لبید بن ربیعه عامری

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

لبید بن ربیعة (... - ۴۱ هـ = ... - ۶۶۱ م). نام کامل وی: ( لَبید بن ربیعه بن مالک أبو عقیل العامِری ) . از هوازن قیس بود. یکی از شعراء فحول معدودین، از اهل عالیه نجد بود، اسلام را درک نمود، وبعد از اینکه ایمان آورد و مسلمان شد، شعر را ترک نمود، وفقط یک بیت شعر در اسلام گفت. بعدها ساکن کوفه شد، وعمری طولانی آورد. پدرش «ربیعة بن مالک» به سبب کرم، و سخاوت و مهمان‌نوازی زیادی که داشت به (ربیعة المقترن) ملقب شده بود.

«لبید بن أبی ربیعة» در أوائل شاعریش به مدح بعضی از ملوک غساسنه مانند: عمرو بن جبلة و جبلة بن الحارث الغسانی شعر سروده بود.

  • این چند بیت از مطلعهٔ معلقهٔ مشهور «لبید بن أبی ربیعه العامِری» که به معلقهٔ (عَفَتِ الدِّیَارُ مَحَلُّهَا فَمُقَامُهَا) معروف است:

مطلع معلقه

عَفَتِ الدِّیَارُ مَحَلُّهَا فَمُقَامُهَابِمِنَیً تَأَبَّـدَ غَوْلُهَا فَرِجَامُهَـا
فَمَدَافِعُ الرَّیَّانِ عُرِّیَ رَسْمُهَـاخَلَقَاً کَمَا ضَمِنَ الوُحِیَّ سِلامُهَا
دِمَنٌ تَجَرَّمَ بَعْدَ عَهْدِ أَنِیسِهَاحِجَجٌ خَلَوْنَ حَلالُهَا وَحَرَامُهَا
رُزِقَتْ مَرَابِیْعَ النُّجُومِ وَصَابَهَاوَدْقُ الرَّوَاعِدِ جَوْدُهَا فَرِهَامُهَا
مِنْ کُلِّ سَارِیَةٍ وَغَادٍ مُدْجِنٍوَعَشِیَّةٍ مُتَجَـاوِبٍ إِرْزَامُهَا
فَعَلا فُرُوعُ الأَیْهُقَانِ وأَطْفَلَتْ بِالجَلْهَتَیْـنِ ظِبَاؤُهَا وَنَعَامُهَـا
وَالعِیْـنُ سَاکِنَةٌ عَلَی أَطْلائِهَاعُوذَاً تَأَجَّلُ بِالفَضَـاءِ بِهَامُهَا
وَجَلا السُّیُولُ عَنْ الطُّلُولِ کَأَنَّهَازُبُرٌ تُجِدُّ مُتُونَهَا أَقْلامُـهَا
أَوْ رَجْعُ وَاشِمَةٍ أُسِفَّ نَؤُورُهَاکِفَفَاً تَعَرَّضَ فَوْقَهُنَّ وِشَامُهَا
فَوَقَفْتُ أَسْأَلُهَا وَکَیْفَ سُؤَالُنَاصُمَّاً خَوَالِدَ مَا یَبِیْنُ کَلامُهَا
عَرِیَتْ وَکَانَ بِهَا الجَمِیْعُ فَأَبْکَرُوامِنْهَا وَغُودِرَ نُؤْیُهَا وَثُمَامُهَا
شَاقَتْکَ ظُعْنُ الحَیِّ حِینَ تَحَمَّلُوافَتَکَنَّسُوا قُطُنَاً تَصِرُّ خِیَامُهَا
مِنْ کُلِّ مَحْفُوفٍ یُظِلُّ عِصِیَّهُزَوْجٌ عَلَیْـهِ کِلَّـةٌ وَقِرَامُـهَا
زُجَلاً کَأَنَّ نِعَاجَ تُوْضِحَ فَوْقَهَا وَظِبَاءَ وَجْرَةَ عُطَّفَـاً أرْآمُهَا
حُفِزَتْ وَزَایَلَهَا السَّرَابُ کَأَنَّهَاأَجْزَاعُ بِیشَةَ أَثْلُهَا وَرِضَامُهَا

لبید در اسلام[ویرایش]

«لبید بن أبی ربیعة» بعد از اینکه به اسلام گروید در کوفه استقرار یافت، وتقرباً در پایان عهد معاویه در (۶۶۰ میلادی) در عمر ۱۵۷ سالگی فوت کرد، چنانکه مورخ «ابن قتیبة» نوشته‌است. یا اینکه در عمر ۱۴۵ سالگی فوت کرده‌است که در کتاب الأغانی آمده‌است. «لبید» ۹۰ سال از عمر خود در عصر جاهلیت، وباقی مانده در اسلام سپری کرده است. گویند: حاکم کوفه روزی «لبید» به مجلس فراخواند، وگفت یا لبید، چند بیت از اشعارت برای ما بخوان، لبید برخاست و سوره بقره را تاآخر خواند، و در پایان گفت خدا این را عوض شعرم به من داده‌است، بعد اینکه مسلمان شدم.

منابع[ویرایش]

  • دکتر: الغنیم، یوسف، عبدالله (شعراء المعلقات) ، دارالمشرق العربی، بیروت، چاپ سال ۱۹۸۵ میلادی .
  • الحبیب، علی، محمد (المختار من اجمل الأشعار) ، دارالراوی، بیروت، چاپ سال ۱۹۹۵ میلادی .
  • دیوان: ، “ (دیوان لَبید بن أبی ربیعه العامِری ) “، چاپ بیروت: دارالفکر العربی، ۱۹۹۶.
  • المری، شاهین، طلحة (شعراء عصر الجاهلی) ، دارالهلال، بیروت، چاپ سال ۱۹۷۵ میلادی .
  • دکتر:جبرائیل، جبور، سلیمان، (الأمراء والقبائل) دارالعلم للملایین: بیرت، چاب اول، انتشار سال ۱۹۸۸ میلادی. (به عربی).
  • البرقوتی ، عبدالرحمن ، رکاظ، (شُعَراء ما قَبل الاسِلاْم) دارالعلم للملایین: انتشار سال ۱۹۸۸ میلادی. (به عربی).

جستارهای وابسته[ویرایش]