فهرست نخست‌وزیران پاکستان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو

فهرست نخست وزیران پاکستان (اردو: وزِیرِ اعظم) سیاستمداران انتخاب شده به عنوان رئیس هیئت وزیران دولت پاکستان به‌شمار می‌روند.[۱] نخست‌وزیر مسئولیت اداره دولت را از طریق کابینه‌ای که منصوب می‌کند به دست می‌گیرد و «حفاظت از منافع ملت و مردم» را نمایندگی می‌کند. بر اساس قانون اساسی جمهوری پاکستان به توصیه نخست‌وزیر قوه مقننه که شامل دو مجلس فدرال مشتمل بر سنا به عنوان مجلس علیا و اسمبلی ملی، به عنوان مجلس سفلی که مجلس شورای پاکستان را تشکیل می‌دهد برای یک دوره پنج ساله بر اساس رای آحاد مردم انتخاب می‌کند.[۲][۳][۴]

تاریخچه پاکستان و نخست‌وزیران[ویرایش]

از سال ۱۹۴۷ تاکنون پاکستان هجده نخست‌وزیر داشته‌است. این کشور در ۱۴ اوت ۱۹۴۷ با دو جناح دارای اکثریت مسلمان در قسمت شرقی و شمال غربی مناطق آسیای جنوبی تشکیل شد که توسط هند که اکثریت آن هندو بودند از هم جدا شد و از استان‌های بلوچستان (پاکستان)، بنگلادش شرقی، استان مرزی شمال غرب، پنجاب غربی و سند تشکیل می‌شد. تقسیم تقسیم هند تحت کنترل بریتانیا به شورش‌های فرقه‌ای منجر گردید. پاکستان بعد از استقلال در ۱۴ اوت ۱۹۴۷ (همزمان با هند) اما همچنان بطور رسمی مستقل نشده بود تا اینکه در ۲۳ مارس ۱۹۵۶ بطور رسمی مستقل شد و ژنرال اسکندر میرزا به عنوان اولین رئیس‌جمهور هر دو بخش پاکستان غربی و شرقی (بعدها بنگلادش) برگزیده شد و در سال ۱۹۵۸ با کودتایی توسط ژنرال ایوب خان (۶۹–۱۹۵۸) برکنار شد. ژنرال ایوب خان در طول یک دوره ناآرامی داخلی و همچنین در دوره جنگ ۱۹۶۵ هند - پاکستان رئیس‌جمهور بود. جانشین او ژنرال یحیی خان (۷۱–۱۹۶۹) با طوفان بهاولپور ۱۹۷۰ - مواجه شد که باعث مرگ ۵۰۰ هزار تن شد. تفرقه‌های اقتصادی و سیاسی در پاکستان شرقی (بنگلادش امروزی) منجر به سرکوبی‌ها و تنش‌های شدید سیاسی گردید، که نهایتاً به جنگ آزادسازی بنگلادش و جنگ ۱۹۷۱ هند و پاکستان و نهایتاً جدا شدن پاکستان شرقی به عنوان کشور مستقل بنگلادش انجامید.[۳][۴][۵] حکومت غیرنظامی از سال ۱۹۷۲ تا ۱۹۷۷ توسط ذوالفقار علی بوتو تا زمانی که خلع شد[۶][۷]و توسط یک جنایت قضایی در سال ۱۹۷۹ به دست ژنرال محمد ضیا الحق اعدام شد، از سرگرفته شد. ضیاء الحق چهارمین رئیس‌جمهور نظامی شد. سیاست‌های سکولار (غیر دینی) پاکستان با معرفی قوانین اسلامی شریعت توسط ضیاء از بین رفتند و این روند تأثیرات مذهبی و دینی بر جامعه حاکم کرد، و همچنین تنش نظامی را افزایش داد. با مرگ ژنرال ضیاء در حادثه سقوط هواپیما در سال ۱۳۶۷ (۱۹۸۸)،[۸][۹] بی نظیر بوتو دختر ذوالفقار علی بوتو به عنوان اولین نخست‌وزیر زن پاکستانی انتخاب شد.[۱۰] در طول دهه بعد با خرابتر شدن اوضاع سیاسی و اقتصادی کشور، او قدرت را به نواز شریف واگذار کرد.[۱۱][۱۲]

تنش‌های نظامی در جنگ کارگیل که پاکستان و هند در سال ۱۹۹۹ با آن مواجه بودند، با یک کودتای نظامی دنبال شد که در این کودتا ژنرال پرویز مشرف توانست قدرت اجرایی را به دست گیرد.[۱۳] در سال ۲۰۰۱ مشرف توانست با استعفای رفیق ترار، رئیس‌جمهور پاکستان شود.[۱۴][۱۵] پس از انتخابات مجلس ۲۰۰۲، مشرف قدرت‌های اجرایی را به نخست‌وزیر تازه منتخب ظفرالله خان جمالی واگذار کرد که او نیز در انتخابات نخست‌وزیری ۲۰۰۴ پاکستان، جای خود را به شوکت عزیز داد.[۱۶] سپس سید یوسف رضا گیلانی از ۲۵ مارس ۲۰۰۸ تا ۱۹ ژوئن ۲۰۱۲ نخست‌وزیر پاکستان بود. راجه پرویز اشرف از ۲۲ ژوئن ۲۰۱۲ به عنوان هفدهمین نخست‌وزیر تاریخ ۶۵ ساله پاکستان رای اعتماد گرفت؛ و تا ۱۶ مارس ۲۰۱۳ در این سمت بود. سپس به‌طور موقت میر هزار خان کهوسو کفالت نخست‌وزیری را تا ۴ ژوئن ۲۰۱۳ برعهده داشت.[۱۷][۱۸][۳][۴] بعد از میز هزار خان کهوسو، نواز شریف رهبر دومین حزب سیاسی بزرگ پاکستان در ۵ ژوئن ۲۰۱۳ به نخست‌وزیری رسید.[۱۹] تا اینکه دیوان عالی پاکستان در ژوئیه ۲۰۱۷ در پی اتهام فساد مالی بر اساس اسناد پاناما و تحقیقات انجام شده از نواز شریف به عنوان نخست‌وزیر این کشور سلب صلاحیت کرد و به برکناری وی رای داد. سپس شاهد خاقان عباسی از اوت ۲۰۱۷ تا ۳۱ مه ۲۰۱۸ نخست‌وزیر بود[۲۰] سپس به ناصرالملک سپرد که از ابتدای ژوئن ۲۰۱۸ تا ۱۸ اوت در این سمت قرار داشت تا اینکه در ۱۸ اوت ۲۰۱۸ عمران خان نیازی، به عنوان نخست‌وزیر پاکستان سوگند یاد کرد.[۲۱][۲۲]

فهرست نخست وزیران[ویرایش]

فهرست نخست‌وزیران پاکستان
ردیف عکس نام گرفتن پست ترک سمت زمان صدارت انتخابات حزب سیاسی
(اتحاد)
توضیحات
1 A black-and-white head and shoulder shot of a man with spectacles, wearing coat and a tie. لیاقت علی خان ۱۴ اوت ۱۹۴۷ ۱۶ اکتبر۱۹۵۱
(ترورشد)
۴سال،
۲ماه،
۲روز،
اتحاد مسلمانان پاکستان [۲۳]
۲ A black-and-white head and shoulder shot of a man wearing coat and Jinnah cap. خواجه ناظم‌الدین ۱۷ اکتبر ۱۹۵۱ ۱۷ آوریل ۱۹۵۳ ۱ سال،
۶ ماه،
اتحاد مسلمانان پاکستان
۳ A black-and-white head and shoulder shot of a man wearing white shirt and a black tie. محمد علی بوگرا ۱۷ آوریل ۱۹۵۳ ۱۲ اوت ۱۹۵۵ ۲ سال،
۳ ماه،
۲۶ روز،
اتحاد مسلمانان پاکستان
۴ چودهری محمد علی ۱۲ اوت ۱۹۵۵ ۱۲ سپتامبر ۱۹۵۶ ۱ سال،
۱ ماه،
اتحاد مسلمانان پاکستان دولت محمدعلی از جانب لیگ مسلمانان پاکستان، لیگ عوامی پاکستان و حزب جمهوریخواه پاکستان، کنار گذاشته شد
۵ حسین شهید سهروردی ۱۲ سپتامبر ۱۹۵۶ ۱۷ اکتبر ۱۹۵۷ ۱ سال،
۱ ماه،
۵ روز،
اتحاد مسلمانان پاکستان
۶ ابراهیم اسماعیل چندریگار ۱۷ اکتبر ۱۹۵۷ ۱۶ دسامبر ۱۹۵۷ 1 ماه،
۲۹ روز،
اتحاد مسلمانان پاکستان
۷ Feroz Khan Noon.jpg فیروز خان نون ۱۶ دسامبر ۱۹۵۷ ۷ اکتبر ۱۹۵۸ ۹ ماه،
۲۱ روز،
حزب جمهوریخواه
۸ Nurul Amin.jpg نورالامین ۷ دسامبر ۱۹۷۱ ۲۰ دسامبر ۱۹۷۱ ۱۳ روز، ۱۹۷۰ اتحاد مسلمانان پاکستان
۲۰ دسامبر ۱۹۷۱ – ۱۴ اوت ۱۹۷۳
۹ A man during a conversation. ذوالفقار علی بوتو ۱۴ اوت ۱۹۷۳ ۵ ژوئیه ۱۹۷۷ ۳ سال،
۱۰ ماه،
۲۱ روز،
۱۹۷۳ حزب مردم پاکستان [۹][۲۴]
۵ ژوئیه ۱۹۷۷ – ۲۴ مارس ۱۹۸۵
۱۰ Muhammad Khan Junejo.jpg محمد خان جونیجو ۲۴ مارس ۱۹۸۵ ۲۹ مه ۱۹۸۸ ۳ سال،
۲ ماه،
۵ روز،
۱۹۸۵ اتحاد مسلمانان پاکستان
(مستقل)
[۳]
۲۹ مه ۱۹۸۸ – ۲ دسامبر۱۹۸۸

منابع[ویرایش]

  1. Article 153(2a)-153(2c) in Chapter 3: Special Provisions, Part V: Relations between Federation and Provinces in the Constitution of Pakistan.
  2. "Prime minister". BBC News. 16 October 2008. Retrieved 8 September 2012.
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ ۳٫۳ Tasleem, Nauman (27 June 2004). "20 prime ministers since independence". Daily Times. Archived from the original on 2 October 2013. Retrieved 9 September 2012.
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ ۴٫۲ "Prime ministers". World Statesmen. Retrieved 9 September 2012.
  5. Mughal, M Yakub. "Special Edition (Liaqat Ali Khan)". The News International. Daily Jang. Archived from the original on 21 January 2012. Retrieved 8 September 2012.
  6. "Parliamentary history". National Assembly of Pakistan. Retrieved 20 October 2012.
  7. Nagendra Kr. Singh (2003). Encyclopaedia of Bangladesh. Anmol Publications Pvt. Ltd. pp. 9–10. ISBN 978-81-261-1390-3.
  8. "The constitution of the islamic republic of pakistan" (pdf). National Assembly of Pakistan. Retrieved 4 July 2012.
  9. ۹٫۰ ۹٫۱ Pakistan: Zia and After. Abhinav Publications. 1989. pp. 20–35. ISBN 978-81-7017-253-6. Retrieved 28 October 2012.
  10. "Obituary: Benazir Bhutto". BBC News. 27 December 2007. Retrieved 20 October 2012.
  11. "Profile: Nawaz Sharif". BBC News. 11 December 2000. Retrieved 20 October 2012.
  12. Akbar, M.K. "Pakistan under Nawaz Sharif". Pakistan Today. New Delhi, India: Mittal Publications. p. 230. ISBN 81-7099-700-3. Retrieved 8 September 2012.
  13. Dugger, Celia W. (14 October 1999). "Pakistan Calm After Coup; Leading General Gives No Clue About How He Will Rule". The New York Times. Retrieved 27 October 2012.
  14. "Nawaz Sharif calls for an end to US drone strikes". BBC News. 5 June 2013. Retrieved 6 June 2013.
  15. Nangiana, Umer (6 June 2013). "Unprecedented return: He is back". The Express Tribune. Agence France-Presse (AFP). Retrieved 6 June 2013.
  16. "Profile: Zafarullah Khan Jamali". BBC News. 26 June 2004. Retrieved 21 October 2012.
  17. Rebecca Santana; Chris Brummitt; Zarar Khan (22 June 2012). "Raja Pervaiz Ashraf Is Pakistan's New Prime Minister". The Huffington Post. Archived from the original on 3 August 2012. Retrieved 8 September 2012.
  18. "Yousuf Raza Gilani is sent packing". Dawn. Herald. 19 June 2012. Retrieved 8 September 2012.
  19. Editorial, Editor in Chief (25 November 2016). "PML-N papers: How the Gulf Steel Mills were born". DAWN.COM. Retrieved 30 May 2018.
  20. DP Global. "Daily Pakistan Exclusive Interview with First Lady Dr Samina Shahid Khaqan Abbasi" – via YouTube.
  21. Sreemoy Talukdar (27 July 2018). "Imran Khan as Pakistan PM: India need not take PTI chief's insincere 'peace overtures' seriously". Firstpost. Retrieved 18 August 2018. The Pakistan Tehreek-e-Insaf (PTI) chief, who is poised to take over as Pakistan's 19th prime minister
  22. Naila Inayat (15 August 2018). "Famed cricketer turned prime minister faces widespread corruption in his effort to fix Pakistan". The Washington Times. Retrieved 18 August 2018. … Imran Khan, the legendary cricketer turned politician who is now slated to become Pakistan's 19th prime minister
  23. "Death anniversary of Khawaja Nazimuddin". Radio Pakistan. 22 October 2012. Archived from the original on 29 October 2012. Retrieved 4 July 2012.
  24. |url=http://www.dailytimes.com.pk/default.asp?page=2012%5C08%5C11%5Cstory_11-8-2012_pg3_2 |title=4 military dictators among 14 heads of state under Officers' Club of Revolutionary Armed Forces |work=Daily Times |first=Hasan |last=Ali |date=19 August 2008 |accessdate=16 January 2013 date=September 2017 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes