ماریا ترزا ساووی

ماریا ترزا ساووی
زاده	۳۱ ژانویه ۱۷۵۶ تورین
درگذشته	۲ ژوئن ۱۸۰۵ گراتس
همسر(ان)	شارل دهم
فرزند(ان)	لوئی آنتوان
خاندان	دودمان ساووی
پدر	ویکتور آمادیوس سوم ساردنی
امضاء

ماریا ترزا ساووی (انگلیسی: Maria Theresa of Savoy؛ ۳۱ ژانویه ۱۷۵۶ – ۲ ژوئن ۱۸۰۵) آریستوکرات اهل ایتالیا بود. او یک پرنسس فرانسوی بود که با شارل فیلیپ، کنت آرتوا، ازدواج کرده بود. شوهرش نوه لویی پانزدهم و برادر کوچکتر لویی شانزدهم بود. نوزده سال پس از مرگ ماریا ترزا، همسرش با عنوان پادشاه شارل دهم تاج و تخت فرانسه را به دست گرفت. پسرش لویی آنتوان، دوک آنگولم، با دختر ماری آنتوانت، ماری ترز شارلوت، ازدواج کرد.

زندگی‌نامه

شاهزاده خانم ماریا ترزا از ساووا، در کاخ سلطنتی تورین در زمان سلطنت پدربزرگش شارل امانوئل سوم ساردینیا به دنیا آمد. او دختر وارث مسلم ویکتور آمادئوس و همسرش ماریا آنتونیا فردیناندا از اسپانیا بود و سومین دختر و پنجمین فرزند از دوازده فرزند این زوج بود. او با خواهرش پرنسس ماریا جوزپینا بزرگ شد که سه سال از او بزرگتر بود و بعداً به عنوان عضوی از خاندان سلطنتی فرانسه به او پیوست.

ازدواج خاله‌های او، ماریا لوئیزا از ساووا و النورا از ساووا، زمانی به عنوان عروس برای پدر لویی استانیسلاس، لویی، پیشنهاد داده شدند.

پس از یک سری اتحادهای دودمانی، ماریا ترزا به نامزدی کنت آرتوا، کوچک‌ترین نوه لویی پانزدهم پادشاه فرانسه و همسر محبوبش، ملکه ماری لچینسکا، درآمد. پیش از این قرار بود آرتوا با لوئیز آدلاید دو بوربون، دختر شاهزاده کنده، ازدواج کند. با این حال، این وصلت هرگز اتفاق نیفتاد زیرا رتبه او بسیار پایین‌تر از آرتوا بود که به عنوان نواده پسری یک پادشاه فرانسوی، نوه فرانسه بود.

ازدواج او به عنوان بخشی از یک سری ازدواج‌های سلسله‌ای فرانکو-ساوویار که در یک بازه زمانی هشت ساله اتفاق افتاد، ترتیب داده شد: پس از عروسی بین دختر عمویش پرنسس ماری ترز لوئیز از ساووی-کارینیانو و لویی الکساندر، شاهزاده لامبال، و عروسی بین خواهر بزرگترش ماری ژوزفین از ساووی و لویی استانیسلاس، کنت پرووانس در سال ۱۷۷۱، ماریا ترزا در سال ۱۷۷۳ با کنت آرتوا (پادشاه آینده شارل دهم فرانسه) ازدواج کرد و برادر بزرگترش شاهزاده شارل امانوئل از ساووی (پادشاه آینده ساردینیا) در سال ۱۷۷۵ با خواهر شوهرش پرنسس کلوتیلد فرانسه ازدواج کرد. برادر شوهر بزرگترش، دوفین لویی آگوست (لوئی شانزدهم آینده)، از سه سال قبل با ماری آنتوانت ازدواج کرده بود.

ماریا ترزا در مراسمی نیابتی در کاخ کاخ استوپینیجی، پیش از عبور از پل بووآزین بین ساووا و فرانسه، با کنت ازدواج کرد. در آنجا، همراهان ایتالیایی‌اش او را به همراهان فرانسوی‌اش تحویل دادند و پس از آن، ازدواج رسمی او در ۱۶ نوامبر ۱۷۷۳ در کاخ ورسای برگزار شد.

از آنجایی که همسرش نوه یک پادشاه بود، ماری ترزا که به تازگی نامش تغییر کرده بود، مقام نوه فرانسه را داشت و معمولاً با نام ساده مادام لا کنتس دآرتوا از او یاد می‌شد.

کنتس آرتوا

ماری ترز به همراه سه فرزند بازمانده‌اش، اثر چارلز لو کلرک، ۱۷۸۳. ماریا ترزا به عنوان فردی ریزنقش، تا حدودی بدشکل، دست و پا چلفتی و با بینی دراز توصیف می‌شد و زیبا به حساب نمی‌آمد، اما چهره‌اش عموماً مورد تحسین قرار می‌گرفت؛ به عنوان یک شخص، او را «از هیچ نظر متمایز» اما با این حال خوش‌قلب می‌دانستند. فلوریموند کلود، کنت دو مرسی-آرژانتو، که با ماریا ترزا، ملکه مقدس روم، در مورد ماری آنتوانت مکاتبه داشت، گفت که او ساکت بود و مطلقاً به هیچ چیز علاقه‌ای نداشت. برادر ماری آنتوانت، جوزف دوم، امپراتور مقدس روم، در طول سفرش به فرانسه در سال ۱۷۷۷ در مورد او گفت که او تنها فرد در خانواده سلطنتی است «که فرزند به دنیا می‌آورد، اما از هر نظر دیگر یک احمق کامل است.»

در طول سال‌های اول اقامتش در فرانسه، سه زوج سلطنتی؛ کنت و کنتس پرووانس، کنت و کنتس آرتوا، دوفین و دوفین، و همچنین دختر عمویش، پرنسس لامبال، که مورد علاقه ماری آنتوانت بود، حلقه‌ای از دوستان تشکیل دادند و با هم در نمایش‌های آماتور تئاتر، در مقابل تماشاگرانی که فقط دوفین در آنها حضور داشت، بازی می‌کردند. با این حال، این دوستی صمیمانه پس از به تخت نشستن لویی شانزدهم در سال ۱۷۷۴ به تدریج رو به وخامت گذاشت.

تقریباً یک سال پس از ورود ماریا ترزا به ورسای، او اولین فرزندش، لویی آنتوان، دوک آنگولم، را باردار شد: او اولین فرزند نسل جدید سلطنتی بود که رویدادی مهم محسوب می‌شد، زیرا در آن زمان نگرانی‌هایی در مورد جانشینی وجود داشت زیرا ازدواج پادشاه و همچنین ازدواج اولین برادرش، کنت پرووانس، بدون فرزند بود و طبق گزارش‌ها، تولد این فرزند برای ماری آنتوانت استرس‌زا بود، زیرا در آن زمان مشتاق به انجام ازدواج خود و نگران نداشتن فرزند بود. پس از این تولد، ماری آنتوانت به دلیل اینکه خودش فرزندی به دنیا نیاورده بود، مورد آزار و اذیت عموم قرار گرفت. سال بعد، ماریا ترزا دختری به نام سوفی به دنیا آورد که به عنوان مسن‌ترین شاهزاده خانم مجرد دربار به مادمازل معروف بود. او در سن هفت سالگی در سال ۱۷۸۳ درگذشت. پسر دوم او، شارل فردیناند، دوک بری، در سال ۱۷۷۸ به دنیا آمد. آخرین فرزند او، ماری ترز دارتوا، که احتمالاً به نام مادرش نامگذاری شده بود، در حالی که دربار در شوازی-لو-روآ بود، در سن ۶ ماهگی درگذشت.

قبل از جلسه شورای عمومی املاک، هر یک از اعضای خانواده سلطنتی علناً با اشعار افتراآمیزی مورد تمسخر قرار گرفتند که در آن ادعا می‌شد ماریا ترزا فرزند نامشروعی به دنیا آورده است.

تبعید

ماریا ترزا پس از فتح باستیل در ۱۴ ژوئیه ۱۷۸۹، که آغاز انقلاب فرانسه بود، به همراه همسرش فرانسه را ترک کرد و به زادگاهش ساووی پناه برد. او یک هفته پس از همسرش با سی نفر همراه، آنجا را ترک کرد و از آنجایی که در رابطه با سفرش، دارایی‌هایش را فروخته بود، بیانیه رسمی این زوج مبنی بر بازگشت در بهار مورد تردید قرار گرفت.

هنگامی که همسرش در سال ۱۷۹۱ ساووی را ترک کرد، او در آنجا ماند و این زوج تا آخر عمر جدا از هم زندگی کردند. کنت آرتوا از دادن اجازه به او برای ماندن یا ملاقات با همسرش خودداری کرد، حتی از شرکت او در عروسی پسرش، دوک آنگولم، با ماری ترز فرانسه در میتاو، خودداری کرد. کمی پس از عزیمت شوهرش، دو پسرش نیز ساووی را برای خدمت در ارتش مهاجران کنده ترک کردند. ماریا ترزا پس از اینکه شوهر و پسرانش او را در ساووی ترک کردند، بسیار غمگین و اندوهگین توصیف شده است و بنا به گزارش‌ها، به راهبه شدن فکر می‌کرد. خواهر شوهرش، کلوتیلد، او را متقاعد کرد که وارد صومعه نشود، زیرا به حس وظیفه‌شناسی او نسبت به فرزندانش استناد می‌کرد و ماریا ترزا بعداً از کلوتیلد به خاطر این موضوع قدردانی کرد. در سال ۱۷۹۲، خواهرش ماری ژوزفین در تورین به او پیوست. حضور آنها در ساووی از نظر سیاسی حساس بود، زیرا روابط بین فرانسه و ساووی را مختل می‌کرد.

در آوریل ۱۷۹۶، هنگامی که ساووی در جریان لشکرکشی‌های ایتالیا در جنگ‌های انقلاب فرانسه، توسط فرانسه تحت فرماندهی ناپلئون بناپارت شکست خورد، ماریا ترزا و خواهرش ماری ژوزفین، همزمان با عزیمت شوهر ماری ژوزفین از ورونا، تورین را به مقصد نووارا ترک کردند. در حالی که خواهرش به اتریش ادامه داد، ماریا ترزا دعوت پدرش را برای بازگشت به تورین پس از صلح بین فرانسه و ساووی در ماه مه پذیرفت.

در دسامبر ۱۷۹۸، هنگامی که پیمونت به فرانسه ضمیمه شد، ماریا ترزا به همراه ندیمه‌اش به گراتس در اتریش رفت، جایی که به او اجازه اقامت داده شد و در سال ۱۸۰۵ در آنجا درگذشت. از آنجا که او قبل از پادشاه شدن همسرش درگذشت، کنتس آرتوا باقی ماند. او در آرامگاه امپراتوری در نزدیکی کلیسای جامع گراتس به خاک سپرده شد.

فرزندان

• لویی آنتوان، دوک آنگولم (ورسای، ۶ اوت ۱۷۷۵ - گورتز، ۳ ژوئن ۱۸۴۴) با ماری ترز فرانسوی ازدواج کرد و فرزندی نداشت.
• سوفی، مادمازل دارتوا (ورسای، ۵ اوت ۱۷۷۶ - ورسای، ۵ دسامبر ۱۷۸۳) در کودکی درگذشت.
• شارل فردیناند، دوک بری (ورسای، ۲۴ ژانویه ۱۷۷۸ - پاریس، ۱۴ فوریه ۱۸۲۰)؛ با پرنسس ماریا کارولینا از ناپل و سیسیل ازدواج کرد و صاحب فرزند شد.
• ماری ترز از آرتوآ، مادمازل آنگولم (ورسای، ۶ ژانویه ۱۷۸۳ - ژوئن ۱۷۸۳) در دوران نوزادی درگذشت.

منابع

• مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Maria Theresa of Savoy». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۱۵ سپتامبر ۲۰۲۵.