فیستول

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
فیستول
Colocutaneous Fistula.PNG
سی‌تی‌اسکن شکم با فیستول روده‌ای-جلدی سمت راست و آمفیزم زیرپوستی
تلفظ
تخصصجراحی عمومی

فیستول (به فرانسوی: Fistule) یا ناسور[۳] در پزشکی به هر نوع ارتباط غیرطبیعی یا مجرای ارتباطی بین دو اندام مختلف یا دو بخش جداگانه از بدن یا حتی دو رگ که در حالت طبیعی باید از هم جدا باشند گفته می‌شود. فیستول یک بیماری محسوب شده و نیاز به درمان دارد البته گاهی برای مقاصد درمانی به وسیلهٔ جراحی اقدام به ایجاد فیستول در بدن نیز می‌گردد. از عوامل ایجادکننده فیستول می‌توان به انواع بیماری‌ها، مداخلات و درمان‌های پزشکی و همچنین انواع تروما نام برد.[۴][۵]

محل ایجاد فیستول[ویرایش]

بنابر آمار (WHO) سازمان بهداشت جهانی در طبقه‌بندی بیماری‌ها[۶] محل‌های فیستول مشاهده شده تا امروز در نواحی مختلف بدن به قرار زیر است.[۷]

تشخیص فیستول[ویرایش]

افرادی که تجربه آبسه مقعدی دارند ممکن است به فیستول مقعدی هم دچار شوند. فیستول معمولا با قرمزی، التهاب و گاهی با خون همراه است.

انواع[ویرایش]

انواع فیستول[۸]
نام پزشکی تعریف
فیستول کور مجرا با انتهای بسته
فیستول کامل مجرا با ورودی و خروجی
فیستول ناقص فیستول با یک سوراخ از پوست به درون بدن ولی به هیچ اندامی وصل نشده

درمان[ویرایش]

درمان فیستول بستگی به محل ایجاد و همچنین دلیل ایجاد آن ارتباط دارد ولی به‌طور عمده نیاز به جراحی و تجویز آنتی‌بیوتیک خواهد داشت.

در ابتدا باید پزشک با معاینه تشخیص دهد مسیر فیستول از کجا و به کجا است. در برخی از آن‌ها به‌طور موقت به بیرون راهی ندارند. برای درمان انواعی از راه‌های درمان وجود دارد که ساده و در دسترس خواهند بود. از بین این فیستول‌ها، فیستول مقعدی بسیار عادی بوده و خطری ندارد. در ابتدا پزشک با یک آزمون ساده بنام فیستولکتومی می‌تواند شکل و مسیر آن را تشخیص داده و سپس اقدام به جراحی با بی‌حسی موضعی نماید. نکته مهم دیگر در درمان فیستول مقعدی ادامه روند درمان تا بهبودی کامل می‌باشد چراکه فیستول در صورت ناقص ماندن روند درمان می‌تواند عود کرده و دوباره ایجاد شود.[۹][۱۰]

درمان فیستول با عمل جراحی[ویرایش]

درمان های فیستول به صورت گیاهی و دارویی نتایج موثری ندارند و تنها با جراحی میتوان آن رادرمان کرد.

درمان با لیزر[ویرایش]

فیستول به دلیل اینکه در بیشتر مواقع عمق زیادی ندارد با استفاده از لیزر درمان میشود. در ابjدا فرد بیمار بیحس می‌شود و بعداز آن جراح با کمک میله به خصوصی مسیر را باری جراحی تعیین میکند و با لیزر آن مسیر را برمی‌دارد.

کاربرد درمانی فیستول[ویرایش]

در افراد مبتلا به نارسایی کلیه، که به دیالیز نیاز دارند، یک فیستول با استفاده از یک عمل جراحی کوتاه مدت در اندام فوقانی ایجاد می‌شود تا امکان برداشت راحت‌تر خون برای همودیالیز فراهم شود.

به عنوان یک درمان ریشه‌ای برای فشار خون بالای پورت، فیستول پورتوکاوال (آناستوموز(ارتباط) بین ورید پورت کبدی و ورید اجوف تحتانی از طریق شکم (وینسلو)) ایجاد می‌شود. این سیستم، ورید پورت را از فشار زیادی که می‌تواند باعث ایجاد واریس مری، کاپوت مدوزا و هموروئید شود، مصون می‌دارد.

تفاوت فیستول و آبسه مقعدی[ویرایش]

چنانچه آبسه های مقعدی به صورت مکرر باشند و درمان نشوند موجب ایجاد فیستول خواهند شد .

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. OED 2nd edition, 1989.
  2. Entry "fistula" in Merriam-Webster Online Dictionary.
  3. فرهنگ پزشکی دورلند. نویسنده: دکتر ویلیام الکساندر نیومن دورلند ترجمه: دکتر محمد هوشمند ویژه، ناشر: توتیا، سال انتشار: ویرایش دوم
  4. Dorland's medicine dictionary: Fistula
  5. نهاد مردمی سازمان ملل متحد UNFPA بایگانی‌شده در ۱۸ سپتامبر ۲۰۱۴ توسط Wayback Machine: تعاریف و برنامه‌ها (فیستول)
  6. WHO (World Health Organization)- facts of fistula
  7. «Fistulafoundation.org». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۸ سپتامبر ۲۰۱۱. دریافت‌شده در ۸ اکتبر ۲۰۱۱.
  8. Medical Dictionary : ..Fistula(description) بایگانی‌شده در ۲۸ مه ۲۰۱۲ توسط Wayback Machine
  9. سایت مرکز ملی سلامت-انگلستان NHS :Anal Fistula
  10. Emedicine : Fistula in Ano