لامپ متال هالید

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از لامپ متال هلاید)
پرش به: ناوبری، جستجو
لامپ متال هلاید (نوع /O دارای پوشش محفظهٔ قوس.)

لامپ متال هلاید نوعی لامپ تخلیه در گاز است که ساختمانی مشابه لامپ بخار جیوه دارد، تفاوت اصلی آن در این است که در حباب داخلی این لامپ افزون بر جیوه، کمی هم نمک‌های هالوژنی (متال‌هالید) استفاده می‌شود. نمک‌های مورد استفادهٔ معمول در این لامپ عبارتند از یدور سدیم، یدور ایندیوم و یدور تالیوم. این نمک‌ها پس از راه‌اندازی کامل لامپ (که حدود ۵ تا ۷ دقیقه طول می‌کشد) تبخیرشده و به فلز تشکیل‌دهنده‌شان و ید تجزیه می‌شوند و بخار حاصل از این فلزها نورهایی در طول موج مخصوص به خودشان تولید خواهد کرد؛ برآیند طیف‌ها باعث می‌شود لامپ طیف نوری بهتری داشته باشد و به علت نزدیک‌شدن نور آن به نور زرد اثرگذاری نوری لامپ افزایش یابد.[۱] متال‌هالید در دمای پایین ذوب می‌شود و این لامپ برای روشن‌شدن به الکترود کمکی نیازی ندارد.[۲] در بازار گاهی اشتباهاً به این لامپ‌ها لامپ هلیم گفته می‌شود.[۳]

ساختمان[ویرایش]

این لامپ‌ها دوجداره هستند (دارای دو حباب درونی و بیرونی‌اند). جنس حباب لامپ کوارتز یا سرامیک است که حباب‌های سرامیکی مقاوم‌تر هستند و قیمت بالاتری هم دارند. حباب بیرونی افزون بر محافظت حباب درونی، وظیفهٔ جلوگیری از تابش فرابنفش را بر عهده دارد. در جدارهٔ این لامپ از مادهٔ فسفرسانس استفاده نمی‌شود.[۴]

راه‌اندازی[ویرایش]

در مدار راه‌اندازی این لامپ از چوک، خازن و ایگناتور استفاده می‌شود که ایگناتور ولتاژ بالای مورد نیاز برای راه‌اندازی را فراهم می‌کند. ولتاژ تولیدی ایگناتور این لامپ‌ها، در لامپ‌های زیر ۱۰۰ وات نزدیک به ۲ کیلوولت و در لامپ‌های بالای ۱۰۰ وات تا ۵ کیلوولت است. ایگناتور ممکن است دوسیمه یا سه‌سیمه باشد و به صورت موازی با لامپ بسته می‌شود.[۵]

طیف نور[ویرایش]

Horizontal ribbon of light and dark colured bands, red on the left, violet on the right, with wavelengths labelled
طیف یک لامپ متال هلاید.

نور این لامپ‌ها کاملاً سفید به نظر می‌رسد.[۶]

کاربردها[ویرایش]

لامپ‌های متال هلاید در روشنایی میدان‌های ورزشی، نورپردازی نمای ساختمان‌های بزرگ و حتی روشنایی داخلی کاربرد دارند.[۷]

نکات ایمنی[ویرایش]

بهتر است این لامپ‌ها را در محفظهٔ کاملاً بسته قرار داد زیرا به علت بالا بودن فشار گاز داخل لامپ، در صورت شکستن حباب لامپ، خرده‌های لامپ با فشار زیاد به اطراف پرتاب خواهند شد که ممکن است خطرساز باشد. همچنین باید توجه داشت که اگر تنها حباب بیرونی لامپ بشکند، لامپ همچنان روشن خواهد ماند، اما استفاده از آن بسیار خطرناک است زیرا می‌تواند آسیب‌های جدی به چشم و پوست انسان وارد کند.[۸]

کدهای بین‌المللی[ویرایش]

مطابق استاندارد انسی کد بالاست لامپ‌های متال هلاید به شرح زیر است:

توان خروجی کد انسی
20W M175
39W M130
50W M110
70W M98, M139, M143
100W M90, M140
150W M102, M142
175W M57, M137
200W M136
250W M58, M138, M153
320W M132, M154
350W M131, M171
400W M59, M135, M155
450W M144
750W M149
1000W M47, M141
کد بین‌المللی لامپ‌های متال هالید[۹]
کد ویژگی لامپ کد بین‌المللی شرح ویژگی
HIS/TD MN متال هالید تیغه‌ای-کوارتز
CMD/TD MD متال هالید تیغه‌ای-سرامیک
MBI MC متال هالید حبابی شفاف-کوارتز
MBID ME متال هالید حبابی مات-کوارتز
MBI MT متال هالید تیوبلار
CMH/PAR MPAR متال هالید رفلکتوردار

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]