قوبلای‌خان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
قوبیلای خان
پنجمین خاقان امپراتوری مغول
(خان بزرگ مغول‌ها)
نخستین امپراتور دودمان یوان
امپراتور چین
YuanEmperorAlbumKhubilaiPortrait.jpg
دوران ۵ مه ۱۲۶۰–۱۸ فوریه ۱۲۹۴
تاجگذاری ۵ مه ۱۲۶۰
نام کامل قوبیلای سِتسِن خان
مغولی: Хубилай Сэцэн хаан
چینی: 忽必烈
زادروز ۲۳ سپتامبر ۱۲۱۵
مرگ ۱۸ فوریه ۱۲۹۴ (۷۸ سال)
محل مرگ دادو (خان بالیغ)
آرامگاه بورخان خالدون، استان خنتی
پیش از تیمور خان
پس از منگوقاآن
کاخ شیزو 世祖 (Shìzǔ)
دودمان یوان
پدر تولی‌خان
مادر سرقویتی بیگی
دین بوداگرایی تبتی

قوبلای‌خان یا کوبلای‌خان (مغولی: Хубилай، مغولی میانه: Qubilai، انگلیسی: Kublai Khan) (زادهٔ چهارشنبه ۲۳ سپتامبر ۱۲۱۵ میلادی برابر با ۱ مهر ۵۹۴ خورشیدی - درگذشتهٔ پنج‌شنبه ۱۸ فوریهٔ ۱۲۹۴ میلادی برابر با ۳۰ بهمن ۶۷۲ خورشیدی در پکن) یکی از نوادگان چنگیزخان بود که بین سال‌های ۱۲۶۰ تا ۱۲۹۴ (میلادی) میلادی حکومت کرد و به‌این‌ترتیب، پنجمین خانِ بزرگ امپراتوری مغول بود. پس از تقسیم امپراتوری، کوبلای چین (و به‌این‌ترتیب لقب «خان بزرگ») را ازآنِ خود کرد و سلسلهٔ یوان را در سال ۱۲۷۱ میلادی در این کشور بنیاد نهاد. او پسر تولی‌خان و برادر بزرگِ هولاکو بود، که در ایران حکومت می‌کرد.

از وقایع مهم این امپراتور، حمله به ژاپن بود، که در هر دو لشکرکشی، توفان نابه‌هنگام (که ژاپنی‌ها از آن به‌عنوان کامی‌کازه، به‌معنی «طوفان خدا» یا «معجزه» یاد می‌کنند) باعث شکست نیروی دریایی مغول‌ها و عقب‌نشینی آنان به‌سوی چین شد.

در زمان کوبلای‌خان، سفرنامه‌نویس مشهور ایتالیایی، مارکو پولو نیز به چین سفر کرد و مدت زیادی در دربار او مشغول بود.

به تخت نشستن قوبیلای خان[ویرایش]

هنگامی که منگوقاآن در حال فتح چین جنوبی بود برادر دیگر خود که اریق بوقا نام داشت را به جای خود برای حکومت کردن قرار داده و خواستار آن بود که بعد از مرگ خود، وی را به عنوان جانشینش اعلام کنند.[۱] اما پس از مرگ منگوقاآن، سه برادرش قوبیلای، هلاکو، و اریق بوقا بر سر جانشینی با یکدیگر درگیر شده و به رقابت پرداختند. هلاکو ایران را فتح کرد، قوبیلای در فتح چین پیروز شد، و اریق بوقا در مرکز حکومت خود را خان معرفی نموده و از اعضای خاندان مغول حامیانی یافته بود.[۲]

قوبیلای که با فتح چین و برقراری ارتباط نزدیک با چینیان از ایستادگی سپاه و نیروها با خود اطمینان حاصل کرده بود در اوایل سال 658 هجری در شهر کنجافو یکی از شهر های چین شمالی یا ختای مجلسی ترتیب داده، خود را خان جدید مغول معرفی کرد و در فصل بهار بر تخت فرمانروایی نشست.[۳]

منابع[ویرایش]

  1. عبدالمعطی الصیاد، فواد. المغول فی التاریخ. بیروت،لبنان: دارالنهضه. 216. 
  2. هال، مری. امپراطوری مغول. تهران: ققنوس، 1380. 113. 
  3. آیتی، عبدالصمد. تحریر تاریخ وصاف. بنیاد فرهنگ ایران. 6. 
  • Rossabi, Morris. Khubilai Khan: His Life and Times, USA, University of California Press, 1990)) ISBN 0-520-06740-1.