از این سمت کناره گرفته و به مؤسسه «در راه حق» می‌پیوندد[۱۱]

فعالیت‌های علمی فرهنگی

پس از پیروزی انقلاب ۱۳۵۷ ایران او در تأسیس دفتر همکاری حوزه و دانشگاه و در جهت تحول و بازسازی نظام حوزه نقش فعالی ایفا کرد. او بنیاد علمی پژوهشی باقرالعلوم و سپس مؤسسهٔ آموزشی پژوهشی امام خمینی را در قم پایه‌گذاری کرد. وی هم‌اکنون رئیس مؤسسهٔ علمی پژوهشی امام خمینی و همچنین رئیس شورای عالی مجمع جهانی اهل‌بیت و عضو جامعهٔ مدرسین حوزهٔ علمیهٔ قم می‌باشد.

فعالیتهای سیاسی

مصباح یزدی در واکنش به رویدادهای پس از انتخابات سال ۱۳۸۸ گفت: «سلسله جنبان این قضایا هر که بود درصدد حذف ولایت فقیه از نظام سیاسی کشور بود.» وی «ولایت فقیه را روح انقلاب و مشخصه این حکومت» دانسته و گفت: «دشمنان می‌خواستند یا این رکن اساسی را حذف یا تضعیف و کمرنگ کنند که در این جریان برخی آگاهانه و برخی فریب خورده اقدام به این امر نمودند.»[۱۲] او همچنین در ۲۱ مرداد ۱۳۸۸ در جمع گروهی از هنرمندان بسیجی در مؤسسه آموزشی امام خمینی در قم این‌گونه استدلال کرد که وقتی رئیس‌جمهوری از جانب رهبری نصب و تأیید می‌شود به عامل او تبدیل شده و از این پرتو نور بر او نیز تابیده می‌شود و لذا «وقتی ریاست جمهوری حکم ولی فقیه را دریافت کرد اطاعت از او نیز مثل اطاعت از خداست.»[۱۳][۱۴][۱۵][۱۶][۱۷][۱۸][۱۹] وی همچنین از رهبران جبهه پایداری انقلاب اسلامی است که طی سال‌های اخیر به عنوان یک گروه سیاسی ظهور و بروز کرده‌است. مؤسسه مطالعاتی امریکن اینترپرایز نیز در تحلیلی اظهار داشت که محمد تقی مصباح یزدی و عزیز خوشوقت از نزدیکان سید علی خامنه‌ای هستند.

انتخابات مجلس شورای اسلامی دهم

در زمان دولت یازدهم ایران، مصباح از مخالفان این دولت محسوب می‌شد و از برنامه انفرادی خود و اعضای جبهه پایداری برای در دست‌گرفتن اکثریت اعضای دوره دهم مجلس شورای اسلامی صحبت کرده‌است. وی در جلسات خود با نمایندگان دوره نهم مجلس شورای اسلامی که عضو جبهه پایداری هستند، از سعید جلیلی و باقری لنکرانی، به عنوان بهترین گزینه‌ها برای در دست گرفتن ریاست دوره نهم مجلس شورای اسلامی سخن گفته‌است.

انتخابات خبرگان ۱۳۹۴

مصباح که از دور دوم مجلس خبرگان رهبری نمایندگی استان تهران در آن را برعهده داشته‌است از کسب آرای کافی برای انتخاب مجدد در انتخابات ۷ اسفند ۱۳۹۴ بازماند. وی نوزدهم شد و نتوانست در بین شانزده نماینده منتخب جای بگیرد. بسیاری از شاگردان و نزدیکان او نیز در انتخاب شدن ناکام ماندند.[۲۰] در ۲۰ اسفند ۱۳۹۴، سید علی خامنه ای، رهبر ایران که پیش از انتخابات نیز دربارهٔ برنامه‌ریزی برای حذف برخی چهره‌ها از مجلس خبرگان هشدار داده بود، در حمایتی آشکار از رأی نیاوردن محمد یزدی و محمدتقی مصباح ابراز نارضایتی کرده و نبودن آن‌ها در مجلس خبرگان پنجم را مایهٔ خسارت دانست.[۲۱]

دیدگاه‌ها

مصباح یزدی از حامیان اسلام بنیادگرایانه و طیف اصولگرا است. او علی‌رغم باور به ریشه‌داشتن اصلاح‌طلبی در «نظام ارزشی اسلام»،[۲۲] از مخالفان جدی جریان اصلاح‌طلبی رایج در ایران است، چنان‌که در حسینیه شهدای قم اصلاح‌طلبان را «احیاکنندگان سنت کفار ۲۵۰۰ سال پیش ایران» نامید.[۲۲] وی همچنین اصلاح‌طلبی با معیارهای مطرح شده از سوی رهبر ایران را، مطلوب دانسته و بیان کرد که «این اصلاح‌طلبی را می‌خواهیم».[۲۲]

احتمال جادو شدن احمدی‌نژاد

مصباح یزدی در سخنانی که هفته‌نامه شما وابسته به حزب موتلفه اسلامی به نقل از او انتشار داد، گفت که بیش از ۹۰ درصد احتمال می‌دهد که احمدی‌نژاد را شخصی (مشایی) سحر کرده باشد.[۲۳][۲۴]

رهبری فراتر از لیاقت مردم

وی در آذر ۱۳۹۳ گفت: رهبر جمهوری اسلامی (سیدعلی خامنه‌ای) فراتر از لیاقت مردم ایران است![۲۵]

روزنامه جمهوری اسلامی در سرمقاله‌ای با تیتر «دفاع بد چرا؟» اظهارات محمدتقی مصباح یزدی را «دفاع بد از رهبری» با «بی مهری به مردم» توصیف کرد و نوشته: سخنان مصباح یزدی «یکی از مصادیق بارز فعالیت برای تضعیف ولایت است.»

روزنامه ابرار نیز در تیتر یک شماره خود به شدت «سخنان عجیب وی را مورد انتقاد قرار داد و با اشاره به بودجه ۱۲ میلیارد تومانی و دیگر امکاناتی که در بودجه سالانه ایران برای وی در نظر گرفته می‌شود، خطاب به محمدتقی مصباح یزدی نوشت: «آیت الله مصباح در حالی مردم ایران را فاقد شایستگی می‌داند که همین موقعیت و جایگاه در جمهوری اسلامی و خاصه ۱۲ میلیارد تومانی را که در بودجه سالانه کشور به مؤسسه او اختصاص می‌یابد مرهون همین مردم است؛ پولی که از مالیات حاصل از عرق جبین همین مردم تأمین می‌شود.»

مخالفت با ولایت، شرک است

او می‌گوید:

زمامدار صالح باید ذهن مردم را نسبت به آنچه از اسلام نمی‌دانند هوشیار کرده و به آن‌ها آموزش دهد؛ البته در هر زمانی نیز نیازهای مردم مختلف است؛ در هر صورت باید بدانیم که مخالفت با ولی امر مسلمین به نوعی شرک است.

وی یادآورشد:

این مخالفت در واقع مخالفت با خدا و اهل بیت (ع) است زیرا این افراد از امام زمان خود پیروی نکرده‌است؛ در این صورت است که امور از دست خارج خواهد شد و دیگر در مدار نمی‌افتد چون از مدار ولایت خارج شده‌است.[۲۶]

مذهبی

دموکراسی و ولایت فقیه

مصباح از منتقدان جمهوریت است و به رأی گذاشتن نظام توسط روح‌الله خمینی را به معنای اعتقاد او به جمهوریت و حاکمیت رأی مردم نمی‌داند. او در سخنانی گفت: «مردم، ناصر (کمک‌کننده) ولی فقیه هستند، نه ناصب (منصوب‌کننده) و مشرع (مشروعیت دهنده) او». از دیدگاه وی فقها در دوران غیبت نایب عام حجت بن الحسن (مهدی موعود به اعتقاد اهل تشیع) حاکم هستند و نتیجتاً انتخاب حاکم توسط مردم فاقد اعتبار است.[۲۷][۲۸][۲۹] این اظهارات وی مورد مخالفت بسیاری حتی بخشی از جناح راست و اصولگرا قرار گرفت، چنان‌که روزنامه جمهوری اسلامی در جریان انتخابات شوراها در سال ۱۳۸۵ با موضع‌گیری در برابر مصباح یزدی، مواضع وی در باب ولایت فقیه را متفاوت با نظرات رهبری دانست و در مقاله‌ای با عنوان «مخالفت رهبری با عملکرد مصباح یزدی» نوشت: «احدی از آحاد ملت حق ندارد از رهبری جلو بیفتد، آیا رهبری از عملکرد و موضع‌گیری‌های شما راضی است؟ ما قرائتی داریم که نه، شما اگر دلیلی بر رضایت ایشان از عملکرد خودتان دارید، ذکر فرمایید، البته اینکه ایشان به مؤسسه شما کمک مالی بکنند یا شما در دفتر ایشان سخنرانی کنید دلیل نمی‌شود».[۳۰] مصباح یزدی بارها تأکید کرده که ملاک دانستن رأی مردم خلاف احکام اسلامی است. او گفت: «متأسفانه برخی باورشان این نیست که حکم اسلامی مقدم بر رأی مردم است.»[۳۱]

بنا به ادعای وی ضدیّت با ولایت فقیه به معنی شرک به خداست.[۳۲]

ارتداد و مجازات قتل

مصباح در سخنرانی‌های خود بارها صراحتاً از اجرای حکم اعدام برای افرادی که مرتد شده‌اند دفاع نموده‌است، چنان‌که یکبار خواستار حکم اعدام برای هاشم آغاجری به اتهام اهانت به امامان شیعه و مراجع تقلید شیعه و همچنین اهانت به پیامبر اسلام شد.[۳۳] همچنین احمد قابل در نامه‌ای به علی خامنه‌ای، ضمن اشاره به اصرار و شهادت مصباح یزدی، مبنی بر کفرآمیز بودن مطالب و مرتد بودن حبیب‌الله آشوری به جرم انتشار کتاب «توحید» که منجر به اعدام وی شد، از وی انتقاد کرد.[۳۴]

شهادت به نفع باقری لنکرانی

در آستانه انتخابات ریاست‌جمهوری ایران در سال ۱۳۹۲ به دنبال نام‌نویسی کامران باقری لنکرانی برای نامزدی یازدهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری، آیت اله مصباح یزدی در اظهار نظری گفت: «بینی و بین الله شهادت می‌دهم که روی زمین و زیر این آسمان کسی اصلحتر از آقای لنکرانی نمی‌شناسم حتی یک مورد خلاف شرع و خلاف قانون از او مشاهده نشده و امیدوارم که این شهادت برگ زرینی در کارنامه ۸۰ ساله من باشد.»

وی با اشاره به شناخت دیرینه خود از باقری لنکرانی گفت: «من از شش تا هفت سال پیش فکرش را کردم و به این نکته رسیده بودم و به کسی اعلام نکرده بودم و مطمئنم همه حوادث عالم در اراده من سر سوزنی اثر نداشته‌است.»[۳۵][۳۶]

اما به دنبال انصراف باقری لنکرانی از نامزدی درست قبل از اعلام احراز صلاحیت کاندیدا ریاست جمهوری توسط شورای نگهبان، آیت اله مصباح یزدی در مورد سعید جلیلی اظهار داشت: «مقام معظم رهبری که به‌دلیل نبوغ ذاتی و بیش از سی سال حضور در مدیریت کلان نظام اسلامی، بسیاری از مسائل نظام را بهتر از دیگران درک می‌کنند بر چند مسئله از جمله استکبار ستیزی و حفظ عزت اسلامی تأکید کرده‌اند. با توجه به تحقیق‌ها، بررسی‌ها و مشورت‌ها، به نظر می‌رسد که آقای سعید جلیلی در اصول و مبانی ضعف ندارد و در مواردی مانند پایبندی به دین، عشق به ولایت، جدیت در اجرای احکام و اهتمام به ارزشهای اسلامی، بیش از حد نصاب را دارد.»[۳۷]

وجود امدادهای غیبی در جنگ ۳۳ روزه حزب‌الله لبنان با اسرائیل

مصباح یزدی اظهار کرده‌ است: در جنگ ۳۳ روزه اتفاقاتی افتاد که جز به صورت امداد غیبی قابل تفسیر نیست، من از شخص سید حسن نصرالله شنیدم که گفت اسرائیلی‌ها به نیروهای حزب‌الله حمله می‌کردند، ولی پس از عقب‌نشینی نیروهای حزب‌الله نیروهای اسرائیلی پیشروی نمی‌کردند، دلیل را که از سربازان اسرائیلی جویا شدند، آن‌ها گفتند که مردانی با لباس‌های سفید با شمشیر با ما می‌جنگند. وی اضافه کرد: سربازان اسرائیلی قضیه جنگیدن مردانی با لباس‌های سفید به همراه شمشیر را در مصاحبه با شبکه‌های اسرائیلی گفتند و در جنگ ۳۳ روزه داستان‌های عجیبی اتفاق افتاد که مصادیق امداد غیبی زنده شد.[۳۸]

انکار حقوق شهروندی برابر

وی معتقد است نباید به بهانه حقوق شهروندی منکر فرق میان پیروان ادیان مختلف شد. به گفته وی «نباید با بهانه حقوق شهروندی بگوییم بهایی، یهودی و مسلمان هیچ فرقی باهم ندارند چون احکام ذمه در اسلام برای چنین مواردی بیان شده‌است. غرب از آزادی بتی ساخته که باید آن را "شکست و قدم در راه صحیح گذاشت.» وی نه تنها برای غیر مسلمانان حقوق شهروندی برابر قائل نیست، که اهل سنت را نیز معتقدان به «دین ناحق» می‌داند. وی با بیان این که مسلمانان به‌طور یکسان از نعمت دین بهره‌مند نیستند خواستار ترویج کتاب‌های شیعه در بین اهل تسنن شد تا "کسانی که تعصب کمتری دارند، زودتر به دین حق دست پیدا کنند." مصباح یزدی همچنین از تدوین منشور حقوق شهروندی توسط حسن روحانی انتقاد کرد، زیرا به زعم او در این منشور "بهائی و مسلمان، انقلابی و ضدانقلاب برابرند."[۳۱]

منظور از"اهل ذمه" غیرمسلمانان اهل کتاب (یهودیان، مسیحیان و زرتشتیان) هستند که از میان سه گزینه ""پذیرش اسلام، جنگ یا التزام به شرایط ذمه" راه سوم را انتخاب کرده‌اند و به دولت اسلامی جزیه می‌پردازند. [نیازمند منبع]

واکنش نسبت به سخنان حسن روحانی

مصباح یزدی در خرداد ۱۳۹۳ در سالروز درگذشت آیت‌الله خمینی در جمع اعضای کاروان پیادهٔ عازم حرم وی در پاسخ به سخنان حسن روحانی که گفته بود برخی دچار توهم هستند و مدام غصه دین مردم را می‌خورند در حالی که نه دین را می‌شناسند و نه آخرت را، گفت:

حتی برخی از افراد عمامه به سر که دارای مسئولیت هستند، در واکنش به اجتماع مردم در خصوص بدحجابی و نگرانی علما از وضع دین و فرهنگ و تجمع روحانیت در فیضیه، آن‌ها را کسانی معرفی می‌کنند که اسلام را نشناخته‌اند و آن‌ها را متهم به توهم می‌کنند. باید از وی پرسید مگر خود تو دینت را از کجا یادگرفته‌ای؟ از فیضیه یا از انگلستان؟
تقریباً همه مسئولین ما در دوره‌های مختلف در ته دلشان باور نداشتند که بتوان حریف آمریکا شد و معتقدند که ایران در علم، تکنولوژی، صنعت و نظایر اینها به آمریکا نیازمند است و چاره‌ای جز رابطه با آمریکا وجود ندارد و البته این رابطه، هزینه‌ای هم دارد که طبیعتاً باید پرداخت شود. یعنی از یک طرف عامل فکری و از طرف دیگر عامل روانی که راحت طلبی و رفاه طلبی است سبب شده تا این افراد، رابطه با آمریکا را مصلحت بدانند!
جدایی دین از سیاست و بیان این مطلب که دین وظیفه روحانیت است، نه دولت، همان شعار جبهه ملی است که متأسفانه امروز از سوی برخی مسئولین عمامه به سر مطرح می‌شود.[۳۹]

مصباح یزدی در دیدار با اعضای شورای مرکزی حزب مؤتلفه اسلامی گفت: مهم‌ترین معضل و مسئله در کشور ما، اقتصاد و مادیات نیست، بلکه همان هدفی است که به خاطر آن، انقلاب شد. اگر قرار بود مشکل اصلی ما، اقتصاد و مادیات باشد، که در این صورت اگر انقلاب نمی‌کردیم، بهتر بود؛ چراکه در آن زمان نه تحریمی دامن‌گیر ملت ایران بود و نه مشکل انرژی هسته‌ای داشتیم[۴۰][۴۱]

واکنش‌ها

در پی سخنان مصباح یزدی، علی مطهری و سید مهدی طباطبایی از وی انتقاد کردند.

سید مهدی طباطبایی در واکنش به سخنان وی گفت:

آقای مصباح بهتر است به درس و بحث و کار علمی‌شان بپردازند.[۴۲]

علی مطهری نیز در پاسخ به وی گفت:

چرا در دولت قبلی که انحرافات فرهنگی بیشتر از امروز بود و رئیس‌جمهور سابق و آقای مشایی افکار ویژه مخالف مبانی و آرمان‌های انقلاب اسلامی را مطرح می‌کردند از قبیل مکتب ایران، وحدت ادیان و بیداری انسانی به جای بیداری اسلامی، فقط گاهی به اشاراتی اکتفا می‌کردید؟
یک جمله رئیس‌جمهور را که قابل تاویل است به سکولاریسم تفسیر می‌کنند و با تندی به وی حمله می‌کنند، لذا این شائبه ایجاد می‌شود که حب و بغض‌ها در اینگونه قضاوت‌ها دخالت دارد.[۴۳]

کتاب‌شناسی

وی دارای تألیفات و آثار متعددی در زمینه‌های فلسفهٔ اسلامی، الهیات، اخلاق و عقاید می‌باشد؛ از جمله[نیازمند منبع]:

  • اخلاق در قرآن (۳ جلد)
  • آذرخشی دیگر از آسمان کربلا
  • اصلاحات، ریشه‌ها و تیشه‌ها
  • آفتاب ولایت
  • آموزش عقاید (۳ جلد)
  • آموزش فلسفه (۲ جلد)
  • انسان‌شناسی در قرآن
  • انقلاب اسلامی، جهشی در فرایند تحولات بین‌الملل
  • ایدئولوژی تطبیقی
  • بر درگاه دوست
  • به سوی او
  • به سوی خودسازی
  • پاسخ‌های استاد به جوانان پرسشگر
  • پاسداری از سنگرهای ایدئولوژیک (۶ جلد)
  • پرتویی از امامت و ولایت در قرآن کریم
  • پرسش‌ها و پاسخ‌ها (۵ جلد)
  • پند جاوید (۲ جلد)
  • پندهای امام صادق (ع) به رهجویان صادق
  • پیش‌نیازهای مدیریت اسلامی
  • تعدد قرائت‌ها

تفسیر معارف القران

  • تهاجم فرهنگی
  • توحید در نظام عقیدتی اسلام
  • جامعه و تاریخ در قرآن
  • جامعیت قرآن
  • جامی از زلال کوثر (شخصیت حضرت فاطمه زهرا)
  • جنگ و جهاد در قرآن (۲ جلد)
  • جهان‌شناسی در قرآن
  • جوانان و مشکلات فکری
  • چکیدهٔ چند بحث فلسفی
  • چکیده‌ای از اندیشه‌های بنیادین اسلامی
  • حقوق و سیاست در قرآن
  • خداشناسی در قرآن
  • خودشناسی برای خودسازی
  • در پرتو آذرخش
  • در پرتو ولایت
  • دروس فلسفه
  • دروس فلسفه اخلاق
  • دین و آزادی
  • راه‌شناسی در قرآن
  • راهنما شناسی در قرآن
  • راهیان کوی دوست
  • ره‌توشه (۲ جلد)
  • زن، نیمی از پیکر اجتماع
  • سلسه مباحث اسلام، سیاست و حکومت
  • شرح الهیات شفاء (۲ جلد)
  • شرح برهان شفاء (۴ جلد)
  • شرح جلد اول اسفار اربعه (۲ جلد)
  • شرح جلد هشتم اسفار اربعه (۲ جلد)
  • شرح نهایة الحکمه (۲ جلد)
  • شکوه نجوا
  • عبرت‌های خرداد
  • فلسفه اخلاق
  • قرآن در آینه نهج‌البلاغه
  • قرآن‌شناسی (۲ جلد)
  • قلمرو دین
  • کاوش‌ها و چالش‌ها (۲ جلد)
  • گفتمان روشنگر
  • مباحثی پیرامون حوزه
  • مباحثی پیرامون عرفان
  • معرفت‌شناسی انتقادی
  • نجوای عاشقانه
  • نظریه حقوقی اسلام (۲ جلد)
  • نظریه سیاسی اسلام (۲ جلد)
  • نقد و بررسی مکاتب اخلاقی
  • نقدی فشرده بر اصول مارکسیسم
  • نقش تقلید در زندگی انسان
  • نگاهی گذرا به نظریه ولایت فقیه
  • یاد او (ذکر و ذاکران در کلام امیر مؤمنان)
  • یاد تو

شاگردان

وی در طول سالیان تدریس خود تعداد بسیاری از شاگردان را تربیت کرده‌است که اکثر آنان هم‌اکنون از استادان حوزه و دانشگاه هستند از جمله:[۴۴]

  1. غلامرضا فیاضی (عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم و استاد مؤسسه امام خمینی)
  2. علیرضا اعرافی (عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم و مدیر حوزه‌های علمیه سراسر کشور)
  3. محمود رجبی (عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم و قائم مقام مؤسسه امام خمینی)
  4. محمود محمدی عراقی (داماد آیت‌الله مصباح یزدی)
  5. مصطفی ملکیان (استاد دانشگاه)
  6. سید محمدرضا طباطبایی (مدیر جامعة الزهرا)
  7. کاظم صدیقی (امام جمعه موقت تهران، مدیر مدرسه علمیه امام خمینی ازگل)
  8. مرتضی آقاتهرانی (استاد درس خارج و اخلاق، مؤسس مؤسسه اسلامی نیویورک و رهبر جامعه شیعیان آمریکای شمالی، دبیرکل جبهه پایداری)
  9. سید یدالله یزدانپناه (عضو هیئت علمی مؤسسه آموزشی پژوهشی امام خمینی)
  10. یحیی صالح نیا (نماینده ولی فقیه و امام جمعه غرب تهران)
  11. محمد فنایی اشکوری (دانشیار مؤسسه آموزشی امام خمینی)
  12. سید محمود نبویان (عضو هیئت علمی مؤسسه آموزشی پژوهشی امام خمینی)
  13. پرویز داوودی (معاون اول دولت نهم)
  14. منوچهر محمدی (معاون وزیر امور خارجه)
  15. عباسعلی کدخدایی (سخنگوی شورای نگهبان)
  16. غلامحسین الهام (عضو شورای نگهبان، سخنگوی سابق دولت و وزیر سابق دادگستری)
  17. علی مبشری (رئیس دادگاه‌های انقلاب اسلامی تهران)
  18. سید ابوالحسن نواب (رئیس دانشگاه ادیان و مذاهب)

جستارهای وابسته

پانویس

  1. «آیت الله مصباح یزدی کاندیدای انتخابات خبرگان رهبری شد». خبرگزاری مهر. ۳۰ آذر ۱۳۹۴. دریافت‌شده در ۰۸-۰۳-۲۰۱۶. تاریخ وارد شده در |تاریخ بازبینی= را بررسی کنید (کمک)
  2. مرور هفته نامه‌های ایران:۲۹ اردیبهشت، وبگاه بی‌بی‌سی فارسی (جمعه ۱۹ مه ۲۰۰۶)
  3. مقاله «صعود استاد تمساح، از افراط‌گرایی به ایجاد رعب و وحشت در افراط‌گرایی» در وبگاه «تلگراف» (telegraph.co.uk)
  4. Iranian journalist accuses 'killers', Independent.co.uk, Friday, 1 December 2000
  5. http://www.nytimes.com/2007/01/28/magazine/28iran.t.html?pagewanted=۳&partner=rssnyt&emc=rss (بازدید ۵ مارس ۲۰۰۸)
  6. «پرسابقه‌ترین اعضای مجلس خبرگان را بشناسید/8 چهره‌ای که چهار دوره است عضو هستند و بار دیگر نامزد شدند». صفحه نخست - خبرآنلاین. ۲۰۱۶-۰۲-۲۷. دریافت‌شده در ۲۰۱۶-۰۲-۲۷.
  7. «نتایج نهایی انتخابات «خبرگان» در تهران». ایسنا. ۲۰۱۶-۰۲-۲۷. دریافت‌شده در ۲۰۱۶-۰۲-۲۷.
  8. «آخرین نتایج تهران: جنتی شانزدهم، یزدی و مصباح حذف شدند». رادیو فردا. ۲۰۱۶-۰۲-۲۸. دریافت‌شده در ۲۰۱۶-۰۲-۲۸.
  9. «خوابی که مادر آیت‌الله مصباح دیده بود». ایسنا. ۲۱ شهریور ۱۳۹۴. دریافت‌شده در ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸.
  10. «آیت الله حاج شیخ محمد تقی مصباح یزدی «دام ظله»». مرکز جهانی اطلاع‌رسانی آل البیت. بایگانی‌شده از اصلی در ۶ ژانویه ۲۰۱۴. دریافت‌شده در ۲۵ خرداد ۱۳۸۸.
  11. رضا خجسته رحیمی. «از مدرسه حقانی تا حلقه حقانی، شاگردانی که نام آیت‌الله قدوسی را به‌دنبال خود می‌کشند». هفته‌نامه شهروند امروز.
  12. «مصباح یزدی: اطاعت از رئیس‌جمهور مثل اطاعت از خدا است». رادیو فردا. ۲۱ مرداد ۱۳۸۸. دریافت‌شده در ۲۱ مرداد ۱۳۸۸.
  13. «مصباح‌یزدی:اطاعت از رئیس‌جمهور، مثل اطاعت از خداست». پارلمان‌نیوز. ۲۱ مرداد ۱۳۸۸. دریافت‌شده در ۲۱ مرداد ۱۳۸۸.[پیوند مرده]
  14. «مصباح:اطاعت ازاحمدی نژاد، مثل اطاعت ازخداست!». آینده نیوز. ۲۱ مرداد ۱۳۸۸. دریافت‌شده در ۲۱ مرداد ۱۳۸۸.
  15. «مصباح یزدی: اطاعت از رئیس‌جمهور شبیه اطاعت از خدا است». رادیو فردا. ۲۱ مرداد ۱۳۸۸. دریافت‌شده در ۲۱ مرداد ۱۳۸۸.
  16. «آیت‌الله مصباح: اطاعت از رئیس‌جمهور، شبیه اطاعت از خداست». فردانیوز. ۲۱ مرداد ۱۳۸۸. دریافت‌شده در ۲۱ مرداد ۱۳۸۸.
  17. ««اطاعت از رئیس‌جمهور، شبیه اطاعت از خداست»». رادیو زمانه. ۲۱ مرداد ۱۳۸۸. دریافت‌شده در ۲۱ مرداد ۱۳۸۸.
  18. «اطاعت از احمدی‌نژاد شبیه اطاعت از خداست!». شیعه‌آنلاین. ۲۱ مرداد ۱۳۸۸. بایگانی‌شده از اصلی در ۳۱ دسامبر ۲۰۱۳. دریافت‌شده در ۲۱ مرداد ۱۳۸۸.
  19. «مصباح یزدی: اطاعت از رئیس‌جمهور شبیه اطاعت از خداست». بایگانی‌شده از اصلی در ۳ اکتبر ۲۰۰۹. دریافت‌شده در ۱۷ دسامبر ۲۰۰۹.
  20. «جبهه پایداری؛ چراییِ یک شکست تمام‌عیار». رادیو فردا. ۲۰۱۶-۰۲-۲۹. دریافت‌شده در ۲۰۱۶-۰۲-۲۹.
  21. «نبودن آقایان مصباح و یزدی برای خبرگان خسارت است / کسانی که رای نیاوردند، رفتار کاملاً نجیبانه‌ای داشتند / هرگونه تخریب شورای نگهبان غیرقانونی و غیرشرعی است / رفت‌وآمد غربی‌ها به ایران تاکنون هیچ اثر مثبتی نداشته‌است». خبرگزاری انتخاب.
  22. ۲۲٫۰ ۲۲٫۱ ۲۲٫۲ مصباح یزدی: برخی به‌دنبال احیا سنت کفار ۲۵۰۰ سال پیش در ایران هستند، وبگاه روزنامه همشهری شماره ۲۰۹۵
  23. پایگاه خبری جوان: آیت‌الله مصباح:شخص مسئله‌دار احمدی‌نژاد را سحر کرده‌است[پیوند مرده]
  24. «Ø§Ù„Ù - شخص مسئله‌دار اØمدي‌نژاد را سØر کرده است». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۹ مه ۲۰۱۱. دریافت‌شده در ۱۵ مه ۲۰۱۱.
  25. انتقاد از «توهین مصباح یزدی به مردم» رادیو فردا
  26. «مخالفت با ولی امر مسلمین نوعی شرک است».
  27. روزنامه آسیا مردم در تشکیل حکومت ناصر هستند نه ناصب[پیوند مرده]
  28. ISNA - ۰۲-۱۷-۲۰۰۶ - ۸۴/۱۱/۲۸ - سرویس: / سیاسی / شماره خبر: ۶۶۸۶۲۷[پیوند مرده]
  29. «روزنامه ابتکار - سرفصل». بایگانی‌شده از اصلی در ۷ نوامبر ۲۰۱۲. دریافت‌شده در ۱۷ دسامبر ۲۰۰۹.
  30. تحولات درونی جناح‌ها در برابر انتخابات، وبگاه روزنامه همشهری، ۱۶ آبان ۱۳۸۵
  31. ۳۱٫۰ ۳۱٫۱ مصباح یزدی: نگوییم بهایی و یهودی و مسلمان فرقی ندارند دویچه‌وله فارسی
  32. ISNA - 07-27-2002 - 81/5/5 - سرویس: / سیاسی / شماره خبر: 144127[پیوند مرده]
  33. بند دال، وبگاه روزنامه همشهری، شماره ۲۹۳۰
  34. BBCPersian.com
  35. سوگند مصباح یزدی در مورد باقری لنکرانی
  36. نظر آیت‌الله مصباح یزدی درباره باقری لنکرانی
  37. نظر آیت‌الله مصباح یزدی درباره جلیلی: به نظر می‌رسد که ایشان در اصول و مبانی ضعف ندارد
  38. مردانی با لباس سفید و شمشیر به کمک حزب‌الله آمدند
  39. سخنان جنجالی آیت‌الله مصباح درباره امام و روحانی
  40. سخنان مصباح خطاب به روحانی
  41. سخنان جنجالی آیت‌الله مصباح، ایسنا
  42. واکنش صریح استاد اخلاق به سخنان مصباح
  43. واکنش علی مطهری به اظهارات مصباح یزدی
  44. چرا از مصباح و شاگردانش می‌ترسند؟ بایگانی‌شده در ۱۲ دسامبر ۲۰۰۹ توسط Wayback Machine رجانیوز

منابع

  • کتاب «زندگی‌نامه حضرت آیت‌الله محمدتقی مصباح یزدی. تألیف: اسلامی، محمدتقی، ۱۳۸۲، چاپ نخست، رقعی، شومیز، ۲۸۸ص، با اختصار و ویرایش جدید.

پیوند به بیرون

گفتاوردها
موارد مرتبط

Mohammad Taqi Mesbah Yazdi
Mohammad-Taqi Mesbah-Yazdi (16).jpg
Mesbah Yazdi in 2016
Member of the Assembly of Experts
In office
23 February 1999 – 23 May 2016
ConstituencyTehran Province
Majority879,883 (23.74%; 2006)[1]
In office
21 February 1991 – 22 February 1999
ConstituencyKhuzestan Province
Personal details
Born
Taghi Givechi[2]

(1934-01-31) 31 January 1934 (age 85)
Yazd, Iran
Political partyFront of Islamic Revolution Stability (spiritual leader)[3]
Other political
affiliations
Society of Seminary Teachers of Qom[4]
RelationsHossein Noori Hamedani (affinal)[2]
Children2 sons and 1 daughter[2]
OccupationPolitical activist
Years active1963–1964[2]
1989–present[2]
MembershipSupreme Council of the Cultural Revolution
Ahl Al-Bayt World Assembly
Signature
WebsiteOfficial website
Theological work
ReligionIslam
DenominationJaʿfari Twelver Shīʿā
EraContemporary Islamic philosophy
Main interestsGuardianship of the Islamic Jurist, Jihad[5]
Notable ideasIncompatibility of Islam and democracy[6]
Religious intolerance[7]
Years active1947–1960 (Study)[8]
1966–present (Teaching)[8]
Alma materQom Seminary
Hindi School, Najaf (1950)
Shāfīʿiya School, Yazd (1940s)
Khān School, Yazd (1940s)
Taught atQom Seminary
Haghani Seminary
Feyziyeh Seminary
InstitutionImam Khomeini Educational Research Institute (1991–present)
In the Path of God Institute (1976–present)[8]

Ayatollah Taqi Misbah[9] (Persian: تقی مصباح‌‎; born Taqi Gevachi,[2] Persian: تقی گیوه‌چی‎), commonly known as Muḥammad–Taqi Misbah Yazdi (Persian: محمدتقی مصباح‌ یزدی‎, born 31 January 1934) is an Iranian Twelver Shi'i cleric and principlist political activist who unofficially leads Front of Islamic Revolution Stability.

He was a member of the Assembly of Experts,[10][11] the body responsible for choosing the Supreme Leader, where he heads a minority faction.[12] He has been called 'the most conservative' and the most 'powerful' clerical oligarch in Iran's leading center of religious learning, the city of Qom.[13]

In Qom, from 1952 to 1960, he participated in the courses taught by Imam Khomeini and Muhammad Husayn Tabataba'i. He also attended, for approximately fifteen years, Mohammad-Taqi Bahjat Foumani.[14]

Mesbah Yazdi advocates Islamic philosophy and in particular Mulla Sadra's transcendent school of philosophy (Hikmat-e Muta`aliya). He believes Iranian are moving away from religion and values of Islamic revolution and opposes democratic rule of western country[15] and the west-oriented reform movement.[16][17]

Early life and education

Mesbah Yazdi's actual last name was Givechi, an occupational surname indicating his ancestors produced a type of traditional footwear called Giveh.[2] After he completed his primary education in Yazd aging 13, he entered Khān School, a seminary in his hometown. He also in Shāfīʿiya School, another seminary in the city before moving to Najaf's Hindi School in 1950. Yazdi's study in Iraq lasted 7 months.[2] Then moved to Qom to study in Qom Seminary, where he continued his education in fiqh (Islamic Jurisprudence). He studied works of Avicenna and Mulla Sadra. His teachers included prominent figures such as Ayatollah Seyyed Hossein Borujerdi, Ayatollah Ruhollah Khomeini and Ayatollah Mohammad Taghi Bahjat Foumani. He was also among the students of Ayatollah Allameh Tabatabaei, the author of Tafsir al-Mizan, the influential Shi'a exegesis of Quran. He graduated in 1960. Before the Islamic revolution, he assisted the other clerics, i.e., Mohammad Beheshti and Ali Akbar Hashemi Rafsanjani, in publishing two journals called "Mission of Prophet Muhammad" and "Revenge", while he was responsible for all the publishing activities in the latter.[18]

Political activity

First period

Mesbah Yazdi became politically active in 1963, following the 15th of Khordad movement. He was involved in community organizing and signing petitions against the White Revolution. After Ayatollah Khomeini was released from arrest, Mesbah Yazdi was among clerics who celebrated in the Feyziyeh School.[2] He abandoned activity before Ayatollah Khomeini's exile in 1964 and went back to theological work. He authored works harshly against Ali Shariati's ideas did not contribute to the 1979 Iranian Revolution, according to spectators.[2] Mesbah Yazdi is reported to be "politically isolated" until 1989, when Ruhollah Khomeini died.[2]

Second period

In 1997, after the election of President Mohammad Khatami, Mesbah Yazdi encouraged Iran's Revolutionary Guards and Hezbolli to put a stop to the reform agitation by any means, including violence.[13] After decline of the reform movement in 2003, his supporters made gains in local and parliamentary elections. In 2005, Mesbah Yazdi supported Mahmoud Ahmadinejad's presidential bid and subsequently gained "direct influence" in the Iranian government through the appointment of loyal supporters "to high posts" after Ahmadinejad's victory.[19] By 2011, however, he was sharply critical of Ahmadinejad saying that he was behaving "unnaturally" and needed to be "saved."[20] After Ahmadinejad fired intelligence minister Heydar Moslehi without consulting Supreme Leader Ali Khamenei, Mesbah Yazdi stated, "That a human being would behave in a way that angers his closest friends and allies and turns them into opponents is not logical for any politician."[21]

According to some sources, Mesbah-Yazdi is rumored to have ambitions to succeed Khamenei as Supreme Leader.[12][22] Some clerics and some newspapers feared Mesbah-Yazdi was trying to expand his power by "packing" the Assembly of Experts with "loyalists." In October 2006, an acolyte of Mesbah-Yazdi, Mojtaba Samareh Hashemi, was appointed head of the election commission, supervisor of the poll for the Assembly of Experts,[23] and many of the candidates in the 2006 Assembly of Experts elections were Mesbah-Yazdi loyalists (though they ran as independent candidates to avoid revealing their affiliation to him).[19] However, his group failed to achieve a majority in that election, leaving the assembly in the hands of pragmatic conservatives.[24] Mesbah-Yazdi himself won a seat but finished only in sixth-place in Tehran municipality where he ran,[25] and now heads the minority faction in the assembly[12]

He has been named by Akbar Ganji as "having encouraged or issued fatwas, or religious orders" for the 1998 chain murders assassinations of five Iranian dissidents.[26]

2009 presidential election

Mesbah-Yazdi supported Ahmadinejad in 2009 and declared his election a miracle and a gift from the Hidden Imam.[27]

On 22 June, a few days after security forces broke up one of the biggest election protests, Mesbah-Yazdi "addressed a gathering" of Revolutionary Guards and told them:

"Do not be worried about the events and earthquakes that have occurred. Know that God created this world as a test, ... The supreme leader holds a great many of the blessings God has given us and at a time of such uncertainties our eyes must turn to him."[28]

Career

Mesbah-Yazdi meets with presidential candidate, Saeed Jalili, June 2013
Mesbah Yazdi in Assembly of Experts, 2014

Mesbah Yazdi believed that the educational system of hawza should be changed and his proposal was approved by Seyyed Hossein Borujerdi,[29] so he and Mohammad Beheshti establish the Haghani School (also Haqqani) in Qom to train the future cadres of Iran. Mesbah-Yazdi has been described as close to Ayatollah Mohammad Beheshti, Khomeini's first designated heir who was assassinated in Hafte Tir bombing in 1981 (despite being considered a moderate),[30] and is (or was) a member of the school's board of directors.[31] The Haghani School is very influential and has been described as "a kind of Ecole Nationale d'Administration for the Islamic Republic" whose alumni "form the backbone of the clerical management class that runs Iran's key political and security institutions."[32]

Mesbah-Yazdi is the author of many books on fiqh, Quran exegesis, divinity and general issues of Islam. His "Amuzesh-e Falsafeh" is used widely in the philosophy classes of Qom's hawza. It broadly covers the same ground as Allameh Tabatabaei's Arabic-language works in philosophy "Bidayat al-Hikmah" and "Nihayat al-Hikma". Mesbah-Yazdi's "Amuzesh-e Falsafeh" has been published in English translation by Gary Legenhausen and Azim Sarvdalir as "Philosophical Instructions," Binghamton University 1999.[33]

He publishes the weekly Parto Sokhan,[34] is the director of the Imam Khomeini Education and Research Institute in Qom, founded in 1995,[33][35] and a member (since 1991) of the Iranian Assembly of Experts.

After the presidential election of June 1997 in the relatively more open political atmosphere in that time, Mesbah Yazdi's students played an important role as the critics of the former president Mohammad Khatami. As a result, Mesbah Yazdi's name appeared more often in the media and became more well known. He supported Mahmoud Ahmadinejad's presidential bid,[36] In December 2006, he was reelected to the Assembly of Experts.[11] He lost his seat in the 2016 election.

Views

Mesbah-Yazdi in Principlists Grand Coalition Convention

Mesbah Yazdi has been described as "a theoretician of the radicals" in Iran,[37] "is opposed to western culture".[38] He considers "the Zionists" to be the fundamental source of evil on earth. [37]

In an article by the Associated Press, quoting from a 2005 book written by Yazdi, the AP asserted that Yazdi made a "rare public call for the producing the 'special weapons' that are monopoly of a few nations -- a veiled reference to nuclear arms."[39]

In a lecture posted on his website, Ayatollah Mesbah Yazdi warns of Muslim of the "thugs of falsehood and the followers of the damned Satan" who have formed a

coalition of the forces of infidelity and hypocrisy, the servants of dollars and euros/gold and silver, and influential oppressors and traitors to uproot Islam, to fight Muslims, to dominate their countries, wealth, and resources, to deny their glories and excellence, to destroy their relics and teachings, to wipe out their culture, to alter their identity, to put them in miserable conditions, and to force them into wretchedness in this world and God’s punishment in the hereafter.[40]

Mesbah-Yazdi supports a return to what he sees as the values of the 1979 Iranian revolution.[36] He believes an "Islamic republic" is a contradiction in terms, as a truly Islamic government would not hold elections as an opportunity for voters to make choices between representatives and policies, but to express their allegiance to the supreme faqih.[16] He believes that "the republican component" was established in Iran as a concession to secular forces[17] and should be "stripped" away to leave the true essence of the "Islamic system."[16] He has been quoted as saying, "It doesn't matter what the people think. The people are ignorant sheep."[17]

Mesbah-Yazdi is also a firm opponent of the Reformist movement in Iran which he believes an Islamic government must "combat ... because injecting misleading ideas [of reform] is like injecting the Aids virus!". He also claims that young Iranians who questioned the regime after studying abroad did so only because they had been trained in 'psychological warfare' by foreign universities.[36] President Khatami once called him the theoretician of violence.[37]

In 2005 he issued a fatwa urging Iranians to vote for Mahmoud Ahmadinejad, a former student and "protege", whom he is "considered a ideological and spiritual mentor" of, and with whom he reportedly meets weekly.[37]

On the issue of slavery Mesbah Yazdi said:

Today, too, if there’s a war between us and the infidels, we’ll take slaves. The ruling on slavery hasn’t expired and is eternal. We’ll take slaves and we’ll bring them to the world of Islam and have them stay with Muslims. We’ll guide them, make them Muslims and then return them to their countries.[41][42]

Like many prominent Shia clergies, he supports literal interpretations of various verses of the Qur'an and narrations attributed to the Prophet and his followers.[43] Ayatollah Mesbah Yazdi opposes bida'a or innovations in religion which he believes includes new interpretations of the Sunna and Qur'an. He has been quoted as saying: "If someone tells you he has a new interpretation of Islam, sock him in the mouth."[36]

In August 2009 he is reported to have warned Iranian opposition groups against undermining supreme leader Ali Khamenei, stating,

"When the president is endorsed by the leader, obeying him is similar to obedience to God."[44]

Controversy

Ayatollah Mesbah Yazdi has been described as "affiliated" with the Hojjatieh group.[45] Ayatollah denies this and denounced the rumor, saying that if anyone finds a connection between him and Hojjatieh, he will renounce everything he stands for.[46] Ayatollah Khomeini actually frowned on the Hojjatieh and the group was nominally dissolved in 1983.

Public image

According to a poll conducted in March 2016 by Information and Public Opinion Solutions LLC (iPOS) among Iranian citizens, Mesbah has 18% approval and 20% disapproval ratings and thus a –2% net popularity; while 52% of responders don't recognize the name.[47]

Personal life

He married his wife, who is from Ayatollah Hossein Noori Hamedani's family, in the 1950s. The couple have three children, two sons and a daughter.[2] Their both sons are said to be clerics and one of them has studied in McGill University of Montreal, Quebec, Canada. The daughter is married to Hujjat al-Islam Mohammadi Araghi, who headed the "Islamic Culture and Communication Organization", a subdivision of Ministry of Culture and Islamic Guidance.[2]

Quotes by Ayatollah Mesbah Yazdi

  • "The real and precious knowledge is the one that culminates in God fearing."[citation needed]
  • "We should know that 1,400 years ago the Koran said that the enemies of Islam will always fight while chanting peace-seeking slogans.[36]"
  • "Islam cannot accept that a group of people congregate and decide to initiate laws for themselves" (Ettela'at, 1 Oct. 1993)
  • " ...when protecting Islam and the Muslim `Ummah depends on martyrdom operations, it not only is allowed, but even is an obligation...[48]

See also

References

  1. ^ "نتایج چهارمین دوره انتخابات خبرگان رهبری". Ministry of Interior. Retrieved 10 March 2016.
  2. ^ a b c d e f g h i j k l m Nikpour, Abbas (March 2002) [Esfand 1380–Farvardin 1381], "Ayatollah Mesbah, From Margins to the Middle of the Text", Gozaresh (in Persian), no. 132–133, pp. 47–52, ISSN 1021-450X
  3. ^ Bozorgmehr, Najmeh (23 February 2012). "Hardline group emerges as Iran poll threat". Financial Times. Retrieved 10 March 2015.
  4. ^ "Iran: Qom divided over presidential candidates". Asharq Al-Awsat. 3 July 2013. Retrieved 10 March 2015.
  5. ^ Rahnema, Ali (2011). Superstition as Ideology in Iranian Politics: From Majlesi to Ahmadinejad. Cambridge University Press. pp. 94–95. ISBN 9781139495622.
  6. ^ Ashraf, Ahmad (5 April 2012) [December 15, 2007]. "ISLAM IN IRAN xiii. ISLAMIC POLITICAL MOVEMENTS IN 20TH CENTURY IRAN". In Yarshater, Ehsan (ed.). Encyclopædia Iranica. 2. XIV. New York City: Bibliotheca Persica Press. pp. 157–172. Retrieved 15 March 2016.
  7. ^ Hefner, Robert W. (2009). Remaking Muslim Politics: Pluralism, Contestation, Democratization. Princeton University Press. p. 122. ISBN 9781400826391.
  8. ^ a b c d Muhammad Sahimi (29 September 2010). "Hojjatiyeh, Mesbahiyeh, and Ahmadinejad". Tehran Bureau.
  9. ^ "آیت الله مصباح یزدی کاندیدای انتخابات خبرگان رهبری شد" (in Persian). Mehr News Agency. 21 December 2015. Retrieved 11 April 2016. The reference contains copy image of Mesbah Yazdi's official identity documents, including both certificate of Identity and national identity card where his fullname is mentioned Taghi Mesbah
  10. ^ 16 نماينده استان تهران در مجلس خبرگان مشخص شدند Archived 27 September 2007 at the Wayback Machine
  11. ^ a b Freeman, Colin; Biouki, Kay (19 November 2006). "Ayatollah aims to be Iran's next spiritual leader". The Telegraph. London. Retrieved 7 March 2008.
  12. ^ a b c Battle for Iran shifts from the streets to the heart of power. Peter Beaumont. 28 June 2009 Reyrieved 15 July 2009
  13. ^ a b Nasr, Vali The Shia Revival, Norton, (2006), p. 216
  14. ^ "Biography". www.mesbahyazdi.org. Archived from the original on 4 March 2016. Retrieved 23 May 2019.
  15. ^ Javedanfar, Meir (6 May 2009). "Ahmadinejad's messianic connections". The Guardian. London. Retrieved 13 May 2010.
  16. ^ a b c Iran: a green wave for life and liberty, Asef Bayat, 7 July 2009 Retrieved 14 July 2009
  17. ^ a b c Molavi, Afshin The Soul of Iran Norton, (2005), p. 105
  18. ^ پايگاه اطلاع رسانى آثار حضرت آيت الله مصباح يزدى Archived 19 November 2009 at the Wayback Machine (Persian)
  19. ^ a b "Iranian Clerics' Angling Stirs Worry on Absolute Rule". The New York Times. 25 September 2006.
  20. ^ Ayatollah: Iran’s president ‘bewitched’ by senior aide, Thomas Erdbrink, 15 May 2011
  21. ^ Ally criticizes Iran's president in power struggle Share[permanent dead link] Ali Akbar Dareini, 14 May 2011
  22. ^ Bureau. The Assembly of Experts[permanent dead link] PBS
  23. ^ Majd, The Ayatollah Begs to Differ, (2008), pp. 49–50
  24. ^ Iran vote
  25. ^ Majd, Hooman, The Ayatollah Begs to Differ: The Paradox of Modern Iran, Doubleday, 2008, pp. 45-6
  26. ^ Ganji Identified Fallahian As The "Master Key" In Chain Murders Iran Press
  27. ^ Ahmadinejad Isolated by Battle With Iran's Supreme Leader The Atlantic, Golnaz Esfandiari and Kourosh Rahimkhani, 8 June 2011
  28. ^ "Discontented Muslim clergy challenge Iran's supreme leader behind scenes", Ali Akbar Dareini and Lee Keath / The Associated Press. 8 July 2009
  29. ^ "محمدتقي مصباح يزدي". www.pajoohe.com.
  30. ^ Roy, Olivier, The Politics of Chaos in the Middle East, Columbia University Press, 2008, pp. 133, 131
  31. ^ "Home Page\Biography". Mesbah Yazdi website. Archived from the original on 28 September 2007. Retrieved 8 March 2008.
  32. ^ Nasr, Vali, The Shia Revival, (Norton, 2006), p. 215
  33. ^ a b Arun Wyramuttoo Rasiah: City of Knowledge. PhD Dissertation. University of California at Berkeley. 2007.
  34. ^ Majd, Hooman, The Ayatollah Begs to Differ: The Paradox of Modern Iran, Doubleday, 2008, p. 46
  35. ^ Qabas.Net Archived 29 December 2006 at the Wayback Machine
  36. ^ a b c d e Freeman, Colin (20 November 2005). "The rise of Prof 'Crocodile' - a hardliner to terrify hardliners". The Telegraph. London. Retrieved 7 March 2008.
  37. ^ a b c d Is war between Iran and Israel inevitable? Erich Follath 23 June 2009, Retrieved 15 July 2009
  38. ^ Roy, The Politics of Chaos in the Middle East, (2008), p. 132
  39. ^ "Top Cleric: Iran Has Right to 'Special Weapons'". CBS News. 14 June 2010.
  40. ^ "Website of Ayatullah Mesbah Yazdi" Archived 26 January 2009 at the Wayback Machine Click on "speeches", then "lesctures". "Towards a Comprehensive Defense of Islam and Islamic Culture." Ayatullah Muhammad Taqi Mesbah
  41. ^ Transcript of TV interview with Dr. Soroush by Dariush Sajjadi, Broadcast, Homa TV, 9 March 2006 Retrieved 15 July 2009
  42. ^ see also "متن مصاحبه داريوش سجادی با دکتر سوش". Dr. Soroush. Retrieved 7 March 2008.(in Persian)
  43. ^ "Translators Introduction". mesbahyazdi.org.
  44. ^ Obeying Ahmadinejad like obeying God: Iran cleric (AFP). 12 August 2009 Archived 16 August 2009 at the Wayback Machine quote from official IRNA news agency
  45. ^ Letter From Tehran: Iran's New Hard-Liners, Who Is in Control of the Islamic Republic? Jerry Guo, 30 September 2009
  46. ^ "آیت‌الله مصباح: احمدی‌نژاد اشتباه كرده ا". Sharif News. Retrieved 7 March 2008.(in Persian)
  47. ^ "ظریف محبوب‌ترین چهره سیاسی ایران". Information and Public Opinion Solutions LLC (in Persian). 24 May 2016. Retrieved 24 May 2016.
  48. ^ "Martyrdom Operations". Yazdi's Website. Archived from the original on 5 September 2013. Retrieved 29 July 2013.

External links

Media related to Mohammad-Taqi Mesbah-Yazdi at Wikimedia Commons