محمدتقی بهجت فومنی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
آیت الله العظمی
محمدتقی بهجت فومنی
Ayatollah-Mohammad-Taghi-Bahjat-Foumani.jpg
نام کامل محمدتقی بهجت فومنی
اطلاعات علمی
تاریخ تولد ۱۲۹۴ خورشیدی
(۱۳۳۴ هجری قمری)
زادگاه فومن، گیلان ایران
محل تحصیل نجف
محل زندگی قم
محل وفات ۲۷ اردیبهشت ۱۳۸۸ قم
مدفن حرم حضرت معصومه
شاگردان سید مهدی روحانی
محمود امجد
محمد ایمانی
مصباح یزدی[۱]
تالیفات وسیلة النجاة
دوره اصول
وبگاه رسمی www.bahjat.ir
محمد تقی بهجت بعداز نماز جماعت

محمدتقی بهجت فومنی (زادهٔ ۱۲۹۴ در فومن – درگذشتهٔ ۲۷ اردیبهشت ۱۳۸۸ در قم)، از عرفای به‌نام و از مراجع تقلید شیعه بود. وی نزد بسیاری از کسانی‌که که او را می‌شناختند بخصوص علاقه‌مندانش شخصیت بی‌نظیر معنوی و مشهور به داشتن خوارق عادات و تجارب و حالات معنوی [و عرفانی] بود.

ولادت[ویرایش]

محمدتقی بهجت در اواخر سال ۱۳۳۴ ه.ق. در خانواده ای دیندار، در شهر فومن واقع در استان گیلان، چشم به جهان گشود. در ابتدای کودکی مادر وی درگذشت. کربلایی محمود، پدر وی از مردان مورد اعتماد شهر فومن بود و در ضمن اشتغال به کسب و کار، به رتق و فتق امور مردم می پرداخت و اسناد و قباله های محلی به گواهی وی می رسید. پدرش همچنین از ذوق ادبی برخوردار بوده و در رثای خاندان پیامبر اسلام به ویژه امام حسین شعر می سرود.

تحصیلات[ویرایش]

تحصیلات ابتدایی را در مکتب‌خانه فومن (استان گیلان) گذراند و در همان شهر به تحصیل مقدمات علوم اسلامی پرداخت. در سال ۱۳۴۸ ق. در سن چهارده سالگی به عراق رفت و در کربلا به تحصیل مشغول شد.

پس از آن در سال ۱۳۵۲ ق. به نجف اشرف مهاجرت نمود و قسمت‌های پایانی سطح را زیر نظر اساتیدی چون مرتضی طالقانی به پایان رساند. وی درآنجا پس از درک محضر میرزای نائینی و آقا ضیاءالدین عراقی، به حوزه درسی محمدحسین غروی اصفهانی پیوست و علاوه بر این از محضر سید ابوالحسن اصفهانی و محمدکاظم شیرازی بهره برد. و علوم عقلی را نزد سید حسن بادکوبه‌ای فرا گرفت. در سنین ۱۷ یا ۱۸ سالگی در سلک شاگردان اخلاقی - عرفانی سیدعلی قاضی درآمد.

در سال ۱۳۲۴ ش. (۱۳۶۴ ق.) به توصیه پزشکان و به دلیل بیماری به ایران بازگشت؛ چند ماهی را در فومن ماند و پس از تشکیل خانواده بر آن شد که دوباره به حوزهٔ علمیهٔ نجف برود. در راه قصد زیارت حرم فاطمه معصومه و اطلاع یافتن از وضعیتحوزهٔ علمیه قم را کرد؛ ولی در طول چند ماهی که در قم توقف کرده بود، خبر فوت استادان بزرگ نجف یکی پس از دیگری شنیده می‌شد، لذا او تصمیم گرفت که در شهر قم اقامت کند و در آنجا تحصیلات خود را با حضور در جلسات درس کوه کمری و آیت الله بروجردی ادامه دهد. پس از چند ماه اقامت در حوزه علمیه[قم که نوپا بود، بنا به نقل آیت الله مصباح یزدی، برجسته‌ترین شاگرد علمای دینی شد:

{{نقل قول|«آیت‌الله بهجت از همان زمانی که آیت‌الله بروجردی در قم درس شروع کرده بودند از شاگردان برجسته واز مُستَشکِلین معروف و مبرّز درس ایشان بودند. معمولاً استادانی که درس خارج می‌گویند، در میان شاگردانشان یکی دو سه نفر هستند که ضمن اینکه بیش از همه مطالب را ضبط می‌کنند احیاناً اشکالاتی به نظرشان می‌رسد که مطرح و پی‌گیری می‌کنند تا مسائل کاملاً حل شود. اینان از دیگران دقیق‌ترند، و اشکالاتشان علمی‌تر و نیاز به غور و بررسی بیشتری دارد، و ایشان در آن زمان چنین موقعیتی را در درس مرحوم آیت‌الله بروجردی داشتند.

آیت الله بهجت، اشارات ابن سینا و اسفار ملاصدرا را نزد مرحوم آیت الله سید حسن بادکوبه ای فرا گرفت.

تدریس[ویرایش]

وی در زمان طلبگی در نجف به تدریس سطوح عالی نیز مشغول بود و با ورود به قم به تدریس دروس عالی پرداخت. محل تدریس درس خارج وی ابتدا در حجرات مدارس و بعد در منزل شخصی خود و سپس در مسجد فاطمیه واقع در گذرخان تشکیل می‌شد و محل اقامه نماز جماعت و مراجعات عمومی وی نیز همین مسجد بود. وی بیش از چهل سال بود که به تدریس خارج فقه و اصول اشتغال داشت.

مرجعیت[ویرایش]

پس از درگذشت محمدعلی اراکی، جامعهٔ مدرسین حوزه علمیه قم، مرجعیت وی را اعلام کرد و افرادی چون عبدالله جوادی آملی و علی مشکینی نیز برای پذیرش مرجعیت از سوی وی نقش داشتند. همچنین او هیچگاه اقدام به انتشار رساله عملیه نکرد تا اینکه با درخواست های پی در پی افراد راضی شد تا فتاوایش بدون ذکر نام به چاپ برسد. از چاپ ششم به بعد روی جلد رساله او عبارت «العبد محمدتقی بهجت» نوشته شد.[نیازمند منبع]

به نقل عباس محفوظی، وی خواسته‌است که مقلدانش به علی صافی گلپایگانی رجوع کنند علی صافی چند ماه پس از فوت بهجت درگذشت. فرزند ارشد وی علی بهجت نیز اعلامیه‌ای مبنی بر ادامه کار دفتر آیت الله بهجت زیر نظر علی صافی صادر کرد.[۲]

وفات[ویرایش]

محمدتقی بهجت فومنی در ۲۷ اردیبهشت ۱۳۸۸ به علت ایست قلبی درگذشت.[۳] و در حرم فاطمه معصومه دفن شد.

اساتید[ویرایش]

اساتید فقه و اصول

اساتید اخلاق

اساتید فلسفه

برخی از شاگردان[ویرایش]

اسامی برخی از شاگردان آیت الله بهجت[۴]:

  1. محمدتقی مصباح یزدی
  2. علی پهلوانی تهرانی
  3. مختار امینیان
  4. محمود امجد
  5. محمدحسن احمدی فقیه یزدی
  6. حسن لاهوتی
  7. کاظم صدیقی
  8. محمد محمدی ری شهری

تألیفات[ویرایش]

چاپ شده:

  • رساله توضیح‌المسائل (فارسی و عربی)
  • مناسک حج
  • وسیلة النجاة
  • جامع المسائل

چاپ نشده یا آماده چاپ:

  • مجلّدات دوره اصول
  • مجلّدات دوره کتاب الصلوة
  • دوره طهارت
  • تعلیقه بر مناسک شیخ انصاری
  • حاشیه بر مکاسب شیخ انصاری

وی در تألیف سفینةالبحار با شیخ عباس قمی نیز همکاری داشته‌است.

پانویس‌ها و منابع[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]