قاضی‌زاده رومی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
فارسیEnglish

صلاح‌الدین موسی پاشا معروف به قاضی‌زاده رومی، ریاضی‌دان و ستاره‌شناس بوده‌است او در سال ۱۳۶۷ میلادی در شهر بورسا (در ترکیه کنونی) به دنیا آمد و در سمرقند (در ازبکستان کنونی) وفات یافت. او سینوس را تا یک درجه با تقریب ۱۰−۱۲ محاسبه نمود.

قاضی‌زاده همراه الغ بیگ و غیاث‌الدین جمشید کاشانی و چندین ستاره‌شناس دیگر در رصدخانه الغ‌بیگ در سمرقند به تحقیق پرداخت و زیج سلطانی را که اولین لیست دقیق ستاره‌ها بعد از زیج ایلخانی بود که دو قرن قبل از آن در رصدخانه مراغه تهیه شده بود. زیج سلطانی حاوی مشخصات محل قرار ۹۹۲ ستاره است.

منابع[ویرایش]

Qāḍī Zāda al-Rūmī (1364 in Bursa, Ottoman Empire – 1436 in Samarqand, Timurid Empire), whose actual name was Salah al-Din Musa Pasha (qāḍī zāda means "son of the judge", al-rūmī "the Roman" indicating he came from Asia Minor, which was once Roman), was a Turkish astronomer and mathematician who worked at the observatory in Samarkand. He computed sin 1° to an accuracy of 10−12.

Together with Ulugh Beg, al-Kāshī and a few other astronomers, Qāḍī Zāda produced the Zij-i-Sultani, the first comprehensive stellar catalogue since the Maragheh observatory's Zij-i Ilkhani two centuries earlier. The Zij-i Sultani contained the positions of 992 stars.

His works

  • Sharh al-Mulakhkhas (Commentary on Jaghmini's compendium on the science of Astronomy
  • Sharh Ashkal al-Ta'sis (Commentary on Samarkandi's Arithmetics)

Further reading

  • Adivar, A. (1943). Osmanli Türklarinde Ilim. Istambul.
  • Ataev, U. (1972). "The commentary of Kazi-zade ar-Rumi on the astronomical treatise of Nasir ad-Din at-Tusi". Questions on the history of mathematics and astronomy I. Trudy Samarkand. Gos. Univ. (N.S.) Vyp. (in Russian). 229: 124–127.
  • Dilgan, H. (1970–1980). "Qāḍī Zāda al-Rūmī". Dictionary of Scientific Biography. New York: Charles Scribner's Sons. ISBN 978-0-684-10114-9.
  • O'Connor, John J.; Robertson, Edmund F., "Qadi Zada al-Rumi", MacTutor History of Mathematics archive, University of St Andrews.
  • Pasaev, Z. A. (1972). "The commentary of Kazi-zade ar-Rumi on the astronomical treatise of al-Djagmini (a brief survey)". Questions on differential equations, number theory, algebra and geometry. Trudy Samarkand. Gos. Univ. (N.S.) Vyp. (in Russian). 202: 202–204.
  • Rozenfel'd, B. A.; A. P. Yushkevich (1960). "The treatise of Qadi Zada al-Rumi on the determination of the sine of one degree". Istor.-Mat. Issled. (in Russian). 13: 33–538.
  • Rozenfel'd, B. A.; A. P. Yushkevich (1960). "Notes on a treatise of Qadi Zada al-Rumi". Istor.-Mat. Issled. (in Russian). 13: 552–556.

External links