لگاتوس

یک لگاتوس^∗ (به لاتین: legatus) یک فرماندهٔ نظامی ارشد در ارتش روم بود، و درجهٔ وی معادل با ژنرال امروزین می‌شود. این اصطلاح توسط آگوستوس برای اطلاق به افسری که هدایت یک لژیون را برعهده داشت، رسمیت یافت.

در دوران جمهوری روم، لگاتوس‌ها در پایان هر نبرد موفقیّت آمیز، پاداش‌های نظامی دریافت می‌کردند؛ امری که سبب شد این منصب به یک مقام پُرمنفعت تبدیل شود، به طوری که حتّی می‌توانست کنسول‌های برجسته یا دیگر چهره‌های شاخص سیاسی را به خود مجذوب کند. کسانی که سِمت لگاتوس را عهده‌دار می‌شدند، از میان طبقات سناتوری روم برگزیده می‌شدند. لگاتوس دو منصب اصلی داشت؛ یکی لگاتوس لگیونیس^∗ (به معنای فرمانده لژیون) بود که به یک پرایتور سابقی که فرماندهی یکی از لژیون‌های روم را در دست می‌گرفت اطلاق می‌شد، دیگری لگاتوس پرو پرائتوره^∗ (در دوران امپراتوری نام آن به لگاتوس آگوستی پرو پرائتوره تغییر یافت) بود که به کنسول سابقی که استاندار یکی از استان‌های رومی بود، اطلاق می‌شد و در برخی موارد چهار لژیون یا بیشتر را در اختیار خود داشت. یک لگاتوس توسط دوازده تبردار (لیکتور) حفاظت می‌شد.

از زمان آگوستوس، امپراتور عنوان لگاتوس لجیونیس را به فرماندهان ارشد یک لژیون می‌داد. این لگاتوس لجیونیس تحت فرماندهی عالی یک لگاتوس آگوستی پرو پرائتوره قرار داشت. اگر ایالتی تنها دارای یک لژیون می‌بود، لگاتوس به عنوان استاندار آن ایالت نیز عمل می‌کرد ولی اگر ایالتی دارای چند لژیون می‌بود، هر لژیون یک لگاتوس مخصوص به خود را داشت و یک استاندارِ مستقل بر کل ایالت ریاست می‌کرد.

یادداشت‌ها

^ . شکل انگلیسی شدهٔ آن (anglicised) "legate» است.

^ . legatus legionis

^ . legatus pro praetore

منابع

مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Legatus». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۲۳ اوت ۲۰۲۰.