فیلیپ کی. دیک

فیلیپ کی. دیک
نام اصلی	فیلیپ کیندرد دیک
زاده	۱۶ دسامبر ۱۹۲۸ شیکاگو، ایلینوی
درگذشته	۲ مارس ۱۹۸۲ (۵۳ سال) سانتا آنا، کالیفرنیا نارسایی قلب
نام(های) دیگر	ریچارد فیلیپس جک داولند هورسلافر فت پی کی دی
پیشه	نویسنده
ملیت	آمریکایی
سبک(های) نوشتاری	پست‌مدرنیسم
سال‌های فعالیت	۱۹۸۲–۱۹۵۲
جوایز مهم	سه بار جایزه هوگو پنج بار جایزه نبولا یک بار جایزه یادمان جان کمپ‌بل
همسر(ها)	ژانت مارلین (۱۹۴۸–۱۹۴۸) کلئو آپوستولیدس (۱۹۵۸–۱۹۵۰) آن ویلیامز رابینشتاین (۱۹۶۴–۱۹۵۸) نانسی هکت (۱۹۷۳–۱۹۶۶) تسا بازبی (۱۹۷۸–۱۹۷۳)
فرزند(ان)	سه فرزند
امضا
وبگاه
https://philipdick.com

فیلیپ کیندرد دیک (انگلیسی: Philip Kindred Dick؛ ۱۶ دسامبر ۱۹۲۸ – ۲ مارس ۱۹۸۲) نویسنده آمریکایی است که عمدتاً به خاطر آثار علمی-تخیلی خود شهرت دارد. به نظر می‌رسد خلاقیت او در نگارش داستان‌های علمی-تخیلی به دلیل عدم تعادل سلامت روان او بوده است.

اوایل زندگی

در بیست و چهار سالگی (۱۹۵۳)

فیلیپ کیندرد دیک نویسندهٔ تأثیرگذار ادبیات علمی-تخیلی در ۱۶ دسامبر ۱۹۲۸ در شهر شیکاگو چشم به جهان گشود. از آنجا که او و خواهر دوقلویش شش هفته زایمان زودرس داشتند از لحاظ جسمی بسیار ضعیف و آسیب‌دیده بودند. خواهر دوقلوی او، جِین، شش هفته پس از زایمان درگذشت. این اتفاق در آینده تأثیر عمیقی بر فیلیپ و آثارش گذاشت، برای نمونه در آثار دیک شخصیت‌هایی که برادر یا خواهر دوقلوی را از دست داده‌اند زیاد هستند.

او که متولد شیکاگو بود، مدت کوتاهی پس از تولد با خانواده‌اش به سان فرانسیسکو نقل مکان کرد. وقتی پنج سال داشت، پدرش تصمیم گرفت به شهر رینو در نوادا نقل مکان کند. به دلیل مخالفت مادرش با مهاجرت، پدر و مادرش از یکدیگر طلاق گرفتند و دادگاه سرپرستی دیک را به مادرش داد. مادر دیک، در واشینگتن، دی.سی. کار پیدا کرد و با او به آنجا نقل‌مکان کرد. در مدرسه با آنکه در درس نوشتن نمره‌های پایینی می‌گرفت، معلمش گفت در او علاقه به نوشتن و خلاقیت در داستان‌گویی می‌بیند. او در مدرسهٔ مسیحی‌های شاخه کوئیکرها تحصیل می‌کرد. در سال ۱۹۳۸ دیک و مادرش به کالیفرنیا برگشتند. در حوالی همان دوران، دیک به ادبیات علمی-تخیلی علاقه‌مند شد و از سال ۱۹۴۰ به مطالعهٔ حرفه‌ای ادبیات علمی-تخیلی پرداخت. دیک در سال ۱۹۴۷ به دبیرستانی در برکلی، کالیفرنیا رفت. جایی که در آن با اورسولا لو گویین (که او هم بعداً یکی از نویسندگان افسانه‌ای ادبیات علمی-تخیلی شد) هم‌کلاسی بود. اما هیچ‌کدام در آن هنگام یکدیگر را نمی‌شناختند.

مرگ

دیک صرفاً نویسنده تأثیرگذار داستان‌های تخیلی عجیب نبود. بلکه در نوع خود انسانی نامتعارف بود. سلامت روانی او رو به وخامت بود. او خیال‌هایی می‌بافت که به ادعای خود او در تراز تجربه‌های فراطبیعی بودند و بسیاری از اینها در متن کارهای مبسوط خود او تنیده شده‌اند. او زندگی آشفته‌ای داشت. او پنج بار ازدواج کرد که هر کدام پس از مدت کوتاهی به طلاق انجامیدند. او همچنین سابقهٔ خودکشی داشت که از آن جان سالم به در برده بود. دیک که در طول عمر خود سلامتی جسمی و روحی ضعیفی داشت، در فوریه سال ۱۹۸۲ دچار چند سکتهٔ مغزی شدید شد که سبب مرگ مغزی او شد. در ۲ مارس ۱۹۸۲ دستگاه‌ها را از او جدا کردند و دیک در سن ۵۳ سالگی از دنیا رفت. پس از مرگ، جسد او را سوزاندند و پدرش خاکستر او را کنار خواهر دوقلویش به خاک سپرد. دیک تنها چهار ماه پیش از نمایش فیلم مشهور بلید رانر که بر پایه رمان آیا آدم مصنوعی‌ها خواب گوسفند برقی می‌بینند؟ ساخته شد، از دنیا رفت و هیچ‌گاه شهرتی که در جهان سینما به‌دست آورد را ندید. فیلم بلید رانر به او تقدیم شده است.

نویسندگی

کی. دیک به نام‌های «ریچارد فیلیپس» (معکوس نام خود) و «جک داولند» هم می‌نوشت.

او شمار قابل توجهی داستان بلند و کوتاه دارد که بسیاری از آنها به اقتباس‌های سینمایی قابل توجهی رسیدند. علاوه بر ۴۴ رمان به چاپ رسیده، وی (تقریباً) ۱۲۱ داستان کوتاه در کارنامه کاری خود به ثبت رساند.

آینده‌ای که فیلیپ کی. دیک در داستان‌های خود پیش‌بینی کرده بود بیشتر از دیگر نویسندگان رنگ حقیقت گرفتند. او در داستان‌های خود گسترش اینترنت، واقعیت مجازی، نرم‌افزارهای تشخیص چهره، خودروهای خودران، و چاپ سه‌بعدی را پیش‌بینی کرده بود.

اندیشه سیاسی

فیلیپ کی. دیک دیدگاهی کاملاً ضد حکومت داشت. داستان‌های او مقامات و شرکت‌ها را دائماً در حال سوءاستفاده از قدرت نشان می‌دهند. به‌ویژه وقتی صحبت از نظارت به میان می‌آید. جهان‌های او به شدت کالایی‌سازی شده بوده و شهروندان آن معتاد به مادی‌گرایی هستند. در حالی که سلبریتی‌ها، رسانه‌ها و سیاست با هم ترکیب می‌شوند تا سناریوهای کابوس مانند و اقتدارگرایانه ایجاد کنند که معمولاً با میزان سنگینی از فن‌سالاری و دیوان‌سالاری تکمیل می‌شوند.

دیک در جوانی در جلسات حزب کمونیست آمریکا شرکت می‌کرد. اما پس از آن به لیبرالیسم و ضد کمونیسم گرایش پیدا کرد. او در یک مصاحبه خود را آنارشیست مذهبی نامیده بود. با این حال دیک به دلیل سرخوردگی مذهبی از جنگ ویتنام در اجتماعات سیاسی حضور نمی‌یافت و مقالات ضد جنگ و ضد حکومتی می‌نوشت. او در سال ۱۹۶۸ به جنبش نویسندگان و ویراستاران معترض به مالیات که از پرداخت مالیات به دولت فدرال آمریکا خودداری می‌کردند. اقدامی که باعث شد خودروی شخصی دیک توسط ادارهٔ خدمات درآمد داخلی ایالات متحده مصادره شود. دیک همواره به عنوان یک منتقد دولت فدرال ایالات متحده باقی ماند و آن را حکومتی ناشایسته مانند حکومت اتحاد جماهیر شوروی می‌دانست و مرکزیت‌زدایی گسترده از حکومت‌ها را تبلیغ می‌کرد. دیدگاه‌های سیاسی دیک گهگاه بر ادبیات تأثیرگذار بوده‌اند. برای نمونه در داستان کوتاه مذهب پدران ما (۱۹۶۷) دیک به نقد کمونیسم پرداخت و در رمان آدم مصنوعی‌ها خواب گوسفند برقی می‌بینند؟ (۱۹۶۸) دیک اصلاح نژادی را محکوم می‌کند. در سال ۱۹۷۴ و در واکنش به مصوبه قضایی جنجالی آمریکا رو در برابر وید که به زنان اجازهٔ سقط جنین خودخواسته را می‌داد، دیک داستان کوتاه پیشاشخصیت‌ها را نوشت که به زبان طنز حق سقط جنین نامحدود زنان را زیر سؤال می‌برد. پس از انتشار آن دیک اعلام کرد از سوی برخی فمینیست‌ها تهدید به مرگ شده است.

میراث

فیلیپ کی. دیک پس از مرگ به‌عنوان شخصیتی بسیار تأثیرگذار در ادبیات علمی-تخیلی شناخته شد و مورد تحسین فلاسفه، نویسندگان، هنرمندان، دانشمندان و سینماگران زیادی قرار گرفت. فردریک جیمسون منتقد مشهور ادبی و نظریه‌پرداز مارکسیست، به دیک لقب «شکسپیر ادبیات علمی-تخیلی» را داده است، استن نیکولز، نویسنده مشهور داستان‌های علمی-تخیلی و فانتزی، اظهار می‌کند که کار دیک پیش‌بینی است، زیرا آینده را از طریق زمان حال بررسی می‌کند. نیکولز به بی‌بی‌سی گفته بود:

«داستان‌های او فراگیر بودن اینترنت، واقعیت مجازی، نرم‌افزارهای تشخیص چهره، ماشین‌های بدون راننده و چاپ سه‌بعدی را مطرح می‌کردند. این تصوری اشتباه است که هدف اصلی داستان‌های علمی-تخیلی، پیش‌بینی است؛ میزان تحقق یافتن پیش‌بینی این ژانر در واقع از این نظر خیلی خوب نیست. داستان‌های او، مانند همه بهترین داستان‌های علمی-تخیلی، واقعاً دربارهٔ آینده نبودند، بلکه دربارهٔ اینجا و اکنون بودند." در واقع، گنجاندن جنبه‌های روزمره آمریکای پس از جنگ توسط دیک در آینده‌اش به این معناست که جهان‌های او به طرز سوررئالی برای ما آشناست.»

روبرتو بولانیو رمان‌نویس چپ‌گرای شیلیایی نیز او را به هنری دیوید ثورو (فیلسوف سیاسی مشهور آمریکایی سده نوزدهم) و «بشارت‌دهندهٔ مرگ رویای آمریکایی» تشبیه کرده است. دانشنامه بریتانیکا او را به‌همراه فرانتس کافکا و توماس پینچن به عنوان یکی از استادان تجسم و ادبیات پارانویا یاد کرده است. در جهان سینما آثار دیک نقشی محوری در سینمای علمی-تخیلی و فرنچایز رسانه‌ای هالیوودی بازی می‌کنند. واچوفسکی‌ها از او به‌عنوان منبع الهامی برای فیلم ماتریکس یاد کرده‌اند. آثار زیادی به‌صورت مستقیم از آثار او اقتباس شده‌اند. از جمله فیلم مشهور گزارش اقلیت که استیون اسپیلبرگ آن را در سال ۲۰۰۲ بر پایه رمان کوتاهی از دیک ساخت که هم از لحاظ تجاری و هم از نظر منتقدان فیلمی موفقیت‌آمیز بود.

در سال ۲۰۰۷ مجلهٔ تایم رمان یوبیک (۱۹۶۹) دیک را به عنوان یکی از صد رمان برتر سده انگلیسی‌زبان از ۱۹۲۳ به بعد قرار داد. در سال ۲۰۰۷ آثار دیک به عنوان نخستین نویسندهٔ علمی-تخیلی به گنجینهٔ کتابخانهٔ سلسله آثار ادبی آمریکایی اضافه گردید.

آثار سرشناس

• ‍‍ساکن برج بلند (۱۹۶۱)
• سه داغ پالمر الدریچ (۱۹۶۴)
• گزارش اقلیت (۱۹۶۵، مبنای فیلمی به همین نام با شرکت تام کروز)
• عمده‌فروشی خاطرات درخواستی (۱۹۶۶، مبنای فیلم یادآوری کامل با شرکت آرنولد شوارتزنگر، محصول ۱۹۹۰ و سریالی محصول ۱۹۹۹)
• آیا آدم مصنوعی‌ها خواب گوسفند برقی می‌بینند؟ (۱۹۶۸، مبنای فیلم بلید رانر، محصول ۱۹۸۲)
• یک پوینده تاریک (۱۹۷۳، مبنای فیلمی به همین نام محصول ۲۰۰۶)

ترجمه‌های فارسی

• ابدی‌ها، ده داستان کوتاه و یک سخنرانی، به ترجمهٔ الهام حق‌پرست و پیمان صارمی، کتابسرای تندیس، ۱۳۹۴.
• کتاب سه داغ پالمر الدریچ، به ترجمهٔ نیما، ۱۴۰۵ (بدون ناشر و محل نشر)

جوایز و افتخارات

• جایزه هوگو: ۱۹۶۳، ۱۹۶۸، ۱۹۷۵
• جایزه نبولا: ۱۹۶۵، ۱۹۶۸، ۱۹۷۴، ۱۹۸۲
• جایزه یادمان جان کمپ‌بل: ۱۹۷۵

پیوند به بیرون

• وبگاه رسمی فیلیپ کی. دیک (بایگانی شده)