قلعه بالاحصار (کابل)

مختصات: ۳۴°۳۰′۲۰″ شمالی ۶۹°۱۱′۳۰″ شرقی / ۳۴٫۵۰۵۵۶°شمالی ۶۹٫۱۹۱۶۷°شرقی / 34.50556; 69.19167
از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
قلعه بالاحصار (کابل) / ۱۸۷۹

بالاحصار نام قلعه‌ای رزمی باستانی در شهر کابل در خراسان باستان افغانستان امروزی است. تاریخ ساخت این قلعه به حدود قرن ۵ میلادی می‌رسد.[۱] این دژ یا دیوار/حصار در حدود سه قرن (از قرن دوم تا پنجم مسیحی) آبادی روی پشته بالاحصار به شکل اثر مذهبی ساخته شده که نقاط مجاور می‌توان آن را نیایشگاه بودائی خواند که احتمالاً بعید نیست که شالوده اولین قلعه جنگی در همین زمان بدست یکی از شاهان هپتالی (هون) بوده باشد. قلعه‌ای است که بر فراز تپه‌ای در دامنه کوه شیر دروازه در جنوب شرق شهر کابل ساخته شده‌است.[۲]

تیمورشاه که پایتخت افغانستان را از قندهار به کابل انتقال داد و در بالاحصار کابل جاگزین شدند. تا عصر سلطنت امیر عبدالرحمن‌ پایتخت در همان‌جا بود.

بالا حصار به دلیل اهمیت استراتژیک و قدمت تاریخی‌اش یک مکان دارای ارزش تاریخی است. این بنا شاهد جنگ‌های خونین بوده‌است. در جنگ اول افغانستان انگلیس (۱۸۳۹ – ۱۸۴۲) و جنگ دوم افغانستان و انگلیس (۱۸۸۰–۱۸۷۸) و بعد در زمان حکومت‌های چپی افغانستان این قلعه به عنوان مرکز مهم رزمی استفاده می‌شد. حتی یکی از مبارزه رزمی ضد انقلاب بر ضد دولت چپی افغانستان نیز از همین قلعه آغاز شد که به قیام بالاحصار مشهور است. در سال‌های اخیر نیز نیروهای ناتو در این قلعه جابجا بودند.[۲]

پس از کودتای رزمی خلقی های پشتون تبار طرفدار خط شوروی در ۷ ثور ۱۳۵۷ و آغاز مبارزه ناراضیان بر ضد رژیم چپگرا، مبارزه مسلحانه و قهرآمیز از بالاحصار آغاز گردید که در تاریخ به نام «قیام بالاحصار» مشهور است. این قیام به‌وسیله «گروه انقلابی خلقهای افغانستان به پشتيباني غرب بخاطر ضد شوروی کهنه » (که بعدها به نام سازمان رهایی افغانستان تغییر نام داد) و پنج حزب و سازمان ملی و اسلامی دیگر از جمله «حرکت اسلامی افغانستان ساخت عربستان و پاکستان » به تاریخ ۱۴ اسد ۱۳۵۸ به راه افتاد اما به سختی سرکوب و بخون نشست. ده‌ها تن از قیام‌کننده کشته شدند و تعدادی نیز دستگیر و بعداً در زندان پلچرخی اعدام گردیدند. از جمله رهبران این قیام گل احمد بود که جان باخت.

تصاویر[ویرایش]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. کتابخانه بریتانیا، Upper Bala Hissar from west Kabul. Retrieved 28 May 2012.
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ «قلعه ساخته شده قرن پنجم میلادی کابل، در آستانه نابودی».