قادر عبدالله‌زاده

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
قادر عبدالله‌زاده
مقبره وی در پارک حسن زیرک
مقبره وی در پارک حسن زیرک
اطلاعات هنرمند
نام اصلی قادر عبدالله‌زاده
نام مستعار قاله مه ره
اهل کشور Flag of Iran.svg ایران،بوکان
سبک‌ها سنتی
کار(ها) موسیقی،فعال سیاسی
ساز(ها) شمشال
گونه(های) آوا نی
مدت کار ۴۱سال سابقه
جایزه(ها) ۱۹۹۳ جایزه آلمان به بهترین و اصولی‌ترین نوع نی‌نوازی
سازهای برجسته
شمشال

کاک قادر عبدالله‌زاده،(دربارهٔ این پرونده قطعه ی نواخته شده توسط وی ) ملقب به «قاله مه‌ره»، یکی از نوازندگان مشهور شمشال (نوعی نی سنتی) در کردستان و اهل روستای کولیجه بوکان بود.

او در بیش از ۲۰ کشورجهان به اجرای موسیقی پرداخته و یکی از بزرگترین نوازندگان مقامی ایران بود. [۱]

قاله مه ره در ساعات پایانی شب پنجشنبه ۳۱ اردیبهشت ۱۳۸۸ بر اثر بیماری «ایدم ریه» و بیماری قلبی در ۸۴ سالگی در بیمارستان شهید قلی پور بوکان درگذشت.

بیوگرافی[ویرایش]

کاک قادر از خانواده‌ای فقیر در اطراف بوکان متولد شد. از کودکی به کار کشاورزی و چوپانی پرداخته است. به گفته خودش از کودکی با شمشال همدم بوده است و چون مردم دوست و به هنری که داشته علاقه زیادی داشته است هر جا و هر شهر و هر کوهساری و برای هر کسی شمشال می نواخته است. و مردم نیز بدان اهمیت می‌دادند و وی را مورد احترام قرار می‌دادند. تنها راه کسب درآمدش هم نی زنی است و از این راه امرار معاش می‌کند.[۲]

آثار[ویرایش]

سالانه از وی در مراسم زیادی دعوت می‌شود که اسامی بعضی از آنها به شرح زیر است: بمباران شیمیایی سردشت، بمباران شیمیایی حلبجه و انفال مردم کردستان عراق و رادیو تلویزیون مهاباد

فلوت مام قاله[ویرایش]

کاک قادر به شمشال خود علاقه زیادی دارد و به گفته وی کسی از شمشالی که او دارد ندارد و نمی‌تواند درست کند. این شمشال را کاک قادر حدود ۳۰ سال قبل از فرزند یک سید با یک راس گوسفند معاوضه کرده است. او می گوید: «عاشق شِمشال سید شده بودم. چند بار رفتم پیشش و بهش پیشنهاد خرید شِمشالش را دادم ولی قبول نکرد. پس از مدتی مریض شد و مرد. من هم شِمشالش را از پسرش با یک رأس گوسفند که آن زمان ۵ قِران قیمت داشته معاوضه کردم.» کاک قادر می‌گوید بعد از مرگ من فلوتم را به موزه کردستان عراق منتقل کنید چون قدیمی و از نیاکانان کرد بر جای مانده و به دست من رسیده است و قدمت آن به ۱۵۰ سال قبل می‌رسد.

پدر، پدربزرگ و برادران قاله مه‌ره هم از نوازندگان برجسته و مشهور شِمشال بوده اند؛ ولی او می‌گوید که هیچ‌کس استاد او نبوده و ساز زدن را به او یاد نداده است. قاله مه‌ره خدا را استاد خود می داند. آهی می کشد و درحالی که اشک در چشمانش جاری شده، می گوید:«همه چیز از یک خواب شروع شد. فصل پاییز بود. بچه بودم، مهمانی یکی از فامیل هایم دعوت شده بودیم. برادرم و دو نفر دیگر از بستگانم شِمشال می زدند. می خواستم شِمشال بزنم، ولی مثل آن ها نمی‌توانستم. آن ها هم مرا بیرون کردند و من هم گریه کنان به سمت یه خونه گِلی دویدم و تا اون جایی که تونستم گریه کردم و همون جا خوابم برد. یک نفر اومد تو خوابم و بهم گفت: «عبدالقادر، عبدالقادر، پاشو، از بس گریه کردی حوصله خدا رو هم سر بردی، برو و شِمشال بزن». او ادامه می‌دهد: «وقتی از خواب بیدار شدم، شروع کردم به نواختن شِمشال. دیگه قادر دیروز نبودم و کسی حریف من نبود».

لقب قاله مره (قادر آرام) را شیخ محمد (شیخ منطقه برهان، منطقه ای که قادر در آن زندگی می‌کرد) که از کودکی قادر را بسیار دوست میداشت به وی داد.

قاله مه‌ره در بین ترانه هایی که می‌زند خود ترانه «کا نبی خواز» را خیلی دوست دارد. کا نبی خواز، اسم مردی به نام «کاک نبی فَقِه وَیسه» بوده که در یک نبرد رویارو با «احمد خان نامی» ، از ارباب های «مراغه» هر دو به دست یکدیگر کشته می شوند. گفته می شود که این بیت را زنی به نام «خواز» که خواهر کا نبی بوده، سروده است.

او می گوید: «فقط زمانی که عاشق بودم و حال و هوای جوانی در سر داشتم در خلوت، حرف های عاشقانه‌ای که در دل داشتم را با شِمشالم بیان می کردم و فقط برای خودم شِمشال می‌زدم؛ وگرنه همیشه برای مردم شِمشال نواخته ام.»

قاله مه‌ره در حالی که سازش را در پارچه‌ای گلدار تیره می پیچاند و آن را زیر بغلش می گذارد، از کنار دستفروش هایی رد می‌شود که عکس او را به قیمت ۵۰۰ تومان می فروشند. او می گوید: «این جا رو ترک می کنم و می رم یه جای دیگه ساز بزنم تا حرف هایی که در دل دارم رو برای مردمم بزنم.» خودش می گوید: تمام حیاتش را با ناراحتی و گرسنگی و سیاه چاره ای گذرانده است.

او معتقد بود که با مرگش صدای شِمشال نیز با او دفن می شود و می میرد.

پیکر ایشان با بدرقه گسترده هنر دوستان کرد که از شهرهای دور و نزدیک جمع شده بودند در ساعت ۱۷ (۵ بعدظهر) عصر جمعه اول خرداد ماه ۱۳۸۸ در کنار آرمگاه خواننده بزرگ کرد مرحوم حسن زیرک در دامنه کوه نالی شکینه (نعل شکن) در منطقه کلتپه بوکان آرام گرفت.

افتخارات[ویرایش]

وی دارای عناوین زیادی می‌باشد که بعضی عبارتند از:

  • ۱۹۹۳ جایزه آلمان به بهترین و اصولی‌ترین نوع نی‌نوازی (وی جایزه سال ۱۹۹۳ خود را به دلیل فقر مالی نتوانست دریافت کند.)
  • ۲۰۰۲جایزه ویژه انفال در سلیمانیه (پیره مرد)
  • ۲۰۰۳جایزه مردم بوکان به کاک قادر

و چندین جایزه دیگر از مردم کردستان ایران و عراق

منابع[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]

گفتگوی رادیو زیگزاگ با قادر عبدالله زاده

الگو:اھالی بوکان