لیگ کاتولیک آلمان

لیگ کاتولیک
لیگ کاتولیک
Katholische Liga (آلمانی), Liga Catholica (لاتین)
	مارین‌فان (پرچم مریم)، حمل شده توسط نیروهای باواریایی وفادار به لیگ کاتولیک.
بنیان‌گذاران	فهرست دولت‌های مؤسس آگسبورگ ; بامبرگ ; باواریا ; کلن ; کنستانس ; آیش‌شتت ; الوانگن ; کمپتن ; ماینتس ; پاسائو ; اشپیر ; استراسبورگ ; تری‌یر ; ورمس ; وورتسبورگ ;
رئیس	ماکسیمیلیان، دوک باواریا (۱۶۰۹–۳۵); یوهان فون کرونبرگ (۱۶۰۹–۲۶); گئورگ فون گری‌فن‌کلاو (۱۶۲۶–۲۹); آنسلم فون اومشتات (۱۶۲۹–۳۵);
رهبر نظامی	یوهان تسرکلائس (۱۶۱۰–۳۲); یوهان فون آلدرینگن (۱۶۳۲–۳۴)
تاریخ فعالیت	۱۰ ژوئیه ۱۶۰۹ – ۳۰ مه ۱۶۳۵
وفاداری	امپراتوری مقدس روم; کلیسای کاتولیک
مقر	مونیخ
مناطق فعالیت	امپراتوری مقدس روم
ایدئولوژی	کاتولیک، اصلاح کاتولیک
وضعیت	منحل شده طبق صلح پراگ (۱۶۳۵)
اندازه	متغیر، تا ۴۰٬۰۰۰ نفر
متحدان	پادشاهی اسپانیا
مخالفان	اتحاد پروتستان; ایالات بوهم; انتخابگرنشین پفالتس; پادشاهی دانمارک; پادشاهی سوئد; براندنبورگ-پروس
درگیری‌ها و جنگ‌ها	جنگ جانشینی ژولیش (۱۶۰۹–۱۶۱۰؛ ۱۶۱۴); جنگ سی‌ساله (۱۶۱۸–۱۶۳۵); شورش بوهم (۱۶۱۸–۱۶۲۰); لشکرکشی پفالتس (۱۶۲۰-۲۳); مداخله سوئد (۱۶۳۰–۱۶۳۵);

لیگ کاتولیک (به آلمانی: Katholische Liga) ائتلافی نظامی-سیاسی از دولت‌های کاتولیک در امپراتوری مقدس روم بود که در سال ۱۶۰۹ میلادی برای مقابله با اتحاد-پروتستان شکل گرفت. این ائتلاف به رهبری ماکسیمیلیان اول، دوک باواریا، تأسیس شد و نقشی تعیین‌کننده در مراحل اولیه جنگ سی‌ساله ایفا کرد و بازوی اجرایی جنبش اصلاح کاتولیک^[الف] در آلمان بود.

۱. زمینه‌های تأسیس و واکنش به پروتستان‌ها

تشکیل لیگ کاتولیک واکنشی مستقیم به تأسیس اتحاد پروتستان در سال ۱۶۰۸ بود. پس از آنکه شاهزادگان پروتستان تحت رهبری پفالتس با یکدیگر متحد شدند، ایالت‌های کاتولیک احساس کردند که موازنه قدرت در رایشس‌تاگ و امنیت سرزمین‌های کلیسایی در خطر است. در ۱۰ ژوئیه ۱۶۰۹، نمایندگان چندین دولت کاتولیک در مونیخ گرد هم آمدند تا یک پیمان دفاعی منعقد کنند^[۱]. هدف اصلی این لیگ، حفاظت از مذهب کاتولیک و بازپس‌گیری زمین‌هایی بود که طبق قوانین امپراتوری باید در اختیار کلیسا باقی می‌ماندند، اما توسط پروتستان‌ها تصرف شده بودند. برخلاف رقیب پروتستان خود، لیگ کاتولیک از انسجام مذهبی و سیاسی بسیار بالاتری برخوردار بود و از حمایت معنوی پاپ و حمایت مالی و نظامی پادشاهی اسپانیا بهره می‌برد^[۲].

۲. ساختار فرماندهی و ارتش لیگ

رهبری نظامی و سیاسی لیگ بر عهده ماکسیمیلیان اول، دوک باواریا، بود که با ذکاوت توانست نیروهای پراکنده کاتولیک را ذیل یک پرچم واحد جمع کند. ارتش لیگ کاتولیک تحت فرماندهی ژنرال سرشناس، کنت تیلی^[ب]، به یکی از کارآمدترین نیروهای نظامی اروپا تبدیل شد^[۳]. برخلاف ارتش‌های امپراتوری که اغلب دچار کمبود بودجه بودند، لیگ کاتولیک سیستم مالیاتی منظمی را میان اعضای خود برقرار کرد که اجازه می‌داد سربازان حرفه‌ای و با انضباط بالا را به خدمت بگیرد. این ارتش نه تنها از نظر تعداد، بلکه از نظر تاکتیکی نیز برتری داشت و از آرایش‌های جنگی موسوم به «ترسیو»^[پ] استفاده می‌کرد که در نبردهای اولیه جنگ سی‌ساله پیروزی‌های درخشانی را برای کاتولیک‌ها به ارمغان آورد^[۴].

۳. پیروزی در بوهم و اوج قدرت

با آغاز شورش بوهم^[ت] در سال ۱۶۱۸، لیگ کاتولیک به یاری امپراتور فردیناند دوم شتافت. در نبرد سرنوشت‌ساز کوه سفید در سال ۱۶۲۰، نیروهای لیگ تحت فرماندهی تیلی موفق شدند ارتش پروتستان‌ها را به کلی در هم بکوبند^[۵]. این پیروزی منجر به انحلال اتحاد پروتستان و تثبیت قدرت کاتولیک‌ها در سراسر جنوب و غرب آلمان شد. در سال‌های بعد، ارتش لیگ به پیشروی خود به سمت شمال ادامه داد و در نبرد لوتار^[ث] در سال ۱۶۲۶، کریستیان چهارم^[ج]، پادشاه دانمارک را شکست داد. در این دوره، لیگ کاتولیک عملاً به قدرتمندترین نهاد سیاسی-نظامی در داخل امپراتوری تبدیل شده بود و نفوذ ماکسیمیلیان باواریا حتی از خود امپراتور نیز فراتر می‌رفت^[۶].

۴. مداخله سوئد و زوال لیگ

دوران طلایی لیگ کاتولیک با ورود گوستاو آدولف^[چ]، پادشاه سوئد، به جنگ در سال ۱۶۳۰ به پایان رسید. نیروهای سوئدی که از تاکتیک‌های نوین و توپخانه متحرک استفاده می‌کردند، در نبرد برایتن‌فلد^[ح] در سال ۱۶۳۱ ارتش تیلی را به سختی شکست دادند^[۷]. مرگ کنت تیلی در نبرد رین^[خ] در سال ۱۶۳۲، ضربه جبران‌ناپذیری به ساختار نظامی لیگ وارد کرد. با افزایش قدرت والنشتاین^[د] و ارتش مستقیم امپراتوری، ضرورت وجود یک ارتش موازی تحت کنترل شاهزادگان کاتولیک زیر سؤال رفت. سرانجام، به منظور ایجاد وحدت ملی در برابر مداخلات خارجی، لیگ کاتولیک طبق مفاد صلح پراگ^[ذ] در سال ۱۶۳۵ رسماً منحل شد و ارتش آن با ارتش امپراتوری ادغام گردید^[۸].

جستارهای وابسته

منابع

↑ Wilson, Peter H. (2009). The Thirty Years War: Europe's Tragedy. Harvard University Press. p. 231. ISBN 978-0674036345.
↑ Parker, Geoffrey (1997). The Thirty Years' War. Routledge. p. 22. ISBN 978-0415128834.
↑ Bonney, Richard (2002). The Thirty Years' War 1618–1648. Osprey Publishing. p. 15. ISBN 978-1841763781.
↑ Asch, Ronald G. (1997). The Thirty Years War: The Holy Roman Empire and Europe, 1618-48. St. Martin's Press. p. 41. ISBN 978-0312165857.
↑ Mortimer, Geoff (2015). The Origins of the Thirty Years War and the Revolt in Bohemia. Palgrave Macmillan. p. 158. ISBN 978-1137453457.
↑ Darby, Graham (2001). The Thirty Years' War. Hodder & Stoughton. p. 34. ISBN 978-0340781227.
↑ Steinberg, S. H. (1966). The 'Thirty Years War' and the Conflict for European Hegemony 1600-1660. Edward Arnold Publishers. p. 62. ISBN 978-0713153309.
↑ Beller, Elmer A. (1971). The Thirty Years War. Oxford University Press. p. 45. ISBN 978-0199130320.

[1] Gegenreformation

[4] Johann t'Serclaes von Tilly

[6] Tercio

[8] Böhmischer Ständeaufstand

[10] Schlacht bei Lutter

[11] Christian IV.

[13] Gustav II. Adolf

[14] Schlacht bei Breitenfeld

[16] Schlacht bei Rain am Lech

[17] Albrecht von Wallenstein

[18] Prager Frieden

[2] Wilson, Peter H. (2009). The Thirty Years War: Europe's Tragedy. Harvard University Press. p. 231. ISBN 978-0674036345.

[3] Parker, Geoffrey (1997). The Thirty Years' War. Routledge. p. 22. ISBN 978-0415128834.

[5] Bonney, Richard (2002). The Thirty Years' War 1618–1648. Osprey Publishing. p. 15. ISBN 978-1841763781.

[7] Asch, Ronald G. (1997). The Thirty Years War: The Holy Roman Empire and Europe, 1618-48. St. Martin's Press. p. 41. ISBN 978-0312165857.

[9] Mortimer, Geoff (2015). The Origins of the Thirty Years War and the Revolt in Bohemia. Palgrave Macmillan. p. 158. ISBN 978-1137453457.

[12] Darby, Graham (2001). The Thirty Years' War. Hodder & Stoughton. p. 34. ISBN 978-0340781227.

[15] Steinberg, S. H. (1966). The 'Thirty Years War' and the Conflict for European Hegemony 1600-1660. Edward Arnold Publishers. p. 62. ISBN 978-0713153309.

[19] Beller, Elmer A. (1971). The Thirty Years War. Oxford University Press. p. 45. ISBN 978-0199130320.

[الف]

[۱]

[۲]

[ب]

[۳]

[پ]

[۴]

[ت]

[۵]

[ث]

[ج]

[۶]

[چ]

[ح]

[۷]

[خ]

[د]

[ذ]

[۸]