پرش به محتوا

لایحه

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
نمودار گرافیکی جریان چرخش لایحه و قانون‌گذاری مجلس پادشاهی متحد بریتانیا و کشورهای مشترک‌المنافع (نام‌های اتاق‌های مجلس در بین کشورهای مشترک‌المنافع متفاوت است). در کشورهای جمهوری، موافقت سلطنتی در تصویر با موافقت رئیس‌جمهور جایگزین می‌شود.

لایحه (به انگلیسی: bill) پیشنهادی است که از سوی دولت برای تصویب و تبدیل به قانون، پس از تصویب در هیئت وزیران از سوی هیئت دولت به مجلس ارائه می‌شود.[۱]

انواع لایحه

[ویرایش]

لایحه به دو صورت است: لوایح عادی و لوایح فوری.

لوایح عادی

[ویرایش]

این نوع لایحه‌ها دو-شوری هستند؛ بدین معنا که در یک شور، کلیات را به تصویب می‌رسانَد و در شور دیگر به جزئیات می‌پردازد و تصویب می‌کند. البته قبل از بررسی در شور دوم لوایح به کمیسیون تخصصی ارجاع می‌شود.[۲]

رئیس مجلس موظف است لوایح عادی را که به مجلس ارسال می‌شود در همان جلسه یا حداکثر دو جلسه بعد در مجلس اعلام و همزمان به کمیسیون‌های مربوط ارجاع کند و به دستور وی فوراً تکثیر و در اختیار نمایندگان قرار گیرد.[۳]

لوایح فوری

[ویرایش]

این نوع لایحه‌ها یک شور مورد بحث و بررسی قرار می‌گیرند و همراه با قید فوریت ارسال می‌شوند[۴] و بر سه نوع هستند:

لوایح یک‌فوریتی

[ویرایش]

این لایحه‌ها پس از تصویب فوریتِ آن‌ها به کمیسیون مربوط ارجاع می‌شوند تا خارج از نوبت بررسی گردند.

لوایح دوفوریتی

[ویرایش]

این لایحه‌ها پس از تصویب دو فوریتِ آن‌ها بلافاصله در میان نمایندگان توزیع می‌شوند و در جلسهٔ بعدی این موضوع در دستور کار قرار می‌گیرد. این گونه لوایح به کمیسیون‌ها ارجاع نمی‌شوند.

لوایح سه‌فوریتی

[ویرایش]

این لایحه‌ها پس از تصویب سه فوریتِ آن‌ها در همان جلسه به بررسی‌شان می‌پردازند و نیازمند ارجاع به کمیسیون هم نیست.[۵]

جستارهای وابسته

[ویرایش]

منابع

[ویرایش]
  1. «لایحه چیست؟». ۷ اسفند ۱۳۹۰.
  2. «نحوه بررسی طرح‌ها و لوایح در مجلس شورای اسلامی تغییر کرد».[پیوند مرده]
  3. «قانون آئین‌نامهٔ مجلس شورای اسلامی». بایگانی‌شده از اصلی در ۴ آوریل ۲۰۲۲. دریافت‌شده در ۳ فوریهٔ ۲۰۲۱.
  4. «لایحه چیست؟». ۷ اسفند ۱۳۹۰.
  5. «گزارش آموزشی| روند تصویب یک «لایحه» در مجلس». ۳۰ تیر ۱۳۹۷.
  • اصطلاحات سیاسی، به کوشش عبدالرحمان میاح
  • عرف حقوق، جامعهٔ حقوق‌دانان