لئونارد وولی

لئونارد وولی
عکسی از باستان‌شناس بریتانیایی، سِر چارلز لِئونارد وُولی
نام هنگام تولد	Charles Leonard Woolley
زادهٔ	۱۷ آوریل ۱۸۸۰ لندن
درگذشت	۲۰ فوریهٔ ۱۹۶۰ (۷۹ سال) لندن
ملیت	بریتانیا
شناخته‌شده برای	کاوش گورستان شاهی اور در میان‌رودان
همسر	Katharine Woolley (ا. ۱۹۲۷–۱۹۴۵)
پیشینه علمی
شاخه(ها)	باستان‌شناسی; سازمان اطلاعات نظامی

سِر چارلز لِئونارد وُولی (انگلیسی: Leonard Woolley; ۱۷ آوریل ۱۸۸۰ – ۲۰ فوریهٔ ۱۹۶۰) یک باستان‌شناس بریتانیایی بود که در اور در میان‌رودان به کاوش می‌پرداخت. روش کاوش، نت برداری و بازسازی اشیا و زندگی گذشتگان از جمله نکات ویژهٔ روش کاوش او است.

او در ۱۹۳۵ برای کاوش‌هایش برندهٔ لقب شوالیه شد.

وولی بیش از همه به خاطر اکتشافات پیشگامانه خود در ایالت-شهر باستانی بین النهرین، واقع در عراق امروزی، که شامل مقبره های شگفت‌انگیز سلطنتی سومری و گاو مسی باشکوه، مجسمه ای که قدمت آن به 2600 سال قبل از میلاد برمی‌گردد و به افتخار نینهورساگ، الهه مادر سومری باستان مشهور است.

زندگی

وولی پسر یک روحانی به نام کشیش جورج هربرت وولی، معاون کشیش کلیسای سنت متیو، آپِر کلپتون ، در لندن، و همسرش سارا بود. جفری هارولد وولی ، وی سی ، و جورج کاتکارت وولی برادران او بودند. او در خیابان ساوت‌ولد شماره ۱۳، آپِر کِلَپتون ، در منطقه مدرن هکنی لندن متولد شد و در مدرسه سنت جان، لِدِرهِد و کالج جدید، آکسفورد دانش آموخت. او از کودکی به کاوش‌های باستان‌شناسی علاقه نشان داد.

او با کاترین وولی ازدواج کرد.

کارهای او

وولی (راست) و تی. ای. لارنس به همراه یک لوح سنگی مربوط به هیتی‌ها در کارکمیش ، در حین حفاری، بین سال‌های ۱۹۱۲ تا ۱۹۱۴.

در سال ۱۹۰۵، وولی دستیار موزه اشمولین ، آکسفورد شد. وولی که توسط آرتور ایوانز داوطلب شده بود تا کاوش‌های محوطه رومی در کوربریج (نزدیک دیوار هادریان ) را برای فرانسیس هاورفیلد انجام دهد، فعالیت حفاری خود را در سال ۱۹۰۶ در آنجا آغاز کرد و در آینده و بعدها Spadework اعتراف کرد که «من هرگز روش‌های باستان‌شناسی را حتی از روی کتاب‌ها نخوانده بودم... و هیچ ایده‌ای نداشتم که چگونه یک واکاوی یا نقشه‌برداری زمینی انجام دهم» (وولی ۱۹۵۳:۱۵). با این وجود، شیر کوربریج تحت نظارت او پیدا شد.

وولی سپس به نوبه در جنوب مصر سفر کرد، جایی که با دیوید رندال-مک‌آیور در هیئت اکتشافی اکلی کاکس به نوبه که تحت نظارت موزه دانشگاه پنسیلوانیا انجام می‌شد، همکاری کرد. بین سال‌های ۱۹۰۷ تا ۱۹۱۱ آنها کاوش‌های باستان‌شناسی و بررسی‌هایی را در مکان‌هایی از جمله آرئیکا ، بوهن ، و شهر مرویتی کارانوگ انجام دادند. در سال‌های ۱۹۱۲ تا ۱۹۱۴، به همراه دستیارش تی. ای. لارنس ، شهر هیتیایی کارکمیش در سوریه را کاوش کرد. لارنس و وولی ظاهراً برای اطلاعات نیروی دریایی بریتانیا کار می‌کردند و بر ساخت راه‌آهن برلین به بغداد آلمان نظارت داشتند.

در طول جنگ جهانی اول ، وولی به همراه لارنس به قاهره اعزام شد و در آنجا با گرترود بل آشنا شد. سپس به اسکندریه نقل مکان کرد و در آنجا به جاسوسی دریایی گمارده شد. ترکیه کشتی‌ای را که او در آن بود، گرفت و او را به مدت دو سال در یک اردوگاه کم و بیش(نسبتاً) راحت اسیرانِ جنگی نگه داشت. او در پایان جنگ نشان صلیب جنگ را از فرانسه دریافت کرد.

در سال‌های بعد، وولی به کارکمیش بازگشت و سپس در آمارنا در مصر سرگرم به کار شد.

کند و کاو در اور

وولی از سال ۱۹۲۲ سرپرستی یک سفر کاوشی به همکاری موزه بریتانیا و دانشگاه پنسیلوانیا به اور را بر عهده داشت که همسرش، کاترین وولی ، باستان‌شناس بریتانیایی، نیز در آن حضور داشت. در آنجا، آنها اکتشافات مهمی از جمله گاو مسی و چنگ سر گاوی را انجام دادند. به هنگامِ کاوش گورستان سلطنتی اور و جفت قوچ در بیشه، مجسمه‌هایی کشف شد. رمان «قتل در بین‌النهرین» نوشته آگاتا کریستی ، برگرفته از کاوش های گورستان شاهیِ اور نوشته شده است. آگاتا کریستی بعدها با دستیار جوان وولی، مکس مالووان ، ازدواج کرد.

اور محل دفن بسیاری از پادشاهان سومری بوده است که وابسته به ایران باستان بود. وولی‌ها آرامگاه هایی با سرمایه فراوان کاوش کردند که دارای نقاشی‌های بزرگی از فرهنگ باستانی سومری در اوج خود، همراه با جواهرات طلا و نقره، فنجان و سایر وسایل بود. با شکوه‌ترین آرامگاه وابسته به "ملکه یا شاهدخت" پوآبی بود. به گونه شگفت انگیزی، آرامگاه ملکه پوآبی از غارتگران در امان ماند! درون مقبره، چیزهای بسیاری که به خوبی حفظ شده‌اند، از جمله یک مهر استوانه‌ای که نام او به زبان سومری روی آن حک شده بود، یافت شد. پیکر او به همراه پیکر دو خدمتکارش که به گمان فراوان برای ادامه خدمتگزاری به او پس از مرگ، مسموم شده بودند، به خاک سپرده(دفن) شده بود و از آیین های سومر باستان بود. وولی توانست آیین خاکسپاری(تشییع جنازه) پوآبی را از چیزهای که پیدا کرده بود در آرامگاه اش بازسازی کند.

همچنین بر پایه پژوهش های مجتبی عیوض صحرا پوآبی به مانند ایزدبانو آناهیتا می باشد.

کند و کاو(حفاری) در آل مینا و تل آچانا

در سال ۱۹۳۶، پس از کاوش در اور، وولی شیفته یافتنِ پیوندهایی بین فرهنگ‌های باستانی اژه و بین‌النهرین شد. این شیفتگی، او را به شهر سوری المینا روانه کرد. او در سال‌های ۱۹۳۷ تا ۱۹۳۹ و ۱۹۴۶ تا ۱۹۴۹ تل آچانا را کاوش کرد. تیم او کاخ‌ها، کُنِشت ها(معابد،پرستشگاه)، خانه‌های شخصی و دیوارهای استحکامات را در ۱۷ درجه باستان‌شناسی پیدا کردند که پیشینه آنها به اواخر عصر برنز اولیه ( ح. 2200 پیش از میلاد) تا اواخر عصر برنز ( ح. 13th century BC ). در میان یافته‌های آنها، مجسمه حکاکی‌شده ادریمی ، پادشاه آلالاخ، حدود اوایل قرن پانزدهم پیش از میلاد، وجود داشت.

دیدگاه سیل پیدایش بومی یا محلی

وولی یکی از نخستین باستان‌شناسانی بود که پس از شناسایی یک لایه سیل‌مانند در اور «به درازای ۴۰۰ مایل و پهنای ۱۰۰ مایل بود؛ که برای ساکنان آن دره، این لایه، کل جهان محسوب می‌شد»، پیشنهاد داد که سیل توصیف‌شده در کتاب پیدایش ، محلی بوده است.

جنگ جهانی دوم

کارهای باستان‌شناسی او با رفتن بریتانیا به جنگ جهانی دوم درجا زد و او به هموندی(عضویت) بخش بناهای تاریخی، هنرهای زیبا و بایگانی ارتش متفقین درآمد. پس از جنگ، او به آلالاخ بازگشت و از سال ۱۹۴۶ تا ۱۹۴۹ کار خود را دنبال کرد

آجرسفالی کوروش بزرگ(کوروش دوم) در اور

آجرسفالی با سنگ نوشته کوروش بزرگ در اور، کشف شده توسط لئونارد وولی، شماره شناسایی خودرو: BM 118362

منابع

• مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Leonard Woolley». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۲۲ نوامبر ۲۰۱۸.